T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/61
KARAR NO: 2019/1145
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 07/02/2019
KARAR TARİHİ: 18/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi ile Müvekkilinin hamili olduğu Türkiye ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... çek numaralı, 09.09.2018 keşide tarihli, 72.000,00 TL bedelli 1 adet çek, dava muhatap ...San ve Tic. Ltd. Şti.' ye kargo yolu ile gönderilmek üzere 13.09.2018 tarihinde kargo şirketine teslim edildiğini, söz konusu çekin, aradan dört ayı aşkın zaman geçmesine rağmen muhatap ... Ambalaj' a teslim edilmediğini, kargo şirketinin gönderi sorgulama sayfasında teslim edilmiş gibi gösterildiğini, yapılan araştırmalar sonucunda gönderilen kargonun zimmete alınmadığını, kargonun teslim formu düzenlenmeksizin dağıtıma çıkarıldığını, muhatap firmaya teslim edilip edilmediğine ilişkin herhangi bir bilgi olmaksızın sisteme sehven teslim edilmiş gibi kaydedildiğini kargo şirketi tarafından yapılan açıklamada, çekin gönderildiği kargo tarihinin çok eski olması nedeniyle takibinin yapılamadığını, şubede bulunmadığı ve akıbetinin bilinmediği beyan edilmiştir.Söz konusu çekin muhataba gönderildiği esnada çalınmış veya kaybolmuş olma ihtimali bulunduğunu, mağduriyete yol açmaması ve tahsilinin mümkün hale gelebilmesi için işbu davayı açma zorunluluğunu, ileride telafisi imkansız zararlara yol açılmasının önlenmesi amacıyla, müvekkilin rızası dışında kaybolan ya da çalınan çek hakkında ödemeden men kararının verilmesini ve söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesinden gerekli ilanların yaptırıldığı, teminatın Mahkememiz veznesine depo edildiği görülmüştür.
6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çekler hakkında da uygulanır.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar neticesinde ve hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması halinde hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği çekin keşidecisinin kim olduğunu, verildiği banka ve şubesini, çek numarasını ve çek tutarını mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. (Yargıtay 11. H.D 14/05/2018 T ve 2016/11761 E-2018/ 3544 K sayılı Kararı)
Bu yasal çerçevede, talep eden, talep dilekçesi ekine, çekin zayi olduğuna dair Mahkememizce kanaat oluşturacak belgeleri eklemiş, Mahkememizce ilgili bankaya yazılan müzekkerelere cevap verilmiş, çekin ibraz edilmediği görülmüş, talep sahibinin talebine konu kıldığı çeke ilişkin gerekli ilanlar yaptırılmış, verilen süre içerisinde çekler Mahkememize sunulmamış olduğundan talebin kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere
1-Davanın kabulü ile;Türkiye ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... çek numaralı, 09.09.2018 keşide tarihli, 72.000,00 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline;
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
4-Talep eden tarafından yatırılan teminatın ve gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır