T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/210 Esas
KARAR NO:2020/351
DAVA:Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:22/04/2019
KARAR TARİHİ:29/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı arasında 1.a. 04.07.2016 tarihli, ... sözleşme numaralı, ... tescil numaralı,12.07.2016 tescil tarihli, 1.b. 14.07.2016 tarihli, ... sözleşme numaralı, ... tescil numaralı,22.07.2016 tescil tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye konu iki taşınmaz malın davalıya teslim edildiğini, sözleşme gereği davalının borçlarını ödemediğini, bunun üzerine ... numaralı sözleşme için .... Noterliğinden keşide edilen, ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname ve ... numaralı sözleşme için .... Noterliğinden keşide edilen ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiğini, ihtarnamede verilen 60 günlük yasal süre içerisinde borçlarının ödenmediğini, bu yüzden sözleşmenin feshedildiğini, Sözleşme konusu kiralananın bu dava sonuçlanıncaya kadar müvekkile teslimi için davalı ... kiracı aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilmesi için başvuru yapıldığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, kararın .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icraya konulduğunu belirterek sözleşmeye ve davaya konu makinelerinin davalıdan alınarak davacıya iade olarak teslimini, iadenin mümkün olmaması halinde mal bedelinin Finansal Kiralama Sözleşmesi’nde belirlenmiş olan temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, dava sonuçlanıncaya kadar dava konusu kiralanan için verilen ihtiyati tedbir kararının hükmün kesinleşmesine kadar devamını, Mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER
1-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası,
2-.... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası,
3-Finansal Kiralama Sözleşmesi, ihtarname, ihtarname tebliğ evrakı
4-Davacının ticari defter ve kayıtları
5-Bilirkişi raporu,
6-Davacı vekilinin beyan ve dilekçeleri,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği davalıya verilen taşınmaz malların davacıya iadesi istemine ilişkindir.
Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.
Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.
Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.
Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.
Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, Finansal Kurumlar Birliğinin 14/07/2016 tarihli finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş, sözleşme kapsamında menkul mallar davalı yana teslim edilmiştir.
Davacı tarafından, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeni ile ... numaralı sözleşme için .... Noterliğinden keşide edilen, ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname ve ... numaralı sözleşme için .... Noterliğinden keşide edilen ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borçların 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı, sözleşme konusu malların fesih tarihinden itibaren 3 gün içinde iade edilmesi ihtar edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca kiracı ve kefiller yerleşim yerlerinde ve diğer hususlarda meydana gelen bütün değişiklikleri noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmemesinden veya usulüne uygun şekilde bildirmemesinden doğan tüm sorumluluğun kendilerine ait olduğunu, yapılan işlemlerin kendilerini bağlayacağını kabul ve taahhüt etmiş; kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve ünvanları yanında belirtilmiş adresleri kanuni yerleşim yeri ittihat ettiklerini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde Ticaret sicili dosyalarındaki son adreslerinin veya kiralayan tarafından son olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihat edecek olurlarsa bu yeni adresi derhal noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarıda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Yasanın hükümlerine göre gönderilecek her türlü tebligatın kendilerine tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhüt etmişlerdir.
Mali Müşavir Bilirkişisinin 12/02/2020 Tarihli 9 sayfadan ibaret raporundan özetle; davacı şirketin ticari defterlerine ait yevmiye ve kebir defterlerinin e-beratlarının zamanında alındığını, işlemlerinin zamanında yapıldığını, ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu, birbirlerine uyumlu olduğunu, ... numaralı sözleşmeye ait malın değerinin KDV dahil 54.338,00 EURO olduğunu, ... numaralı sözleşmeye ait malın değerinin de KDV dahil 73.702,73 EURO olduğunu, davacı şirketin ... numaralı sözleşmeden doğan 28/08/2018 tarihinde davalıdan 3.838,02 EURO kira alacağının, davalıdan 02/05/2018 tarihinden 737,99 TL masraf alacağının olduğunu, yine davacı şirketin ... numaralı sözleşmeden doğan 27.08.2018 tarihinde davalıdan 8.088,26 EURO kira alacağının, 02/05/2018 tarihinde davalıdan 737,99 TL masraf alacağının olduğunu, davalının ... numaralı sözleşmesi için davacıya ihtarnamede belirtilen 60 gün içerisinde 2.700,00 EURO ödeme yaptığını, yine ... numaralı sözleşmesi için davacıya ihtarnamede belirtilen 60 gün içerisinde 3.400,00 EURO ödeme yaptığını, taraflar arasında imzalanan 2 adet sözleşmenin kira bedellerinin zamanında ödenmeyerek temerrüde düştüğünü, ... numaralı sözleşme için 3.838,02 EURO ödenmesi gereken kira, 737,99 TL masraf ve sigorta alacağının olduğunu, ... numaralı sözleşme için 8.088,26 EURO ödenmesi gereken kira, 471,67 TL diğer masraf ve sigorta alacağının olduğunu, fesih tarihi itibariyle vadesi gelmemiş 66.516,82 EURO kira bedelinin de muaccel hale geldiği fesih tarihi itibariyle davacının muhasebe hesap ve kayıtlarında davalıdan 72.343,10 EURO kira, 1.209,66 TL masraf alacağının bulunduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Davacı tarafından, yükümlülüklerin yerine getirilmesi Noter kanalı ile ihtar edilmesine rağmen, davalı tarafça, yükümlülüklerin yerine getirildiğine dair herhangi bir beyan veya delil sunulmamıştır. Davacının ticari defterlerinin incelenmesinde defterlerinin lehine delil teşkil edeceğinin kabulü ile davacının yükümlülüklerini yerine getirmediği sabit hale gelmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirilmekle, sözleşmenin feshinin geçerli olduğu kanaati ile davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, Davaya konu
- ... MARKA, ... MODEL, 2016...YILI ÜRETİMİ, ... ŞASİ SERİ NUMARALI, ... MOTOR SERİ NUMARALI, 1 (BİR) ADET ... MAKİNASI,
- ... MARKA, ...MODEL, ... YILI ÜRETİMİ, ... ŞASİ SERİ NUMARALI, ... MOTOR SERİ NUMARALI, 1 (BİR) ADET ...,
malların tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte davalıdan alınarak davacıya iadesine
2-Davacı tarafından yatırılan 170,78-TL peşin harç ve 44,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 215,18-TL' nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 683,10-TL harçtan peşin alınan 170,78-TL'den düşümü ile bakiye kalan 512,32-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından karşılanan 778,50-TL yargılama giderinın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/06/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır