T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/971 Esas
KARAR NO: 2020/814
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 18/10/2018
KARAR TARİHİ: 07/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan transformatör emtiasının İzmir'den Beşiktaş'a karayolu ile taşınarak nakledildiği, ... Tic. Ltd. Şti.'nin şantiye sahasına ulaştıktan sonra şantiye sahasında vinç ile indirilmesi sırasında düşmesi sonucu ağır hasarlandığını, emtianın araçtan indirilmesi işinin davalı şirket tarafından yüklenildiği, yaptırılan ekspertiz çalışması sonucu sigortalı emtiada 12.736,00 TL hasar tespit edilerek 03.05.2018 tarihinde ... San ve Tic. Ltd. Şti.'ne ödendiği, rücu taleplerinin neticesiz kalması üzerine tazminat davasının açılmasının zorunlu olduğu diğer hususlarla birlikte belirtilerek 12.736,00 TL tazminatın ödeme tarihi olan 03.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, yargılama gideri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddiasının gerçeği yansıtmadığı, 21.02.2018 tarihli tutanakta olayın şantiye sahası içerisinde indirme işlemi gerçekleşirken vincin halatlarından birisinin 1600 kva'lık trafolardan birinin yan kısmında bulunan yağ tankına takılarak kaynak noktalarından kopmasına neden olduğu şeklinde açıklanarak imzalandığı, olayın gerçekleştiği şantiyenin yüklenicisinin ... ve Tic. A.Ş. olduğu, onun yönlendirmesi ile ... Tic Ltd Şti. ile tanışılarak faturanın kesildiği, trafonun kamyondan indirilmesi için ... ile anlaşıldığı, anlaşma üzerine trafonun indirilmesi esnasında vinç halatlarının bağlanması ve indirildikten sonra çözülmesi işinin ... personelleri tarafından gerçekleştirildiği, müvekkili şirketin çalışan personelinin vinci kullandığı, halatların bağlanması ve çözülmesi işinin sorumluluğunda olmadığı, sorumluluğun yalnızca trafo bağlandıktan sonra iş sahasında istenen yere kadar transferini sağlamak olduğu, sorunsuz şekilde yere indirildiği, ... personellerinin vince bağlı halatları çözme işlemlerini tamamladıklarını belirterek vinç personeline kaldırabileceğini söylediklerini, ancak kaldırıldığı esnada halatlardan birisinin kancasının trafonun yan kısmında bulunan yağ tankına takıldığı ve hasarın meydana geldiği, halatları çözen personelin vinci kaldır komutunu vermeden önce böyle bir hasarın meydana gelmeyeceğinden emin olmaları gerektiği, müvekkili şirket personelinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, bir an için sorumlu olduğu düşünülse dahi yalnızca trafo onarım bedelinden sorumlu tutulması gerektiği, talep edilen nakliye bedeli, yükleme bedeli, indirme bedelinin talep edilmesinin, mümkün olmadığı, yaşanan kazada müvekkili şirketin ve personellerinin herhangi bir kusuru bulunmadığı diğer hususlarla birlikte belirtilerek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
1-Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi ve hasar dosyası
2-Tanık beyanı
3-Bilirkişi raporları
4-Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava, Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi uyarınca dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin, davalıdan rücuen tazmini istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
İspat yükü ise; bir vakıanın doğru ve gerçek olup olmadığı konusunda hakimi inandırma faaliyetidir. İspat, ispat anıdan önce vuku bulmuş ve tekrar etmeyen, vakıalara ilişkindir. İspat yükü aynı zamanda bir haktır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2013/10133 Esas 2014/451 Karar sayılı ilamında da belirttiği üzere 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK), “İspat Yükü” başlıklı 6. maddesinde, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” şeklinde; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesinde ise: “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir. Sözkonusu ispat yükünün kime ait olduğunu belirleme görevi, davanın taraflarına değil, mahkemeye aittir.
Bu açıklamalar ışığında tarafların sunmuş olduğu tüm deliller dosya içerisine alınmış, hasar dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
167199618-3 poliçe numaralı Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesinin incelenmesinde; davacı ... Sigorta Şirketi'ne sigorta ettirenin ... İnş Tic ve San, Sigortalının ... İnş Elek.San Tic. Sözleşme tarihinin 10.10.2017-10.10.2018 tarihlerini kapsadığı, ... plakalı kamyon cinsi taşıma aracı, emtia cinsinin trafo olduğu görülmüştür.
... Sigorta Şirketi'nin ... dosya numaralı hasar dosyasının incelenmesinde; 21.02.2018 tarihinde gerçekleşen hasar nedeniyle davacı sigorta firması tarafından ...'ya 03.05.2018 tarihinde 12.736,00TL bedelin İş Bankası aracılığıyla ödendiği görülmüştür.
21.02.2018 olay tutanağının incelenmesinde; ... şantiyesine İzmir'den 2 adet 1600 kva güç trafosunun satımı yapılarak ... plakalı araç ile nakliyenin gerçekleştiği, şantiye sahası içerisinde indirme işlemi gerçekleştirilirken vincin halatlarından birisinin trafonun yan kısmındaki yağ tankına takılarak kaynak noktalarından koptuğuna ilişkin tutanak tutulduğu, kamyon şoför ... ve Elektrik Mühendisi... tarafından imza altına alındığı görülmüştür.
Davalı tanığı ...'ın 16.09.2019 tarihli duruşmada alınan tanık beyanında; "21/02/2018 tarihli olay anında ... bünyesinde çalışıyordum. Olay yerinde ben yoktum. Ancak fatura kesiminde imzam olması nedeniyle tanıklık yapılmak üzere çağrıldım. Olaya ilişkin herhangi bir bilgim ve görgüm yoktur. Sorumluluğa ilişkin bir bilgim yoktur, bu hususta araştırma yapmak gerekir, ben sadece ödeme yapılabilmesi için imza attım." beyanında bulunduğu görülmüştür.
Makine Mühendisi ve sigortacı bilirkişilerin 24/01/2020 tarihli ve 5 Sayfadan ibaret raporunda özetle; Hadisenin hangi aşamada meydana geldiğinin, işaretçi veya sapancı olarak görevlendirilen personelin veya vinç operatörünün dikkatsiz davranışından kaynaklanıp kaynaklanmadığının net anlaşılamadığı, sapancı veya işaretçi olarak görevlendirilen personelin hatalı davranışından kaynaklanması durumunda ilgili personelin tamamen kusurlu olduğu, vinç operatörüne atfı kabil kusur bulunmadığı, vinç operatörünün işaretçi veya sapancının işaretlerini dikkate almaması, kontrolsüz veya ihmalkâr davranışından kaynaklanması durumunda operatörün tamamen kusurlu olduğu, hasarlı trafonun onarım bedeli için nakliye, vinç kira bedeli dahil KDV hariç 12.736,00 TL'nın uygun olduğu, davacı ... Sigorta Şti. tarafından 03.05.2018 tarihinde 12.736,00 TL ödeme yapıldığı tespit ve kanaatine varıldığını beyan etmişlerdir.
Uzman bilirkişi heyetinin 23/10/2020 tarihli ve 8 Sayfadan ibaret ek raporunda özetle; ... nolu "Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesinin" tetkikinde poliçenin Abonman poliçe olduğu sigortalının ... San ve Tic Ltd Şti olduğu, sigorta ettirenin ... İnşaat San ve Tic ve San olduğu poliçe başlangıç tarihinin 10.10.2017-10.10.2018 vadeli olup 21.02.2018 riziko tarihini kapsadığı, sigorta teminatı 156.313.TL olduğu, 09.04.2018 tarihli rücu yazısında hasar gören trafo ile ilgili olarak 12.736.60TL rücu edildiği, 21.02.2018 tarihli yazıda nakliyatın ... plakalı araç ile nakliyatın gerçekleştiği, şantiye sahasında indirme gerçekleşirken vincin halatlarından birisinin 1600 KVA trafolardan birisinin yan kısmında bulunan yağ tankına takılarak kaynak noktalarından kopmasına neden olduğunun tespit edildiği, 10.04.2018 tarihli eksper raporunda toplam tazminat tutarı 12.736.60.TL olduğu, sovtaj olmadığı ve muafiyet bulunmadığı, çifte veya müşterek sigorta olmadığının görüldüğünü, ... Bankası vasıtası ile 03.05.2018 tarihinde ... San Tic Ltd Şti firmasına hasar tazminatı ödendiğini, dava konusu emteanın 1600 kVA anma gücünde, 10,5 kV gerilime haiz hermetik yağlı tip dağıtım transformatörü olduğu, ... Bölgesi'nde faaliyet gösteren ... Tic, ve San. Ltd. Şti. tarafından imal edildiği, satıcı ... Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından 2 adet olmak üzere 132.047,69 TL fatura bedeli ile alıcı ... Tic. Ltd. Şti.'ne satıldığı, imalatçı ... Ltd. Şti. firması tarafından İzmir-Kemalpaşa'da bulunan tesislerinden ... Nakliyat'a ait, sürücüsü ... 'ın sevk ve idaresindeki ... kamyona yüklenerek alıcı ... Ticaret Ltd. Şti.'nin ana yüklenicisi ... ve Tic. A.Ş.'nin olduğu İstanbul ... 'te bulunan ... inşaatındaki şantiye sahasına 21.02.2018 tarihinde ulaştığı, emteanın kamyon üzerinden indirilmesi işi için alt yüklenici ... Ltd. Şti. ile vinç sektöründe faaliyet gösteren davalı ... Ltd. Şti.'nin vinç kiralanması hususunda sözlü anlaştıkları, herhangi bir kiralama sözleşmesi ibraz edilmediği, ... Ltd. Şti. Kiralık Vinç İşletmeciliği tarafından düzenlenen 21.02.2018 tarih ve ... numaralı "Çalışma Tutanağında; ... için ... vinci ile 4 adet köşe indirildiği, çalışmanın saat 17:00'de bitirildiği, belgenin altında matbu halde "Çalışma sahasında teknik emniyet tedbirleri ve uygulamaları karşı firmaya aittir" ve "İhtilaf vukuunda bu belge kanıt kabul edilir" ibareleri bulunduğu, operatör ... ve teslim alan firma yetkilisinin ... tarafından imzalandığı, ... Turizm Ltd. Şti. tarafından ... Ltd. Şti. adına düzenlenen 05.03.2018 tarih ve ... numaralı "Fatura"da; vinç kira bedelinin KDV hariç 1.600,00 TL, KDV dahil 1.888,00 TL olduğunun belirtildiği, Vinç operatörü ... 'in 1990 doğumlu ve olay günü 28 yaşında olduğu, 29.12.2013-16.01.2014 tarihleri arasında kurslara katılarak 19.01.2014 tarihinden itibaren 2072 numaralı "İş Makinaları Kullanma Sertifikası Operatörlük Belgesi'ne haiz olduğu, trafoların kaldırılıp indirilmesi işinde kullanılan vinçin trafoları çalışma alanında istenilen yere kaldırıp indirme işinin ifası için yeterli teknik kapasite ve özelliklere haiz olduğu, operasyon sırasında vinç operatörünün kumanda odasında bulunmak zorunda olduğu, zeminde bulunan detaylara hâkim olamayacağı, komutları kendisini işaret veya telsiz ile yönlendiren sapancı-işaretçi kişilerden almak durumunda olduğu, iş sahasında görevlendirilen sapancı ve işaretçilerin eğitimli ve deneyimli olup olmadıklarının, iş güvenliği eğitimi alıp almadıklarının, işlerinde ehil olup olmadıklarının bilinmediği, çalışmadan önce gerekli risk analizlarinin yapılarak şantiye alanında can ve mal güvenliğinin sağlanması, tehlikelerden korunması için gerekli organizasyonların yapılarak önlemlerin alınması, yükün gözetimsiz bırakılmaması, yüklerin kaldırılıp yerine yerleştirilmesi safhalarında yetiştirilmiş ve eğitimli manevracıların (işaretçiler) gözcülük yapması, operatörün verilecek her sözlü, el, kol vb. işarete uyması, birden çok manevracının görev aldığı durumlarda vinç operatörünün yalnızca birinden işaret alması ve manevracının görülebilecek bir yerde durması, yük indirildikten sonra yükün mandal kilidinden çıkartılarak halatın yükten kurtarılıp açığa alınması, boşa çıkmadan teleskopik bomun ve halatın toplanmaması, indirilen bir yükten sapan veya halatların çekilmesi için işaret vermeden önce güvenliğin sağlanması gerektiği, faturasına göre vincin sadece operatörü ile kiralandığı, vinç firmasından gözcü veya yardımcı talep edildiğine dair veri bulunmadığı, hasar fotoğrafları incelendiğinde; trafonun üst kısmında ağırlık merkezinin konumuna göre imalatçı firması tarafından yerleştirilmiş kaynaklı taşıma kulaklarının bulunduğu, yan duvarın ezilerek çökme şeklinde deformasyona uğradığı, üst demir parçasının kaynakla bağlı olduğu panellerin 14 adedinden kaynak noktalarından ayrılarak yukarıya doğru (V) şekli aldığı ve panellerin bir kaç tanesinin simetrisinin kaybolduğu, buna göre vinç halatlarının yukarıya doğru kaldırılması sırasında takılması veya trafonun indirilmesi sırasında yakın civarında bulunan başka bir cisme takılması ile oluşması beklenen muhtemel hasarlardan olduğu, davacı sigorta şirketinin esas aldığı ekspertiz raporunda belirtildiği gibi emteanın düşmesi sonucu hasarın meydana gelmesi durumunda hasarın çok daha geniş alanda belirginleşmesi gerektiği, somut olay ve hasarda böyle bir durumun söz konusu olmadığı, olayın görgü tanıklarının beyanları ile olay anını gösteren kamera kaydının bulunmadığı, dolayısıyla olayda etkili olabilecek faktörlerin ve hadisenin nasıl meydana geldiğinin net ve tartışmaya mahal vermeyecek şekilde anlaşılamadığı, kök raporda da belirtildiği üzere hadisenin sapancı veya işaretçi olarak görevlendirilen personelin dikkatsiz, ihmalkar, hatalı davranışından kaynaklanması durumunda ilgili personelin kusurlu sayılacağı, vinç operatörüne atfı kabil kusur bulunmayacağı, vinç operatörünün işaretçi veya sapancının işaretlerini dikkate almaması, kontrolsüz veya ihmalkar davranışından kaynaklanması durumunda operatörün kusurlu davranışından bahsedilebileceği, bununla birlikte yere indirilen emteadan çözülen kancalara bağlı halatların yer peroneli tarafından gözetimsiz ve başıboş bırakılarak bulunduğu kumanda odasında detayları görmesi mümkün olmayan vinç operatörü tarafından halatlar kaldırılırken trafonun yan tarafındaki yağ tankına takılması sonucu meydana gelme ve ... Ltd. Şti.'nde görevli yer personelinin %100 oranında tamamen kusurlu, ihmalkar, özensiz, tedbirsiz ve dikkatsiz davranışından kaynaklanma ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğu, yer personelinin komutlarına göre hareket eden vinç operatörünün alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı, hadisenin hangi aşamada meydana geldiğinin, işaretçi veya sapancı olarak görevlendirilen personelin veya vinç operatörünün dikkatsiz davranışından kaynaklanıp kaynaklanmadığının net anlaşılamadığı, sapancı veya işaretçi olarak görevlendirilen personelin hatalı davranışından kaynaklanması durumunda ilgili personelin tamamen kusurlu olduğu, vinç operatörüne atfı kabil kusur bulunmadığı, vinç operatörünün işaretçi veya sapancının işaretlerini dikkate almaması, kontrolsüz veya ihmalkâr davranışından kaynaklanması durumunda operatörün tamamen kusurlu olduğu, hasarlı trafonun onarım bedeli için nakliye, vinç kira bedeli dahil KDV hariç 12.736,00 TL'nın uygun olduğu, davacı ... Sigorta Şti. tarafından 03.05.2018 tarihinde 12.736,00 TL ödeme yapıldığı, izah edilen nedenlerle davalı şirkete rücu edilemeyeceği tespit ve kanaatine varıldığını beyan etmişlerdir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı sigorta şirketince, sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına yapmış olduğu ödemenin davalının kusurlu olduğu iddiası ile rücuen tahsili talebine ilişkindir. Davacının sigortalısı tarafından dava konusu emtia transformatörün dava dışı ... ve Tic. A.Ş. şantiye alanına vinç ile indirilme işi davalı şirket tarafından yapılmıştır. Dava dışı sigortalı ile davalı arasında yazılı anlaşma bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık emtianın vinç ile indirme işlemi sırasında emtiada meydana gelen zarardan davalının kusuru olup olmadığı bu kapsamda davacının davalıya rücu edip edemeyeceği oluşturmaktır. Mahkememizce tüm deliller toplanmış, alanında uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Bilirkişi heyet raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır. Dosyanın incelenmesinde dosya içerisinde bulunan davalı tarafından düzenlenen 21/02/2018 tarihli çalışma tutanağın da çalışma sahasında teknik emniyet tedbirleri ve uygulamalarının karşı firmaya ait olduğunun yazılı olduğu, tarafların çalışanlarının imzalarının bulunduğu görülmüştür. Davalının vinç operatörünün operatörlük belgesine sahip olduğu bu halde teknik yeterliliğe sahip olduğunun kabulü ile, emtianın indirilmesi esnasında operatöre sapancı ve işaretçi kişilerin komut ve yönlendirmesi alması gerektiği, davacı tarafından her ne kadar bu kişilerin davalı tarafından indirme sırasında hazır bulundurulması gerektiği iddia edilmiş ise de sigortalı ile davalı arasındaki faturanın sadece vinç kiralamasına ilişkin olduğu, K.T.Y 137. Maddesinin vincin iş sahasında manevra halinde iken meydana gelen hasarlara uygulanabileceği, dava konusu olayın manevra sırasında meydana gelmediği, bu halde ispat yükü kendisinde olan davacının davalının gözcü bulundurması gerektiğini ispatlaması gerektiği ancak davacı tarafından ispatlayamadığı, yapılan bilirkişi incelemesi ile dava konusu hasarın hangi aşamada meydana geldiğinin, işaretçi veya sapancı olarak görevlendirilen personelin veya vinç operatörünün dikkatsiz davranışından kaynaklanıp kaynaklanmadığının, davalının kusurlu olup olmadığının kesin olarak tespit edilemediği, bu hali ile ispat yükü üzerinde olan davacının davasını ispatlanamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1- Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 54,40-TL harcın, peşin alınan 217,50-TL harçtan mahsubu ile bakiye 163,10-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2 maddesi gereğince 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/12/2020
Katip ...Hakim ...
¸e-imzalıdır¸e-imzalıdır