T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/426 Esas
KARAR NO: 2020/287 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/10/2015
KARAR TARİHİ: 10/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin vermiş olduğu 09.10.2015 tarihli dilekçesinde özetle; "Müvekkilleri aleyhine davalı banka tarafından ... Şubesi’nin 29.11.2014 keşide tarihli, 30.000,00-TL bedelli, ... nolu çeki ile ilgili .... İcra Müdürlüğü’nün 2015/22991 Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, ancak söz konusu icra takibine konu çekteki kaşe ve imza müvekkil firmaya ait olmadığını, iş bu çekin müvekkili firma .... San. Tic. Ltd. Şti.’nin elinde iken ... isimli şahıs tarafından çalınmış ve konu ile ilgili olarak tarafımızca ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2014/121499 Sor. sayılı dosyasından suç duyurusunda bulunulmuş ve çekin iptali için de ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/1316 Esas sayılı dosyasından iptal davası ikame edildiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesi de davaya konu çek ile ilgili ödeme yasağı tedbiri uygulamış ve bu karar banka tarafından çek üzerine şerh edildiğini, söz konusu çekin arka kısmındaki imza müvekkili şirket ... Tic. Ltd. Şti.’nin tek yetkili temsilcisi olan ...'a ait olmadığını, müvekkili şirketin tek yetkili temsilcisi ...’ın imza sirkülerindeki imzalarının, daha önce atmış olduğu diğer imzalarının bilirkişi marifetiyle tetkikinden de açıkça anlaşılacağı üzere söz konusu çekin ciro kısmındaki imza müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığını, imzanın sahte olduğunu beyan etmiş, sonuç olarak; işbu menfi tespit davasının kabulü ile davalılara karşı müvekkillerinin herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, dava konusu çekin iptali ile müvekkilerine iadesine, davaya konu çek ile ilgili H.M.K.’nun 209. maddesi gereği, ... İcra Müdürlüğü’nün 2015/22991 Esas sayılı dosyasından başlatılmış olan icra takibinin durdurulmasına yönelik İhtiyat-i Tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun tebligat yapıldığı, süresinde cevap dilekçesi sunmadıkları görüldü.
Davalılardan ... Bankası A.Ş. vekilinin verdiği 16/02/2018 tarihli beyan dilekçesinde; ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/1316 Esas sayılı dosyasında müdahil olduklarını, Müdahillikleri sonrasında konu çeke hamil sıfatıyla ortaya müvekkili banka çıkmış olduğundan hamil aleyhine çek iade davası açması için davacıya süre verilmesi talep edilmiş, davacı iade davası açmak yerine, çek iptali davasından herhangi bir nedeni olmaksızın feragat ettiğini, Davacıların yapmış olduğu işlemlerin birbiriyle çeliştiğini, davacının iyi niyetli olmadığını beyan etmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... İcra Müdürlüğü’nün 2015/22991 Esaslı dosyası dosyamız içersine getirtilmiştir.
Mahkememizce 06.02.2018 tarihli ön inceleme duruşmasında dosyanın Adli Tıp Kurumu Fizik ihtisas dairesine gönderilmesine karar verilerek 600.-Tl ücret taktir edilmesine rağmen ücret yatırılmadığından dosyanın Adli Tıp Kurumu Fizik ihtisas dairesine gönderilmediği anlaşılmaktadır. Mahkememizce dosya 11.09.2018 tarihinde ele alınarak yeni bir bilirkişi atayarak davacıya bilirkişi ücreti olan 850.-Tl yi yatırması için 2 haftalık kesin mehil verilmesine rağmen yatırmadığı anlaşılmaktadır. Davacı vekilinin 25.09.2018 tarihli oturuma katılmadığı mazeret sunduğu görülmüştür. Davacı vekilinin 12.03.2019 tarihli oturuma kadar da ara kararı ile verilen kesin mehile rağmen yerine getirmediği anlaşılmaktadır.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra; "Böylece bilirkişi incelemesi yapılması için oluşturulan 06.02.2018 tarihi ile son oturum 12.03.2019 tarihleri arasında hiç bir işlem yapılmaksızın dosyanın beklediği anlaşılmakla HMK 119 ve 120 maddeleri gereğince davanın açılmamış sayılmasına" karar verilmiştir.
Bu karar taraflarca süresi içerisinde İstinaf edilmiştir.
... Adliye Mahkemesinin ... Hukuk Dairesinin 2019/1300 E, 2019/952 K sayılı 04.07.2019 tarihli ilamı ile mahkememiz hükmü ortadan kaldırılmıştır.
Ortadan Kaldırma ilamında özetle ; "ilk derece mahkemesince yargılamaya devam edilerek gerekli deliller toplanıp imza incelemesi yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme (İİK 72.maddesi uyarınca kambiyo senetlerine dayalı olarak açılan menfi tespit davalarında ispat yükünün davalı alacaklıda olduğu dikkate alınmadan) ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi; ilk derece mahkemesinin kabulüne göre ise, mevcut deliller incelenerek davanın esasına yönelik bir karar verilmesi gerekirken, davalı tarafça takip edilen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi de doğru görülmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353(1)a-5 uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçesi ile mahkememiz hükmünü ortadan kaldırılmıştır.
Mahkememizce ortadan kaldırılma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
Dosyamız içerisine getirtilen ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/558 E. sayılı dosyası dosyamız içerisine getirtilmiştir. Bu dosyanın incelenmesinde Davacı vekilinin cirolayarak verdiği çekteki cironun şirket yetkilisi ...’a ait olmadığı iddiası ile açtığı bu davada yaptırılan bilirkişi incelemesinde imzanın şirket yetkilisine ait olmadığının saptanması üzerine ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/558 E. sayılı dosyasında 25.10.2016 tarihinde davacı ...m. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yönünden kabul edilmiş, diğer davacı ... Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2014/121499 Sor. sayılı dosyasından suç duyurusunda bulunulmuş isede getirtilen bu dosyanın uyap suretinden çeki çaldığı iddia edilen ... hakkında takipsizlik kararı verildiği belirlenmiştir.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak icra takip tarihi itibarıyla davacının davalıya borcunun bulunup bulunmadığının saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 07.03.2020 tarihli 6 sayfadan ibaret raporunda özetle; "Sonuç olarak tarafıma iletilen, tüm dosya münderecatı ve tarafların kayıtları üzerinde yapılan incelemeler sonrasında ve yukarıda paylaşılan bilgiler ışığında nihai karar Sayın Mahkeme'nize ait olmak üzere; Davacı taraflar, Davayı aynı vekille açmasına rağmen, Avukat ... mail adresinden bilgi ve belge talep edilmiş olmasına rağmen dava dosyasına belge ve bilgi verilmemiştir. Diğer Davacı ... firması ile ticari ilişkisi olup, Davaya konu çekin Basım tarihi ile Çekin Ödeme Vadesi arasında ve sonrasındaki Cari Hesaptan Kaynaklı Hesap hareketlerine göre dava konusu çeki Almasını gerektirebilecek bir alacağa sahip olmadığı, Çekin edinimi ile ilgili (Dava dilekçesinin 2. Maddesinde İş bu çek müvekkil firma ...m. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin elinde iken.) ... Firmasının Muhasebe kayıtlarında herhangi bir muhasebesel bilgiye rastlanmamıştır. Çekin taraflar arasında alımı/teslimi ile ilgili herhangi bir Makbuz ya da Dekont paylaşımında bulunulmamıştır. Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ile ilgili Ticari ilişki olduğuna dair herhangi bir Muhasebesel işleme rastlanılmamış çıplak gözle bakıldığında dava dosyasındaki imza örneklerine göre ... firması kaşesi üzerindeki imzanın firmayı temsile yetkili kişiye ait olmadığı, davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ile iletişim kurulamamıştır. Davalı T.C. ... BANKASI A.Ş. açsından; çeklerde imzaların istiklali ilkesine göre hareket ettiğinden çek bedelini çeki keşide eden firmadan tahsil edeceği" kanaati ile raporunu sunmuştur.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Huzurdaki davaya konu çek ... Şubesi ... nolu (Basım tarihi: 22.5.2014) Keşidecisi, ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan ... San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 27.11.2014 tarih 30.000.- TL tutarlıdır.
Davacı vekili bu çek davacı firma ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin elinde iken ... isimli şahıs tarafından çalınmış ve konu ile ilgili olarak ... Cumhuriyet Savcılığının 2014/121499 Sor. Sayılı dosyası ile soruşturma yapıldığını bildirmiştir.
Davaya taraf olan T.C. ... Bankası A.Ş. vekilinin davacı şirketlerin biri borçlu, diğer şirket alacaklı konumda olduğu, bu iki davacı şirketin menfaat çatışması olduğu, her iki şirketinde aynı vekille temsil edildiği, davacı şirketlerce borcun ortadan kaldırılmasının amaçlandığı, muvazaalı olarak ortaklaşa hareket edildiğini öne sürmüştür. Uygulamada davacı şirketlerin çek düzenleyip ciro ederek, daha sonra da bunlardan birinin çeki kaybettim deyip borçtan kurtulmaya çalıştığını, Çeki düzenleyenin çekin çalınması ile sorumluluğunun kalkmadığını Davacı ... firmasının çek bedelini ödemesi gerekeceğini bildirmiştir.
Davacı ... ve Tic. Ltd. Şti. firmasından paylaşılan bilgi ve belgelere göre; Diğer Davacı ... San. Tic. Ltd. Şti. ile 5.2.2014 tarihinden itibaren süregelen ticari bir ilişki içinde olduğu anlaşılmaktadır. Davaya konu edilen çekin Basım tarihi 22.5.2014 tarihinde Diğer Davacı ... firması, Davacı ... firmasından 79.706,82 TL alacaklı olduğu belirlenmiştir. Çekin ödeme Vadesi 27.11.2014 tarihi itibari ile de yine diğer davacı ... firması, Davacı ... firmasından 76.450,02–TL alacaklıdır. Davaya konu edilen çeki, mevcut muhasebe dataları ışığında Davacı ...'ın diğer Davacı ... Turizm'e vermesini gerektirebilecek Cari Hesap ilişkisi mevcut değildir.
Davacı ... Firması Mali Defterlerinde Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ile ilgili herhangi bir Muhasebesel işleme rastlanılmamıştır.
... İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/558 E sayılı dosyası ile aldırılan grafolok raporunda davacı vekilinin cirolayarak verdiği çekteki cironon şirket yetkilisi ...’a ait olmadığı iddiası ile açtığı bu davada yaptırılan bilirkişi incelemesinde imzanın şirket yetkilisine ait olmadığının saptandığı anlaşılmıştır.
Davalı taraflardan T.C. ... Bankası açısından da Çeklerde İmzaların istiklali ilkesine göre hareket ettiği "ciro silsilesinin (zincirinin) muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemek yeterli olup, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olması ciro zincirini etkilemez" konusunda Yargıtay kararı mevcuttur.
Tüm bu nedenlerle davanın davacı ... San. Tic. Ltd Şti yönünden kabulü ile grafolok bilirkişi 16.06.2016 tarihli raporu doğrultusunda kabulü ile ... İcra Müdürlüğünün 2015/22991 E sayılı dosyası ile takibe konulan ... Şubesine ait keşidecisi .... Ltd.Şti olan 30.000.-Tl tutarlı ... seri nolu çekten dolayı davacılardan ... san. Tic. Ltd Şti yönünden davanın kabulü ile davalılara borçlu olmadığının tespitine,
Diğer davacı .... Tur.San ve Tic Ltd.Şti' nin açtığı davanın reddine,
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1- İş bu davanın davacı ... San. Tic. Ltd Şti yönünden kabulü ile grafolok bilirkişi 16.06.2016 tarihli raporu doğrultusunda kabulü ile ... İcra Müdürlüğünün 2015/22991 Esas sayılı dosyası ile takibe konulan ... Şubesine ait keşidecisi .... Ltd.Şti olan 30.000.-TL tutarlı ... seri nolu çekten dolayı davacılardan ... San. Tic. Ltd Şti yönünden davanın kabulü ile davalılara borçlu olmadığının tespitine,
Diğer davacı ... San ve Tic Ltd. Şti.nin açtığı davanın reddine,
2-Karar ve ilam harcı 2.049,30-TL nin peşin alınan 512,33-TL den düşümü ile kalan 1.536,97-TL bakiye ilam harcının davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 544,13-TL peşin ve başvuru harcının davalılardan alınarak davacı ... San. Tic. Ltd Şti’ye verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.268,23-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacı ... San. Tic. Ltd Şti’ye verilmesine,
5- Davacı ... San. Tic. Ltd Şti. kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 4.500,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı ... San. Tic. Ltd Şti’ye verilmesine,
6- Davanın davacılardan ...San.ve Tic. Ltd.Şti. yönünden red edilmesi nedeni ile, Davalılardan ... Bankası kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 4.500,00-TL vekalet ücretinin davacı ...San.ve Tic. Ltd.Şti. alınarak davalı ... Bankasına verilmesine,
7-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/03/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır