T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/774 Esas
KARAR NO: 2018/1033
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 17/08/2018
KARAR TARİHİ: 24/10/2018
Mahkememize tevzi edilen davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkilinin elinde bulunan ...bankası ...Şubesine ait ... seri numaralı 8.000,00 TL meblağlı 29.07.2009 tarihli keşidecisi ...ŞTİ. olan çekin zayi olduğunu, ...Şti'nin, bilgileri verilen çekin 30.07.2009 tarihinde ...Gıdaya ödemesini yaptığını, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyada söz konusu çekin iptali istemli olarak dava açıldığını, açılan davada, ...bank A.Ş.'den gelen yazı cevabında ihtilaf konusu çekin takastan...Şti. şirketi tarafından tahsil için teslim edildiğini, T.T.K'nun 818/1- s bendi yollamasıyla aynı Yasa'nın 763.maddesi gereğince, taraflarına dava konusu çek için iade davası açmak ve mahkeme esas numarasını bildirmek üzere iki hafta kesin mehil verildiğini, süresi içerisinde işbu davanın açıldığını, sunulan dekonttan keşidecinin davalıya 30.07.2009 tarihinde ödeme yaptığı anlaşıldığını, davalının çeki elinde bulundurmasında ağır kusur bulunduğunu, bu nedenlerle dava konusu çekin müvekkiline iadesini, çekin davalıdan istirdadını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
3.kişi ...12/10/2018 tarihli dilekçesi ile davalı olarak gösterilen ...Şti'nin kapanmasından önceki yetkilisi olarak beyanda bulunduğunu, davalı şirketin 07/06/2012 tarihinde ticaret sicilinden terkin edildiğini, şirketin sicil kaydının kapanma tarihinin 12/09/2014 olduğunu, halihazırda böyle bir şirket tüzel kişiliği bulunmadığını, tüzel kişiliği sona ermiş olan bir şirkete karşı dava yönetilmesi mümkün olmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiğini, şirketin 4 yıl önce kapandığını, şirketle herhangi bir bağlantısı ve çalışma ilişkisi bulunmadığını, ne kendisine ne de sona eren şirket nezdinde dava konusu yapılan çek bulunmadığını, davacının beyanlarının aksine şahsına ve davalı olarak gösterilen şirketin dava konusu yapılan çeke ilişkin herhangi bir ödemede yapılmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirketin ... kayıtları internet ortamından dosya arasına alınmış incelenmesinde, davalı şirketin sicil kaydının kapalı olduğu, karar taihi olarak 12/09/2014 tarihinin belirtildiği görülmüştür.
6100 sayılı Yasanın 115.maddesi gereğince Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.
Aynı yasanın 137 ve devam maddeleri gereğince dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır. Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir. Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir. Yasanın 138.maddesi gerekçesinde de belirtildiği üzere yargılamada usule ilişkin iddia ve savunma sebeplerinin hallinden sonra işin esasına girilerek uyuşmazlık çözümlenir. Usule ilişkin hususlar ya dava şartıdır ya ilk itiraz niteliğindedir. Usule ilişkin hususlar şekli nitelik taşıdığından yargılamanın başında dosya üzerinden de incelenerek karar bağlanabilir. Ancak Mahkeme kararını vermek için tarafların dinlenmesine ihtiyaç duyuyorsa bunu da tahkikat aşamasında değil ön inceleme oturumunda yapacaktır. Aynı husus Yasanın 140/1.maddesinde de belirtilmiş olup ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar verebilmek için hakimin gerekli gördüğü takdirde tarafları dinleyebileceği hükme bağlanmıştır.
Dava, istirdat davası olup, davalının dava tarihinde tüzel kişiliği dolayısı ile taraf ehliyeti bulunmamaktadır. Her dava açıldığı tarihteki durum ve koşullara göre değerlendirileceğinden, dava tarihi itibari ile tüzel kişiliği dolayısı ile taraf ehliyeti bulunmayan davalının, dava tarihinden çok zaman evvel sicilden kaydının silindiği anlaşılmıştır. Davalının tüzel kişiliğinin bulunmadığı, internet ortamında yapılan sorgulama ile anlaşıldığından davacı da davalının tüzel kişi tacir olmadığını bilebilecek durumda iken, taraf ehliyeti bulunmayan şirkete karşı dava açmıştır. Bu itibarla davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,
2-Alınması gerekli harç dava açılışında alındığından hüküm tesisine mahal bulunmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, 6100 sayılı Yasanını 138.maddesinin verdiği yetki ile dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere karar verildi.
Katip ...
Hakim ...