T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/461 Esas
KARAR NO: 2020/161
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 29/07/2019
KARAR TARİHİ: 17/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında 08/10/2018 tarihli ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi’nin akdedildiğini, işbu sözleşmeye konu ekipmanların müvekkili taralından davalıya fınansal kiralama yolu ile kiralandığını, ancak davalının 30/04/2019 tarihi itibariyle 91.458,32.-TL’lik kira-masraf-sigorta borcunu ve 5.973,96.-TL.'lik gecikme faizini ödemediğini ve temerrüde düştüğünü, işbu borçların 60 gün içerisinde ödenmesi hususunda müvekkili tarafından davalıya ... Noterliği’nin 30/04/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, ihtarnamenin 02/05/2019 tarihinde tebliğ edildiğini, ihtarname ile verilen kanuni süre içinde ise davalının borçlarını ödemediğini, bu nedenle taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiğini, akabinde müvekkilinin başvurusu üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı ve 16/07/2019 tarihi kararıyla kabul edildiğini, söz konusu kararın ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile uygulanmak üzere icraya indirildiğini beyanla neticeten Finansal Kiralama Sözleşmesine konu ve mülkiyeti müvekkiline ait bulunan makinelerin tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte müvekkiline aynen iadesini, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER
1- ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası.
2-Davacı vekilinin beyanları.
3-Bilirkişi incelemesi.
4-Ticari defter kayıtları.
5-... Noterliğine ait ... sözleşmeleri,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.
Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.
Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.
Kiracının bu kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.
Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, ...nin 23/1/2015 tarihli finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş, sözleşme kapsamında menkul mallar davalı yana teslim edilmiştir.
Davacı tarafından, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeni ile ... Noterliğinin 30/04/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile borçların 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı, sözleşme konusu malların fesih tarihinden itibaren 3 gün içinde iade edilmesi ihtar edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 30.maddesi uyarınca kiracı ve kefiller yerleşim yerlerinde ve diğer hususlarda meydana gelen bütün değişiklikleri noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmemesinden veya usulüne uygun şekilde bildirmemesinden doğan tüm sorumluluğun kendilerine ait olduğunu, yapılan işlemlerin kendilerini bağlayacağını kabul ve taahhüt etmiş; sözleşmenin 33.maddesi ile de kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve ünvanları yanında belirtilmiş adresleri kanuni yerleşim yeri ittihat ettiklerini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde Ticaret sicili dosyalarındaki son adreslerinin veya kiralayan tarafından son olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihat edecek olurlarsa bu yeni adresi derhal noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarıda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Yasanın hükümlerine göre gönderilecek her türlü tebligatın kendilerine tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhüt etmişlerdir.
Mali Müşavir bilirkişi 7 sayfalık raporunda özetle; davacı ...Ş ile davalı ... San. Tic.Ltd. Şti. arasında, ... tarafından tescil edilen ... sözleşme numarası ile tasdikli. 08/10/201S tarihli bir Finansal Kiralama Sözleşmcsi’nin akdedildiğini, kiralamaya konu malların davalıya teslimine ilişkin olarak ise, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan bir Tesellüm vc Kabul Belgesinin mevcut olduğu, işbu belge altında davalının kaşesinin ve üzerinde imzanın bulunduğu görülmekle, buna göre sözleşmeye konu malların davalıya teslim edildiği kanaatine vardığını, ihtarname için verilmiş olan kanuni sürede, davalı tarafından davacıca, çeşitli tarihlerde birtakım kira ödemesi yapıldığını, ancak davacı defterlerine göre kanuni sürenin sonu olan 01/07/2019 tarihi itibariyle davalının halen 113,957,19.-TL ödenmemiş kira borcunun bulunduğunu, buna göre davalının ödeme şartlarını yerine getirmediğini, davalı kira bedellerinden herhangi birisini süresinde ödemediği takrirde mütemerrit duruma düşmekte, dolayısıyla davacının kiralama konusu malları aynen iade alma hakkı doğduğunu, bunun ise öncelikle keşide edilecek ihtarnamede verilecek 60 günlük ödeme süresi ile gerçekleşmekte olduğunu, davacının keşide ettiği ihtarname ile bu süreyi vermiş olmasına karşın, davalının verilen bu süre zarfında mevcut borçlarım kapatmamış olması sebebiyle, davacının kiralama konusu olan malları aynen iade alma hakkının doğduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle 6361 sayılı Yeni Finansal Kiralama Kanunları 33.maddesi gereğince, davacı şirketin, davalıdan kiralama konusu malların iadesi Talebinde bulunabileceği kanaatine varmıştır.
Davacı tarafından, yükümlülüklerin yerine getirilmesi Noter kanalı ile ihtar edilmesine rağmen, davalı tarafça, yükümlülüklerin yerine getirildiğine dair herhangi bir beyan veya delil sunulmamıştır. Davacının ticari defterlerinin incelenmesinde defterlerinin lehine delil teşkil edeceğinin kabulü ile davacının yükümlülüklerini yerine getirmediği sabit hale gelmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirilmekle, sözleşmenin feshinin geçerli olduğu kanaati ile davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile,Davaya konu;
- 1 ADET, 2016 MODEL, TAYVAN MENŞEİLİ, ... TİPLİ, SERİ NOSU: ... OLAN, KAYAR OTOMAT TEZGAHI VE TÜM AKSESUARLARI
- 1 ADET, 2017 MODEL, TAYVAN MENŞEİLİ, ... MARKA, ... TİPLİ, SERİ NOSU: ... OLAN, ÇUBUK SÜRÜCÜ VE TÜM AKSESUARLARI
Malların davalıdan alınarak davacıya iadesine
2-Davacı tarafından yatırılan 1.793,14-TL peşin harç ve 44,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.837,54-TL' nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 13.925,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Alınması gerekli 7.172,55-TL harçtan peşin alınan 1.793,14-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 5.379,41-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından karşılanan 740,40-TL yargılama giderinın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/02/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır