T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/910 Esas
KARAR NO: 2023/96
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/10/2018
KARAR TARİHİ: 06/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait ..., plakalı araçlar ile ... plakalı dorseler ile 17.09.2016-03.11.2017 tarihleri arasında müvekkilinin işletmekte olduğu köprü ve otoyoldan ücret ödemeksizin ihlalli geçişlerin yapıldığını, ücretlerin ödenmemesi üzerine ... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyasından takip başlatıldığı, takibe davalının itirazı sonucu işbu davanın açılma zorunluluğu doğduğunun tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile davalının itirazının iptali ile takibin devamını, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı işletme tarafından müvekkiline ait 4.sınıf ... cihazı etiketine sahip araçlarda çekici plakasına ayrı dorse plakasına ayrı ihlalli geçiş bedeli ve cezasının uygulanması haksız ve hukuksal mesnetten yoksun olduğunu, müvekkili firmaya ait 4.sınıf ... cihazı etiketine sahip araçlar düzenli olarak ... - Işıklar geçiş-çıkış güzergahını kullandığını, bu durumda araçların giriş-çıkış yaptıkları mesafeye göre ceza miktarının belirlenmesi gerekirken davacı işletme tarafından en uzun mesafeye göre geçiş bedeli ve 4 katı tutarında da ceza bedelinin yansıtılmasının haksız olduğunu, müvekkili firmaya ait araçların ... cihazı etiketinde para bulunmasına rağmen ve/veya ... cihazının arızalı olması sebebiyle kaçak geçiş muamelesi yapılarak haksız cezaların uygulanması neticesinde söz konusu bakiyelerin sıfırlandığı ve sonraki geçişlerin ihlalli geçiş olmasına doğrudan sebebiyet vermesi sebebiyle davacının kendi kusurlu eyleminden kaynaklı cezalardan ötürü oluşan zararın müvekkiline izafe edilmesi haksız ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, tüm bu nedenlerle haksız ve hukuksal mesnetten yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce, ... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyasının, banka hesap hareketleri ve araç trafik tescil kayıtlarının celp edilerek dosya kapsamına alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ... İcra Dairesinin 2017/... Esas sayılı takip dosyasında ihlalli geçişlerden kaynaklanan 322.942,00-TL asıl alacak üzerinden takip yapıldığı, ödeme emrinin 26/12/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 28/12/2017 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Makine Mühendisi ve Bilgisayar Mühendisi bilirkişilerin 16/09/2019 tarihli raporunda özetle; Huzurdaki itirazın iptal davası dosyası ekinde bulunan .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E. sayılı icra dosyası ile davacı şirket, davalı ... İnşaat şirketi aleyhine 22.11.2017 tarihinde, ihlali geçiş listesi açıklaması ile 322.942,00TL Asıl alacak (geçiş ücreti+para cezası) üzerinden takip başlattığı görülmüş olup, davalı borçlu şirket tarafından yapılan itiraz sonucu da, takibin durdurulduğu, bununla ilgili huzurdaki uyuşmazlık konusu itirazın iptal davasında ise davacı şirket vekili dava dilekçesinde, davalı borçlunun aleyhine başlatılan icra dosyasında asıl alacak, 6001 sayılı kanunun 30/5 madde hükmü gereği geçiş ücreti ile geçiş ücretine ek olarak geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza eklenerek belirtilmiş ise de, 25.08.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi gereği asıl alacak içinde yer alan geçiş ücretine ek ceza 4 katına indirildiği, dolayısıyla uyuşmazlık konusu takibe konu alacak miktarında yasa gereği azalma meydana geldiği ve harca esas değerin yasa gereği, 147.118,30TL olduğu şekline beyanda bulunduğu görülmektedir. Davalıya ait araçların ilgili otoyollarda 17.09.2016-03.11.2017 tarihleri arasındaki toplam 6151 adet ihlali geçişle ilgili, davacı vekili tarafından delil olarak sunulan giriş/çıkış istasyonları araç kamera kayıtları görüntülerinden ve ihlali geçiş bilgi ve verilerini içeren Excel formatında hazırlananmış tablo içeriğinden, 6151 adet ihlali geçişle ilgli normal geçiş ücreti toplamının 30.090,50 TL, 4 katı ceza tutarının ise 117.256,00 TL olduğu tespit edilmiş olup ikisinin toplam tutarı ise 147.346,50TL olarak hesaplanmıştır. Dosya kapsamından ve sunulan delil içeriklerinden davalı şirketin araçlarına ait ... etiket bakiyesini ödeme için müsait tutçaadığı ve kendi kusuru ile de geçiş ücretlerinin 15 gün içinde ödemediği sonuç ve kanaatine varıldığından, huzurdaki itirazın iptal davasında davalı borçlunun, geçiş ücreti ije birlikte 6001 sayılı Kanunun 30/5 madde hükmü gereği geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki ihlali geçiş cezasını da ödemek durumda olduğu kanaatini taşımaktayız. Ancak, davacı şirket vekili tarafından davalının savunma dilekçesine karşı sunulan 10.12.2018 tarihli cevaba cevap dilekçesindeki beyanlarda, davalı vekili cevap dilekçesinin 1 numaralı maddesinde çekici plakasına ayrı dorse plakasına ayrı ihlali geçiş bedeli ve cezası uygulandığı şeklinde beyanda bulunduğunu, davalı vekilinin bu beyanının doğru olmadığını, ... olarak adlandırılan çekiçi ve dorseye ayrı ayrı kaçak geçiş cezası uygulanmadığını, bunun delil olarak sunulan Excell tablosunda görüleceği şekilde beyanda bulunduğu görülmekle birlikte, İlgili Excel formatındaki tablo içeriklerinin incelenmesinden işbu rapor eki Ek-6'da da görüleceği ... plakalı dorse diye adlandırılan 3 dingilli motorsuz damperli kasalarda ihlali geçiş ücreti ile birlikte 4 katı cezai bedelde tahakkuk ettirildiği belirlenmiştir. bu 3 dorsenin otoyoldan çeşitli tarih ve zamana ilişkin ihlali geçişine yönelik hazırlanan tablodaki cezasız normal geçiş ücreti toplamı 966,70 TL, bu geçiş ücretlerinin süresi içinde ödenmemesi sebebiyle 4 katı ceza tutarı ise 3.817,40 TL olarak hesaplanmıştır. ... plakalı motorsuz damperli kasalı araçlara tahakkuk ettirilen (966,70 TL+3.817,40TL) 4.784,10 TL tutarın huzurdaki itirazın iptal davasında talep edilen ve harca esas değer olarak gösterilen 147.118,30 TL asıl alacaktan düşülmesi gerektiği kanaatinde olmakla birlikte bu konuda nihai takdir sayın mahkemenindir. Şayet Sayın Mahkemede ... plakalı motorsuz damperli kasalı araçlara tahakkuk ettirilen(966,70TL +3.817,40 TL) 4.784,10 TL tutarın asıl alacaktan düşülmesi gerektiği kanaatine vardığı takdirde, 22.11.2017 icra takip tarihi itibariyle davacı şirketin davalı borçlu şirketten ihlali geçiş sebebiyle talep edebileceği alacak 147.118,30 TL - 4,784,10 TL = 142.334.20 TL olarak hesaplanmıştır. Tarafların %20 kötü niyet talepleri ile ilgili karar Sayın Mahkemenin Takdirinde olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Makine Mühendisi ve Bilgisayar Mühendisi bilirkişilerin 12/11/2020 tarihli ek raporunda özetle; Tespit edilen kaçak geçişler nedeni ile davalı tarafından 4 kat ceza ile birlikte ödenmesi gereken tutar 106.563,25-TL sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bankacı, Bilgisayar Mühendisi ve Trafik Uzmanı bilirkişilerin 28/04/2021 tarihli heyet raporunda özetle; Davalı firmaya ait ..., plakalı araçlar ile ... plakalı dorseler ile 17.09.2016-03.11.2017 tarihleri arasında davacı firma tarafından işletilmekte olan Köprü ve otoyollardan 6151 defa eksik bakiyeli ... etiketleri ile geçiş yaptıkları; Dorselere ait geçişlerden talep edilen ücretlerin bu dorselere bağlı çekicilerden talep edilmediğinin anlaşıldığı; Bu geçişler neticesinde davacı firmaya; geçiş ücreti x dört katı ceza-ceza miktarı + geçiş ücreti = ödenmesi gereken toplam miktar
Formülünden hareket ile; 30.090,45TL (Geçiş Ücreti)X4(Geçiş cezası çarpanı)=120.361,8TL (Dört Katı ceza) + 30.090,45TL (Geçiş Ücreti) = 150.542,6 TL(Toplam Ödenmesi Gereken tutar)
Davalı firmanın ödemesi gereken toplam miktarın 150.542,6TL (Yüz Elli Bin Beş Yüz Kırk İki Türk Lirası Altmış kuruş) olduğunun tespit edildiği: Davacı tarafından talep edilen geçiş ücreti toplamının 147.118,30TL olduğu, ancak talep edilen ücretin hesaplanmasında 140 geçişin cezalı miktarının hesaplanmadığının tespit edildiği, bu eksik hesaplama neticesinde talep edilen 147.118,30 TL nin 150.542,6TL'ye çıktığının, kararın sayın mahkeme tarafından verilmesi gerektiği görüşü bildirilmiştir.
Bankacı, Bilgisayar Mühendisi ve Trafik Uzmanı bilirkişilerin 21/12/2021 tarihli heyet ek raporunda özetle; Davalının itiraz dilekçesinde belirtmiş olduğu itiraz nedenleri kök raporumuzda detaylı incelemeyle bu itirazlar karşılanmış olduğundan kök raporumuzda verilen bilgiler, yapılmış olan tespitler ve ulaşılmış olan netice ve kanaatte bir değişiklik bulunmadığı bildirilmiştir.
Bankacı bilirkişinin 15/09/2022 tarihli raporunda özetle; Davalı firmaya ait ..., plakalı araçların 17.09.2016 - 03.11.2017 tarihleri arasında davacı firma tarafindan işletilmekte olan Köprü ve otoyollardan 6151 defa eksik bakiyeli ... etiketleri ile geçiş yaptıkları, davalının ek rapor talebinin dayanağı olan ... Daire Başkanlığı tarafından dosyaya sunulan 389 sayfa ... geçiş hareketleri ve bakiye hareket ekstresinin incelenmeden rapor düzenlendiği şeklindeki iddiasının yerinde olmadığı, söz konusu işlemlerin davalı firmaya ait dava konusu araçların geçiş sırasında ve geçiş sıraşında hesabın müsait olmaması dolayısıyla hesaptan cezalı duruma düşmeden 15 günlük süre içerisinde ödenea geçiş ücretleri listesi olduğu ve davacı tarafından dava dosyasına sunulan 167 sayfalık ihlalli geçiş listesi ile ilgisinin olmadığı, ... taratından dava dosyasına sunular davaya konu araç plakalarına ait ... geçiş ve tahsilatları gösterir listelerin incelenmesinden, araçların geçişi sırasında ... hesabından düşülmesi gereken geçiş ücretlerinin hesapta yeterli bakiye olmaması ve hesaplara otomatik yükleme yapılmaması dolayısıyla araçların genel olarak ihlalli geçiş yaptığının görüldüğü, değişik zamanlarda ... hesaplarına yapıları bakiye yüklemelerinden sonra geçiş tarihinden itibaren 15 günü geçmeyen geçiş ücretlerinin hesaptan düşüldüğünün görüldüğü, dava konusunun ise davalı firmaya ait ..., plakalı araçların 17.09.2016-03.11.2017 tarihleri arasında davacı firma tarafından işletilmekte olan Köprü ve otoyollardan hesapların geçiş sırasında müsait olmamsı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmeyen 6151 ihlalli geçiş ücreti ile ceza tutarı olduğu, ihlalli geçişler dolayısıyla takip tarihi itibarıyle davacının davalıdan talep ettiği 30.090,50TL geçiş ücret ile geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki 117.256,00 TL gecikme cezası toplamı 147.346,50 TL'nin yerinde olduğu, tarafların masraf vekâlet ücreti, tazminat ve benzeri diğer taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirleri içinde kaldığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasına konu ödenmeyen otoyol geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı cezai şart alacağına dayalı başlatılan takip nedeniyle davalının borçlu olup olmadığı, borçlu olması halinde miktarı ve faizi kapsamında, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
6001 sayılı Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... veya ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı şirkete ait ..., plakalı araçlar ile ... plakalı dorseler ile 17.09.2016 - 03.11.2017 tarihleri arasında müvekkilinin işletmekte olduğu köprü ve otoyoldan ücret ödemeksizin ihlalli geçişler yaptığı, araçların malikliği yönünden ihtilafın bulunmadığı, davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davası açtığı görülmüştür. Davacı "on kat" ve "dört kat"a ilişkin yasa değişikliği nedeniyle talebini 127.118,30 TL'lik geçiş ücreti ve ceza tutarına dair asıl alacağı kısmen dava konusu etmiştir. Davalı her ne kadar ücretlendirmelerin yanlış olduğunu, dorse ve çekiciler yönünden mükerrer ücret talep edildiğini, cihazların arızalı olması sebebiyle kaçak geçiş muamelesi yapıldığını, bakiye bedel olmasına rağmen cezalı işleme tabi tutulduğunu iddia etmiş ise de somut bir veri bildirmemiştir. Dorse ve çekiciler yönünden mükerrer talebin bulunmadığı, 140 adet geçişin bu kapsamda zaten ücretlendirilmediğinin 28/04/2021 tarihli heyet raporunda tespit edildiği, ... kayıtlarını inceleyen bankacı bilirkişi raporundan davalı hesaplarında yeterli bakiye bulunmadığı, bu nedenle cezalı duruma düştüğü, davalının sunduğu diğer kayıtların ihlalli geçişlerle ilgisinin bulunmadığı, dolayısıyla 16/09/2019 tarihli raporun hükme esasa alınamayacağı anlaşılmıştır.
Mahkememizce hükme esas alınan ve birbirini tamamlayan 28/04/2021 tarihli heyet raporu ile 15/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda davalının tüm geçişleri ayrı ayrı incelenmiş, 6151 adet geçişin yapıldığı tarihlerde davalı hesaplarında yeterli ... bakiyesinin bulunduğu ile ilgili herhangi bir belgenin olmadığı, geçişlere dair kayıtlarının bulunduğu, mükerrer ücret talep edilmediği, davalı savunmasının soyut kaldığı, delillendirilmediği, ihlalli geçişler nedeniyle davacının, davalıdan 30.090,50-TL geçiş ücreti ve bunun dört katı tutarında ceza bedeli talep edebileceği, talep edilen 147.118,30 TL'lik bedelin tespit edilen toplam alacak miktarını aşmadığı, bu yönüyle davacı tarafından kısmi talep ileri sürülmesinin bir kısım dorse ve çekici itibariyle 140 adet geçişin mükerrerliğinden dolayı mahsup edilerek ileri sürüldüğü, bu hususun bilirkişi raporu ile teyit edildiği görülmekle dava konusu edilen miktar itibariyle davalının itirazının yerinde olmadığı, iş bu nedenlerle takibin talep edilen miktar itibariyle iptaline karar verilerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; Dava konusu alacağının önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, geçiş anında sözleşmenin ani edimli olarak kurulup geçiş ücretinin ödenmesi gerektiği ve 15 gün içinde ödenmemesinin cezalı tutara sebep olacağının bilindiği, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın 147.118,30 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin takip talebindeki diğer şartlarla devamına,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 29.423,66-TL'nın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gereken 10.049,65-TL karar ve ilam harcından 2.512,42-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 7.537,23-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 35,90-TL başvuru harcı, 2.512,42-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.548,32-TL harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.325,90-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 23.067,75-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen ilgilisine iadesine,
8-Karar kesinleştiğinde ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı icra takip dosyasının iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/02/2023
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza