T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/551 Esas
KARAR NO:2021/549
DAVA:Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/03/2014
KARAR TARİHİ:17/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu 01.04.2014 tarihli dava dilekçesinde özetle; “Müvekkili şirkete ... no’lu 31.12.2012-31.12.2013 vadeli ticari risk kombine yangın sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, ... ... Servis ve Tic A.Ş’nin ... Yolu ... Mah. No:327 ... /... adresindeki işyerinde davalı tarafından 16.06.2011 tarihli fatura ile satış ve montaj işlemi gerçekleştirilen 2 adet 1.000 kVA‘ lık ... motor ...alternatör kabinli jeneratör dolayısıyla 29.06.2012 tarihinde yangın çıktığını ve sigortalı işyerine ağır zarar meydana geldiğini, dava konusu yangın çıkış sebebinin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı Müdahale Şube Müdürlüğü‘nce tanzim olunan 29.06.2012 tarihli “Yangın Raporu”nda jeneratör motorunun egzoz borusu aşırı ısınması sonucu boru üzerindeki yalıtım malzemelerinin tutuşturması ile yangının çıktığı ve tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi ‘nin ... E sayılı dosyasına sunulan 03.02.2014 tarihli bilirkişi rapor kapsamında jeneratörün kurulumunun teknik şartnameye aykırılı olarak yapıldığının saptandığı kanaatinin bildirildiğini, yangında müvekkili şirket tarafından sigortalı emtialar ve demirbaşların yanarak hasar gördüğünü, Müvekkili şirketin “Ticari Risk Sigorta Poliçesi” kapsamında, yangından zarar gören sigortalısına 150.650,80 euro zararını ödediğini, TTK’nun 1301. maddesine göre yapılan ödeme ile sigortalısının haklarına halef olduğunu ve davalılara rücu hakkı doğduğunu belirterek söz konusu sigorta tazminatının 06.02.2013 tarihinden itibaren hesaplanacak reeskont faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde; Taraflar arasında 06.06.2011 tarihli sözleşmeye istinaden dava konusu 2 adet, kabinli jeneratörün dava dışı sigortalının işyerine satışı, nakli ve montajının yapılarak 30.06.2011 tarihinde testleri yapılarak teslim edildiğini. 28.11.2011 tarihinde yangın risklerini azaltacak kullanım amacına uygun ses izalasyonu tekliflerinin sigortalı tarafından kabul edilmediğini, başka bir firmaya ucuz bir bedelle bu işlemlerin yaptırıldığını. 01.02.2012 ve 08.02.2012 tarihlerinde servis hizmeti verilen jeneratörlerin egzoz hattının izole edilmesi hususu ile jeneratör odasının giriş çıkışlarındaki yetersizliğin müşteriye izah edilerek gerekli düzeltmelerin yapılmasının istendiğini. 21.03.2012 tarihli kontrol sonrasında uyarılar ve önerileri havi tutanağın karşılıklı imza altına alındığını, Ekspertiz raporunda yangının çıkışı ile ilgili iki olasılıktan söz edildiğini, 2 jeneratör aynı anda çalışsa bile Elektrik Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen bilirkişi raporu kapsamında havalandırmanın yetersiz olmadığının tespit edildiğini. Kullanma kılavuzunda belirtildiği şekilde, elektrik tesisatı kurup, etrafında yeterli boşluk bırakıp, uygun amperde sigorta ile çalıştırılması, dolabı besleyen elektrik prizine başka elektrikli alet takılıp çalıştırılmaması gerektiğini, bunlara uyulması halinde yangın çıkmasının imkânsız olduğunu. dayanak olarak gösterilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi ‘nin ... E sayılı dosyasında taraf olmadıklarını, bu dosyaya sunulan raporun kendi yaptırdıkları tespitler ile çelişki içinde olduğunu, binanın mevcut durumu dolayısıyla yapılan uzatmadan sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığını, Jeneratör ve egzoz izolasyon alt yapısının yangın riskini azaltacak şekilde yapılmaması dolayısıyla davanın ... ... Servis ve Tic A.Ş' ne ihbarını talep ettiğini, davanın müvekkili açısında reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan vekili beyan dilekçesinde; dava konusu yangın nedeniyle ihbar olunan şirketin bir sorumluluğunun bulunmadığını, davanın kaybı halinde şirketlerine rücu edilmesinin mümkün olmayacağını, dosyada mevcut aleyhe tespit içeren raporları kabul etmediklerini beyan etmiştir.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra; " Davanın reddine," karar verilmiştir.
Bu karar taraflarca süresi içerisinde temyiz edilmiştir.
Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 2016/... E, 2019/... K sayılı 19.06.2019 tarihli ilamı ile bozulmuştur.
Bozma ilamında özetle; " Bu hali ile raporlar arasında çelişki bulunduğu anlaşılmıştır. Eksik inceleme ile hükmün verilemez. Bu durumda mahkemece, ...(Kapatılan) 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ...-...sayılı dosyası akıbeti de araştırılarak raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi ve oluşan hasarın nedeninin, montaj hatası mı, üretici firmadan kaynaklanan üretim hatası mı, yoksa uygun olmayan izolasyon işlemi mi olduğunun, sağlıklı şekilde belirlenmesi açısından yeni bir uzman bilirkişi heyetinden, mevcut bilirkişi raporlarını irdeleyen, çelişkileri gideren, tarafların itirazlarını değerlendiren, ayrıntılı, denetime açık bir rapor alındıktan sonra, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.” gerekçesi ile mahkememiz hükmünü bozmuştur.
Mahkememizce bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
Yargıtay bozma ilamı öncesi tüm delilleri toplandığından dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak temerrüt tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 30.03.2021 tarihli 16 sayfadan ibaret raporunda özetle; “Yukarıda yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge ve bilgi ile sınırlı olarak hukuki nitelendirmeler ve takdir sayın mahkemeye ait olmak üzere, yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Dosya içeriği dikkate alındığında, ... Mah. ... Cad. No: 327 .../... adresinde bulunan ... ... Servis ve Tic A.Ş ne ait işyerinde 29/06/2012 günü meydana gelen yangının, işyerinde saat 16.30 da elektrik kesilmesi sonucu devreye giren jeneratörlerin çalışması sırasında duvara giriş yaptığı bölgede jeneratör motorunun egzoz borusu nedeniyle jeneratör odasının duvarlarındaki ses izolasyon kaplamasının tutuşması nedeniyle olduğu kanaatine varılmıştır. Yangının, jeneratör işleyişi sırasında meydana gelen bir elektrik sistemi ve/veya mekanik bileşenler kaynaklı arıza/kusur sonucu geldiğine ilişkin kanaat oluşturacak bulgu ve belgeye rastlanmadığı, Dava konusu yangın olayında davalı ... İhr. İth. A.Ş tarafından temin edilen ve satışı ve montajı gerçekleştirilen jeneratörlerden kendisinden kaynaklanan bir kusur tespit edilemediği. Jeneratörün kurulacağı odanın duvarları, tabanı ve tavanı en az 120 dakika süreyle yangına dayanabilecek şekilde yapılması gerektiği. Jeneratör odasının iç duvarlarının ses izolasyon malzemesi ile kaplanması sonucunda bu maddeye aykırı bir uygulama yapıldığı. Dava konusu olayda izolasyon malzemesi uygulamasının, davalı ... İhr. İth. A.Ş ve/veya bayisi bir firma tarafından yapılmadığı, tespit edilmekle davalıya atfedilecek teknik bir kusur bulunmamıştır. İlk kurulum aşamasında jeneratörlerin bulunduğu mekânın, sigortalı tarafından yapılan imalatlarla değişikliğe uğraması ve ayrıca davalı dışındaki firma tarafından yapılan ses izolasyonu uygulaması sonucu hava sirkülasyonunun yetersiz kaldığı, bu hususta davalı tarafından sigortalının uyarıldığı dosya kapsamında sabit görüldüğünden davalının teknik uygulama yönünden tedbirsiz ve dikkatsizliği de tespit edilememiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen hasar dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor, rapora dayanılarak verilen hüküm, bu hükmün bozulmasına ilişkin Yargıtay ilamı, bozma sonrası alınan rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Davacı ile sigortalısı arasında münakit Yangın Sigorta Poliçesinin “A- Sigortanın Kapsamı" na ilişkin maddesi ile Bu sigorta ile yangın, yıldırım, infilak veya yangın ve infilak sonucu meydana gelen duman, buhar ve hararetin sigortalı mallarda doğrudan neden olacağı maddi zararların, sigorta bedeline kadar teminat altına alındığı anlaşılmıştır.
İbraname ve Feragatname başlıklı belgeye göre de sigorta tazminatı 150.650,80 Euro olarak 06.02.2013 tarihinde dava dışı sigortalıya ödendiği makbuzdan anlaşılmıştır.
... Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı Müdahale Şube Müdürlüğü ‘nce tanzim olunan 29.06.2012 tarihli “Yangın Raporu” nda özetle jeneratör odasında bulunan jeneratör ve malzemelerin alevli bir şekilde yandığı, 70m2 lik jeneratör odasında çıkan yangında 1.250 kVA’ lık 2 adet jeneratör ile tesisat ve jeneratör odasının iç yalıtım malzemelerinin yandığı, yangının sebebinin jeneratör motorunun egzoz borusunun aşırı ısınması sonucu boru üzerindeki yalıtım malzemelerini tutuşturması olduğu kanaati belirtilmiştir.
Davalı tarafından sunulan... Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Öğr. Üyesi Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen bilimsel görüşte;hasara konu jeneratörlerin egzoz devresi karşı basınç hesabında elde edilen ve raporda ayrıntılarına yer verilen sonuçların değerlendirilmesinden üretici firma tarafından yayınlanan uygulama kılavuzu limitleri içinde ve egzoz devresinde kullanılan elemanların boyutlarının uygun olduğu bildirilmiştir.
Bozma öncesi Yangın ile ilgili belgeler toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış bilirkişi kurulu raporunda: Dosya kapsamında bulunan ... no’lu 31.12.2012-31.12.2013 vadeli " Ticari Risk Kombine Yangın Sigorta Poliçesi” ile .../... daki işyerinin riziko tarihi olan 29.06.2012 tarihinde davacı ... şirketi nezdinde geçerli sigorta poliçesinin mevcut olduğu,menkul ve gayrimenkul mallara yangın sebebiyle meydana gelen hasarları tazmin ile mükellef olduğu , meydana gelen yangına sebeb olduğu belirtilen jeneratörün üretici ve tedarikçisi olan davalı firmanın yangının oluşumunda sorumluluğunun bulunduğunun kanıtlanması kaydıyla davacı sigortacının rücu hakkının mevcut olacağı. Hasara konu jeneratörler, iki adet...marka... 38 G2 A model ... charger jeneratör olup söz konusu jeneratörler davalı tarafından ... ... Servis ve Tic A.Ş ne 16.06.2011 tarih ve ... nolu fatura ile satıldığı, 06.06.2011 tarihli "Sözleşme" akdettikleri ,Sözleşmenin "tarafların yükümlülükleri” ne dair 5/2. Maddesi kapsamında Enka Pazarlama İhr. İth. A.Ş sözleşme konusu jeneratörlerin sadece işyerine taşınması ve montajı sırasında jeneratörlerde ortaya çıkacak zararlar dolayısıyla sorumluluğu bulunduğunun kabul edildiği , “Genel Hükümler” 6/4. Maddesince sözleşme kapsamında yapılacak değişiklik ve ilavelerin sözleşmenin tarafları arasında yazılı ve ek protokollere bağlı olarak gerçekleştirileceği kararlaştırılmıştır. Davaya konu yangından önce sigortalı işyerine taşınan ve montajı yapılan jeneratörlerle ilgili bu iki aşamada yangına sebebiyet verecek ve/veya yangının olası nedeni olarak görülebilecek bir olumsuzluk yaşandığına dair bir veri dosyaya yansımamıştır.
Davacı ...tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi ‘nin ... E sayılı dosyası ile dava açılması öncesinde davalı ... İnşaat Tur. San ve Tic. Ltd. Şti ile ... San. Tic. Ltd. Şti aleyhine yapılmış olan “Delil Tespiti” raporunda özetle: jeneratörü tesis eden yüklenici firmanın jeneratör egzozunu olması gerekenden daha fazla dirsek ile yaklaşık 9 metre uzatarak sıcak gazların dışarıya olması gereken ölçülerde atılmasına engel olduğu. Bu nedenle binanın bodrum katındaki jeneratör odasının aşırı ısındığı, ısınmanın soğutulması için jeneratörün ihtiyacı olan yeterli soğuk hava ölçülerine riayet edilmediği. Mmimari proje gereği jeneratör odasının önü duvarla kapatılıp panjurlu kapı ve pencere bulunmamasına rağmen burada jeneratörün çalışmasına onay veren davalı firmanın tedbirsiz ve dikkatsiz davranması dolayısıyla kusurlu bulunduğu ifade edilmiştir.
Eksper Raporunda Şubat 2012 tarihinde aynı jeneratör odasında meydana gelen ilk yangın sırasında davalı firma tarafından dava dışı sigortalı işyerinde 21.03.2012 tarihinde verilen servis hizmeti sırasında “Servis Formu” düzenlendiği ve jeneratör odası içindeki havalandırmanın yetersiz olduğu belirtilerek durumun düzeltilmemesi durumunda jeneratörlerin garanti kapsamı dışına çıkacağı hususunun ifade edildiği, tespite istinaden 2 kanatlı oda kapısının taze hava alacak şekilde menfezli olarak yaptırıldığı belirtilmiştir.
Elektrik Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen Rapordajeneratör havalandırmasının yetersiz olduğu, her bir jeneratör için hava giriş alanının 3,3 - 4m2 olması gerektiği belirtilmiş ise de yangın anında sadece 1 jeneratörün çalıştığı, tam kapasite ile çalışma halinde işyerinin enerji ihtiyacın 750 kVA olduğu ve (odada menfez 3,5 ve kapı 4 ) olmak üzere zaten 7,5 m2 hava giriş alanı olduğu havalandırma sistemi yetersizliğinin dava konusu yangına etkisi bulunmadığı özellikle ifade edilmiştir.
Yangının çıkışını ve çıkış sebebini ortaya koyan tüm raporlarda .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyasına sunulan 03.02.2014 tarihli bilirkişi raporu dışında (jeneratörlerin bulunduğu oda ile ilgili) bir yetersizlik ortaya konulmamıştır.
05.11.2018 tarihli ... ASLİYE TİCARET MAH. nin (kapatılan) ... E. sayılı dosyasına sunulan raporda davalı ....'NE "işin yapılmasında teknik hususları göremeyerek tedbirsiz ve dikkatsiz davrandığı ve jeneratör odasının tadilat edilmiş şekilde jeneratörlerin çalıştırılmasına onay vermesi nedeniyle % 30 oranında kusuru olacağı" yönünde kanaat belirtilmiştir. Bilirkişi heyetimiz bu kusur oranına katılmamıştır. Zira 06.06.2011 tarihinde ... ile davacı şirket sigortalısı ... ... arasında düzenlenen sözleşmede jeneratörün satın alınması, nakli ve montajı ENKA tarafından üstlenilmiş olup, montajın yapılmasından sonra jeneratör çalıştırılmış, 30.06.2011 tarihinde teslim edilmiştir. Teslim aşamasında jeneratörün montaj safhasında henüz binanın inşaatı tamam halde olmayıp aktif halde değildir. Jeneratörün ilk kurulumundan sonra bulunduğu mekanda yapısal ilaveler yapılmış olduğu, havalandırmanın yetersiz olduğuna ilişkin uyarıların yapıldığı gerek 21.03.2012 T. Servis formunda, gerekse sigorta şirketinin görevlendirdiği ... ekspertiz firmasının raporunda da açıkça belirtilmiştir. Bu sebeple davalı ....'Nin öngöremediği teknik bir husus ya da tedbirsizlik ya da dikkatsizliğine sebep bir davranışına rastlamadığından yangın çıkış sebebinin ses izolasyonu kaynaklı olması ve malzeme hatasından kaynaklanması gerekçesi ile davalıya izafe edilecek bir kusur görmemiştir. Belirtilen gerekçelerle bilirkişi heyeti olarak mahkemenin dosyasında önceki aşamada alınan 08.01.2016 tarihli rapordaki görüşe katılınmış tır.
Dosyaya sunulu ... numaralı Ticari Risk Kombine Yangın Sigorta Poliçesinin 31.12.2011-2012 vadeli olarak düzenlendiği, 29.06.2012 tarihli yangın rizikosunun poliçe teminat süresi içinde bulunduğu, teminat verilen riziko olduğu, yangının meydana gelmesinde sigortalının kasdi davranışı olmadığı, teminat dışı hallere rastlanmadığı tespit edilmiştir. Yangın sebebiyle riziko mahallinde meydana gelen hasarın 150.650,80 EURO olarak poliçe genel ve özel şartlarına uygun şekilde tespit edilmiş ve sigortalı davadışı ...VE TİC. AŞ'ne 06.02.2013 tarihinde ödenmiştir. TTK 1472. Md. gereğince yapılan ödeme sebebiyle yasal halefiyet hakkı kazanmıştır. Sigortacının bu hakkı, yapılan ödeme ile sınırlı olmak kaydı sigortalısının zarar sorumlularına karşı rücu hakkı olması kaydı ile kullanılabilecektir. Yapılan kusur değerlendirmesinde sigortalı zararının doğmasında davalı ....'nin kusur ya da ihmali tespit edilemediğinden davacı ... şirketinin bu davalı yönünden rücu hakkının olmayacağı kanaatine varılmıştır.
Yapılan bilirkişi incelemesine toplanan tüm delillere göre dava dışı sigortalı tarafından davalıdan satın alınan jeneratörlerin bulunduğu odaya dava dışı sigortalı tarafından ses izolasyonu yapıldığı ve bu izolasyon malzemelerinin yanıcı özellik taşıdıkları, jeneratör odasında ki yalıtım malzemelerinin 120 dakika yangına dayanıklı malzeme olması gerektiğinin teknik bilirkişi raporunda tespit edildiği ve yapılan teknik inceleme neticesinde kurulum ve montajda bir kusur bulunmadığının, .... Asliye Ticaret Mahkemesi‘nin ... esas sayılı dosyasında ki bilirkişi kurulundaki tespitlere katılmama sebepleri açıklanarak görüş bildirildiği. Teslim aşamasında jeneratörün montaj safhasında henüz binanın inşaatı tamam halde olmayıp aktif halde değildir. Jeneratörün ilk kurulumundan sonra bulunduğu mekanda yapısal ilaveler yapılmış olduğu, havalandırmanın yetersiz olduğuna ilişkin uyarıların yapıldığı gerek 21.03.2012 T. Servis formunda, gerekse sigorta şirketinin görevlendirdiği ... ekspertiz firmasının raporunda da açıkça belirtilmiştir. Bu sebeple davalı ....'nin öngöremediği teknik bir husus ya da tedbirsizlik ya da dikkatsizliğine sebep bir davranışına rastlamadığından yangın çıkış sebebinin ses izolasyonu kaynaklı olması ve malzeme hatasından kaynaklanması gerekçesi ile davalıya izafe edilecek bir kusur görmemiştir. Zaten jeneratörlerin kendisinde bir arıza sebebiyle yangın meydana geldiğinin de iddia edilmediği montajda veya montajın yapıldığı yerde yapılan bir hata da ispat edilemediğinden davacının davalıya rücu etme hakkı bulunmadığına yönelik görüş bildiren rapora da itibar edilerek davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi ve ayrıntısı açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Reddine,
2-Alınması gereken maktu 59,30-TL harcın, peşin alınan 7.955,95-TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.896,65-TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-
Davalı, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 40.343,65-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 124-TL yargılama giderinin, davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-
Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz başvuru yolu (kısa karar da her ne kadar istinaf kanun yolu kabil denilmiş ise de, dosya Yargıtay incelemesi gördüğü anlaşıldığından) açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.17/06/2021
Başkan ...
¸
Üye ...
¸
Üye ...
¸
Katip ...
¸