T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/213
KARAR NO: 2019/1281
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/04/2019
KARAR TARİHİ: 16/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 24/04/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekili şirketi ile davalı şirket arasında 2015 yılının haziran tarihinde uzun süreli araba kiralama işlemi gerçekleşmiş olup aracın dönemsel tüm bakımının yetkili servis tarafından yapıldığını, müvekkili şirket yetkilisi aracı 04/06/2019 tarihinde aracı servisten teslim aldığını, 12/06/2018 tarihine kadar araçta hiçbir uyarı gelmeden kullandığını, 12/06/2018 tarihinde aracı sorunsuz havalimanı park alanına park ettiğini, 15/06/2018 tarihinde seyehatten döndüğünü, araç park alanında iken aracı çalıştırmış ancak aracın o anda arıza verdiğini, davalı şirketin bundan dolayı, müvekkili şirket aleyhine 18/09/2018 tarihinde ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile 47.200,00-TL icra takibi başlatıldığını, başlatılmış bulunan ... İcra Müdürülğününün ... esas sayılı dosyasındaki tedbirin kaldırılmasını, davanın kabulünü, davalı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerini ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili, Mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile Müvekkil firmanın uzun süreli operasyonel araç kiralama faaliyeti yürütmekte olup kazaya karışan aracın işleten sıfatı, akdedilen ... no'lu uzun dönem oto kira sözleşmesi uyarınca 01/07/2015 tarihi itibariyle 36 aylık kira süresi müddetince kiracı olan ... İç ve Dış Tic. A.Ş. Adlı firmaya geçtiğini, davacı tarafın iddialarının aksine özensiz ve kötü kullanımı neticesinde kiraya konu araçta meydana gelen arızaların giderilmesi için götürüldüğü ekspertizde araçta KDV dahil 47.200,00 TL. Tutarında hasar oluştuğu ve faturalandırılan bu bedel müvekkil firma tarafından ödendiği, ödenen bu bedelin müvekkil firma tarafından faturalandırılarak karşı tarafa yansıtıldığı, ancak söz konusu faturanın ödenmemesi üzerine ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibinin başlatıldığını, izah edilen nedenlerle davanın esastan reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
1-... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası
2-Arabuluculuk son tutanağı
3-Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki uzun süreli araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir.
6100 sayılı Yasanın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartlarından olup 115.madde gereğince de Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları, bu kanunda düzenlenen ve diğer yasalarda düzenlenmekle birlikte ticari dava olduğu belirtilen davaların ticari dava olduğu belirtilmiş, aynı yasanın 5. Maddesinde ise ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler olarak, aksine bir hüküm bulunmadıkça dava olan şeyin değerine ve tutarına bakılmaksızın görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olarak ifade edilmiştir. Yine aynı yasanın 5/3.maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan yasal düzenlemeler uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde olduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının, TTK’da ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.
Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Yasa ile değişik 4.maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise; tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.
Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların, Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği kuşkusuzdur.
HMK'nun 4/1-a maddesi uyarınca kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görme görevi Sulh Hukuk Mahkemesine aittir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı tarafça açılan davada davalı ile aralarında araç kira sözleşmesi bulunduğu öne sürülmüş ve kiraya verenin kira sözleşmesi kapsamında uğramış olduğu zararın tazmini talep edilmiştir. Uyuşmazlık uzun süreli araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, temel ilişki kira ilişkisi olduğundan mahkememiz görevli değildir. Nitekim ... M ... .H.D. ... Esas ... Karar, ... M ... H.D. ... Esas-... Karar sayılı emsal ilamları da bu doğrultudadır.
Bu halde mahkememizce görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatiyle davanın görev şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere
1-Davanın 6100 sayılı Yasanın 114/1-c maddesi ve 115/2.maddesi gereğince görev dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,
2-6100 sayılı Yasanın 20/1 maddesi delaletiyle kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize başvurularak dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesinin talep edilmesi gerektiği, aksi durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin kararın tebliği ile birlikte ihtarına,
3-6100 sayılı Yasanın 331/2.maddesi gereğince davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, davaya devam olunmaması halinde Mahkememizce dosya üzerinden durumun tespiti ile davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere karar verildi. 16/12/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır