T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/614 Esas
KARAR NO: 2023/459
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali)
DAVA TARİHİ: 29/11/2019
KARAR TARİHİ: 08/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davacı banka ile dava dışı... Ltd. Şti. arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi gereği borçlu şirkete krediler açılıp kullandırıldığını, davalılar ...ve ...'nin genel kredi sözleşmesini müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, imzalanan kredi sözleşmeleri hükümlerinin ihlal edilmesi ve bakiye borcun ödenmemesi üzerine 31.07.2019 tarihi itibari ile hesap kat edildiğini, davalılara Kahramanmaraş ... Noterliği'nin 01.08.2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı borcun ödenmesi ihtarlarını ve kullanılan kredilere ilişkin hesap özetlerini içeren ihtarnameler keşide edilerek gönderildiğini, ihtara rağmen borcun ödenmemesi üzerine İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını, ödeme emrini tebliğ alan davalıların borca, faize ve ferilerine itiraz ettiğini, itirazların haksız olduğunu, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, davalıların yetki itirazının yerinde olmadığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin Kayseri Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkillerinin kefaletinin usul ve yasaya uygun olarak alınmadığını, bu nedenle imzalanan kefalet sözleşmesinin geçersiz olduğunu, kefalet sözleşmesi imzalanırken müvekkillerinin eşlerinin yazılı rızasının alınmadığını ve yükümlülük altına girdiği tutarın açık ve net olarak müvekkillerinin el yazısı ile yazılmadığını, müvekkilleri ile davacı banka arasında mevcut ve geçerli bir borç ilişkisi bulunmadığını, müvekkillerinin eş rızası bulunduğuna ilişkin herhangi bir belge ve bilginin davacı tarafından sunulmadığını, asıl borçlu şirket hakkında konkordato davası nedeniyle 30.10.2019 tarihinden başlamak üzere 1 yıl süre ile kesin mühlet kararı verildiğini, bu nedenle de müvekkilleri aleyhine icra takibi yapılmış olmasında hukuka aykırılık bulunduğunu, bu nedenlerle davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddini, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasında borçlular... ve ...aleyhine genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan toplam 1.954.484,60-TL alacak için (100.750,00-TL gayri nakdi alacak dahil) takip yapıldığı, ödeme emrinin borçlulardan Yalçın ve Ömer'e 21.08.2019 tarihinde tebliğ edildiği, asıl borçlu şirkete çıkan tebligatın iade edildiği, borçlular vekilinin süresi içerisinde 28/07/2019 tarihinde borca itiraz ettikleri, borca itirazla birlikte takibin durduğu, durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Sözleşmenin incelenmesinde; davacı banka ile dava dışı asıl kredi borçlusu ... Ltd Şti arasında 26/12/2017 tarihinde 3.000.000,00-TL bedelli genel kredi sözleşmesi akdedildiği, davalılar ... ve ...'nin müteselsil kefil sıfatıyla 3.000.000,00-TL kefalet limiti ile kefil oldukları görülmüştür.
İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... D.İş sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı banka tarafından borçlu kefiller ... ve ... aleyhine kredi alacağı nedeniyle ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu, %15 teminat karşılığı 1.921.367,09-TL alacak için borca yeter miktarda taşınır/taşınmaz mallar ve 3.kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz kararı verildiği görülmüştür.
İflas; Dava dışı asıl borçlu şirket "Tasfiye Halinde ...Limited Şirketi"nin ... Genel İcra Dairesi'nin ...İflas sayılı dosyası ile iflas idare masası oluşturulduğu, iflas idare memurlarına usulüne uygun tebligatların yapıldığı görülmüştür.
Bankacı bilirkişinin 16/04/2021 tarihli 11 sayfadan ibaret raporunda özetle; Davacı bankanın, kredi alacaklarının tahsili ve gayri nakdi kredi alacaklarının deposu için, davalılar hakkında aşağıdaki şekilde icra takibi yaptığı;
Kredi türü Asıl alacak Faiz BSMV Toplam (TL)
İhtiyaç krediler 1.663.819,70 28.717,98 1.435,90 1.693.973,58
Tüzel kredili mev. 156.797,39 1.818,68 90,93 158.707,00
İhtar gideri+masraf 1.054,02 - - 1.054,02
ARA TOPLAM 1.821.671,11 30.536,66 1.526,83 1.853.734,60
Gayri nakit alacak 100.750,00
GENEL TOPLAM 1.954.484,60
Yapılan incelemeler sonucunda, takip tarihi itibariyle davacı alacağının, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla aşağıdaki şekilde tespit edildiği;
Kredi türü Asıl alacak Faiz BSMV Toplam (TL)
İhtiyaç krediler 1.663.819,70 17.382,34 869,12 1.682.071,16
Tüzel kredili mev. 156.797,39 1.777,04 88,85 158.663,28
İhtar gideri+masraf 1.054,02 - - 1.054,02
ARA TOPLAM 1.821.671,11 19.159,38 957,97 1.841.788,46
Gayri nakit alacak (çek deposu) 50.750,00
GENEL TOPLAM 1.892.538,46
Davacı bankanın kayıtlarına göre davalı... Ltd. Şti. asaleten, davalıların da kefaleten borçlu durumda bulundukları, anlaşmazlık halinde sözleşmenin 27. md. gereğince banka kayıtlarının HMK 193. md. gereğince yazılı delil anlaşması niteliğinde kabul edildiği,
Dava tutarının 1.684.636,35 TL olarak hesaplandığı, davanın ise 1.519.859,74-TL üzerinden açıldığı,
Davacı banka takip tarihinden itibaren talebi gibi; Tespit Talep
-Taksitli ticari kredi ve teminat mektubu tazmin
kredi asıl alacağı için % 29,76 % 45
-Tüzel kredili mevduat hesabı asıl alacağı için % 28,80 %30,24
oranında temerrüt faizi isteyebileceği sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
SMMM bilirkişinin 08/03/2022 tarihli Kayseri ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Talimat sayılı dosyası üzerinden talimat yoluyla aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı ... Malzemeleri İnş. Mak. Müh. Tic. ve San. Ltd. Şti'nin ticari defter ve belgelerinin dosyaya sunulmadığı ve süresinde adres bildirimi yapılmadığı için dava dışı şirketin ticari defterleri üzerinde yerinde inceleme yapılamamıştır denilmiştir.
Dava, taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca kullandırılan krediye ilişkin alacağın asıl borçlu dava dışı şirket ve davalı kefiller tarafından ödenmemesi üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
6102 sayılı TTK'nun yürürlükte olduğu dönem içerisindeki kefillere yönelik alacağın tahsili yönündeki hukuki işlemlerde bu hükmün uygulanması gerekir. Buna göre asıl borçlunun borcunu ödemediği müteselsil kefile ihbar edilmedikçe asıl borçlunun temerrüdü nedeniyle oluşan temerrüt faizinden müteselsil kefil sorumlu tutulamaz.
Ancak kefil kendi temerrüdünün hukuki sonuçlarından sorumlu olacağından kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer'ilerinden sınırsız olarak sorumlu tutulabilir.
GKS gereğince düzenlenen hesap kat ihtarının kredi lehdarı ve kefillere tebliğ edildiği, tüm bu hususlara davalı kredi lehdarı şirket ve kefiller açısından verilen 1 günlük sürenin sonu olan 05/08/2019 tarihi itibariyle temerrüde düştükleri anlaşılmıştır.
GKS'nin 31.maddesi uyarınca sözleşme hükümleri uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklarda İstanbul içi şubeler için İstanbul Mahkemeleri, diğer şubeler için ise ilgili şubenin mahkemeleri VEYA İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu akdedilmekle, mahkememizin yetkili olduğu anlaşıldığından davalı tarafın yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
GKS'nin 22. Maddesi uyarınca temerrüt faizi oranının "...bankanın TCMB'na uygulayacağını bildirdiği en yüksek kredi faiz oranına bu oranın %100'ünün ilavesiyle bulunacak oran üzerinden hesaplanacak oran..." olarak belirtildiği, azami faiz oranının %60 olarak TCMB'na bildirildiği, sözleşme koşuluna göre istenebilecek faiz oranının %120 olarak hesaplanabileceği, davacı bankanın daha az oranda %45 temerrüt faizi talebinde bulunmuş ise de kredi alacağına uygulanacak olan temerrüt faizinin kredi hesabının kat edildiği tarihte aynı tür kredilere uygulanan akdi faiz tespit edilerek sözleşme hükümleri uyarınca bunun %100 fazlasının temerrüt faizi olarak uygulanması gerekirken Merkez Bankası'na bildirilen ve krediye filen uygulanmayan temerrüt faizinin alacağın tespitine esas alınması mahkememizce doğru görülmemiştir. Buna göre; kat tarihindeki emsal kredi kullandırım faiz oranının sunulması istenilmekle (10.08.2019 tarihli 624996 790 kotasyon no.lu) taksitli ticari kredinin %14,88 faizle kullandırıldığı görülmüş olup mahkememizce temerrüt faizi oranı %14,88, emsal kredi faizi de %100 fazlasıyla %29,76 olarak belirlenmiştir. Tüzel kredili mevduat hesabı yönünden de TCMB tarafından 01.07.2019 tarihinden geçerli olmak üzere kredi kartları akdi faiz oranı %24, temerrüt faizi oranı ise %28,80 olarak belirlenmiş olup, mahkememizce de bu oranların uygulanması değerlendirilmiştir.
Teknik ayrıntısı yukarıda özetlenmeye çalışıldığı ve bilirkişi raporunda tam detayı olduğu üzere bilirkişi tarafından hesap kat tarihinde, takip tarihinde ve hukuki menfaatin tespiti açısından dava tarihinde asıl alacak ve temerrüt tarihi ve temerrüt faiz oranına göre fer'ileri hesaplanmıştır.
Davalı/kefillerin, Genel Kredi Sözleşmesinde kefilin sorumluluğunu düzenleyen (Madde 23.) kredi ile ilgili depo yükümlülüğüne ilişkin açık bir düzenlemenin bulunması nedeni ile davalıl kefillerin de sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı asıl borçlu şirketin ticari defterlerinin incelenmesi için mahkememizce Kayseri ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Talimat sayılı dosyası üzerinden talimat yoluyla aldırılan bilirkişi raporu aldırılmış ise de; dava dışı ... Ltd. Şti'nin ticari defter ve belgelerinin dosyaya sunulmadığı ve süresinde adres bildirimi yapılmadığı için dava dışı şirketin ticari defterleri üzerinde yerinde inceleme yapılamamıştır. Mahkememizin 16.02.2023 tarihli celse 1 no.lu ara kararı ile de dava dışı tasfiye halindeki ... şirketinin her üç iflas idare memuruna ticari defterlerin bulunduğu adresi bildirilmesi için muhtıra çıkartılmış ise de beyanda bulunulmamıştır.
Davalılar her ne kadar eş rızası bulunmadığından kefaletin geçerli olmadığı itirazında bulunmuşlar ise de; 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun 581 vd. maddelerinde kefalet detaylı ve sıkı şekil kurallarına bağlı olarak düzenlenmiştir. TBK'nun 583. maddesine göre kefalet sözleşmesinin geçerli olabilmesi için; yazılı olması, kefilin sorumlu olduğu azami miktarın, kefalet tarihinin müteselsil kefalet varsa bunu belirtmesi ve tüm bunların kefilin el yazısı ile yazılması gerekir. TBK'nun 584.Maddesi gereğince ise kefilin evli olması durumunda eşinin en geç sözleşmenin kurulması anında açıkça yazılı rızasının bulunması gerekmektedir. Tüm bu şartlar kefalet sözleşmesi için geçerlilik şartı olup herhangi bir eksikliğin bulunması durumunda geçerli bir kefalet sözleşmesinden bahsetmek mümkün olmayacaktır. Somut olayımızda davalıların müteselsil kefil olduğu, müteselsil kefillerin sorumlu olduğu azami miktarın, kefalet tarihinin el yazısı ile sözleşmede yer aldığı, imzaya itirazda bulunulmadığı, bu hali ile kefalet sözleşmesi şekil şartlarını sağladıkları, https://www.ticaretsicil.gov.tr/ adresinden de teyit edileceği üzere her iki davalı kefillerin dava dışı borçlu şirketin yetkilisi, şirket ortağı oldukları bu hali ile de eş rızası da aranmayacağından kefaletin geçerli olduğu değerlendirilmekle bu itiraz da yerinde görülmemiştir.
Somut olaya gelindiğinde; davacı banka ile dava dışı ...şirketi arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinde davalıların kefil olarak imzaladıkları, işbu sözleşme de dava dışı tasfiye halindeki ... şirketinin asıl borçlu, diğer davalıların müteselsil kefil olduğu, müteselsil kefillerin yukarıda ayrıntılı anlatılan kefalet sözleşmesi şekil şartlarını sağladıkları, kefiller şirket ortağı olduğu bu hali ile de eş rızası aranmayacağından kefaletin geçerli olduğu, davacı tarafından hesabın kat edildiği, kat ihtarnamesinin davalıların adreslerine tebliğ edilmekle kefillere başvurulabileceği, temerrüdün oluştuğu, taksitli ticari kredinin temerrüt faizi oranı %14,88, emsal kredi faizi de %100 fazlasıyla %29,76 olarak; Tüzel kredili mevduat hesabı yönünden de TCMB tarafından 01.07.2019 tarihinden geçerli olmak üzere kredi kartları akdi faiz oranı %24, temerrüt faizi oranı ise %28,80 olarak uygulanacağı, mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra dosyanın bilirkişiye tevdii edildiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İcra inkar tazminatı yönünden; Dava konusu alacağının önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Kötü niyet tazminatı yönünden; Davanın reddedilen bölümü yönünden, davacının takibe girişmekte kötü niyetli olduğu sabit görülmediğinden, davalının kötü niyet tazminatı talebi reddedilmiştir.
Tüm bu nedenlerle, teknik hesaplama ayrıntısı bilirkişi raporunda anlaşıldığı üzere sonuçta aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalıların İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasındaki itirazlarının;
1.482.416,86 TL ihtiyaç kredileri (taksitli ticari kredi + Teminat mektubu tazmin kredisi asıl alacak,
37.442,88 TL tüzel kr. Mev. Hs. asıl alacak,
50.750 TL gayri nakdi (çekler açısından) depo talebi,
Alacak üzerinden itirazın iptaline,
İşleyecek faiz oranına itirazın ise ;
ihtiyaç kredileri (taksitli ticari kredi + Teminat mektubu tazmin kredisi) kredisi açısından "asıl alacak üzerinden takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yıllık sözleşmesel % 29,76 temerrüt faizi ile"
tüzel kr. Mev. Hs. kredisi açısından "asıl alacak üzerinden takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunun 26. maddesine göre değişik oranlarda % 28,80 temerrüt faizi ile"
şeklinde iptali ile
Takibin bu şekilde ödeme emrindeki kayıt ve şartlarda devamına,
-Depo emri talebine itirazın kalan kısmı ve temerrüt faiz oranlarının fazlaya ilişkin kısımları açısından davanın reddine
2-1.519.859,74-TL'nin % 20'si olan 303.971,94-TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Kötü niyet ispatlanamadığından davalı tarafın tazminat talebinin reddine,
5-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 103.821,61-TL ile gayrinakdi depo bedeli için hesaplanan 179,90-TL olmak üzere toplam 104.001,51-TL ilam harcından peşin alınan 16.182,99-TL'nin mahsubu ile bakiye 87.818,52-TL ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 16.182,99-TL peşin harç ve 44.40-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 16.227,39-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 169.588,78-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 9.200,00-TL ücret-i vekaletin davacıdan tahsili ile davalılar tarafına verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan 1.918,00-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak 1.858,82 -TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; arda kalan bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı tarafından yapılan 130,00-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak 4,01-TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine; arda kalan bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
11-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/06/2023
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır
Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır.“5070 sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.”