T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/22 Esas
KARAR NO: 2020/898
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 09/01/2020
KARAR TARİHİ: 28/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ve davalı arasında 28/01/2015 tarih ve ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin akdedildiğini, bu sözleşmedeki ödeme planının T.C. Beşiktaş ... Noterliği'nin 12/02/2015 tarih ve... yevmiye numaralı ödeme planı değişikliği ihtarnamesi ile değiştirildiğini, 28/01/2015 tarih ve ...numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile; 1 adet, 2014 model, ... Marka,... tipte, ... plaka numaralı,... şasi seri numaralı,... motor seri numaralı traktörün tüm standart ekipmanlarıyla birlikte Finansal Kiralama yolu ile kiralayarak, davalıya sözleşme içinde yer alan teslim tesellüm belgeleri, proforma faturalar ve sevk irsaliyeleri ile teslim edildiğini, kiraca tarafından sözleşmeye gereğince ödenmesi gereken kira borçlarının vadesinde ve eksiksiz olarak ödenmediğinden, T.C. Beyoğlu ... Noterliği'nin 08/08/2019 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek borcun 60 gün içerisinde ödenmesini, aksi takdirde Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin feshedileceği hususunun borçluya bildirildiğini, davalıya ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük sürenin sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen borçlarını ödemediğini, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ve yukarıda tarih ve yevmiye numarası belirtilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasında münakit Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshedildiğini, davalının Finansal Kiralama Sözleşmesine konu malı verilen sözleşmesel süre içinde kendilerine iade etmediğini, Finansal Kiralama Kanunu'nun 31. Maddesi ve Finansal Kiralama Sözleşmesinin 31. Maddesi hükmü gereğince, davalı kiracı tarafından müvekkili şirkete iadesi gereken finansal kiralama konusu malın, ihtarname ile kendisine tanınan 3 günlük sürenin geçmiş olmasına bugüne kadar iade edilmediğinden, iş bu davanın açılması zorunluluğunun doğduğunu, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... D. İş sayılı tedbir dosyasının iş bu dosyaya celbinin gerekli olduğunu, bu nedenlerle 28/01/2015 tarih ve... Finansal Kiralama Sözleşmesinin, davacı şirketçe haklı nedenle fesih olduğunun tespiti ile davala tarafından iade edilmesi gereken sözleşme muhteviyatı aracın sözleşmeye konu diğer mal ve ekipmanların, her kimin elinde bulunursa bulunsun müvekkili şirkete iadesini, ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamını, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasını talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER
1-İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...D.iş sayılı dosyası,
2-Finansal Kiralama Sözleşmesi, ihtarname, ihtarname tebliğ evrakı
3-Davacının ticari defter ve kayıtları
4-Bilirkişi raporu,
5-Davacı vekilinin beyan ve dilekçeleri,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Dava, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.
Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.
Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.
Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.
Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, taraflar arasında finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş, sözleşme kapsamında menkul mallar davalı yana teslim edilmiştir.
Davacı tarafından, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeni ile Beyoğlu ... Noterliğinin 08.08.2019 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarname ile borçların 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı, sözleşme konusu malların fesih tarihinden itibaren 3 gün içinde iade edilmesi ihtar edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca kiracı ve kefiller yerleşim yerlerinde ve diğer hususlarda meydana gelen bütün değişiklikleri noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmemesinden veya usulüne uygun şekilde bildirmemesinden doğan tüm sorumluluğun kendilerine ait olduğunu, yapılan işlemlerin kendilerini bağlayacağını kabul ve taahhüt etmiş; kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve ünvanları yanında belirtilmiş adresleri kanuni yerleşim yeri ittihat ettiklerini, belirtilen yerde adres yazılmaması halinde Ticaret sicili dosyalarındaki son adreslerinin veya kiralayan tarafından son olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihat edecek olurlarsa bu yeni adresi derhal noter kanalı ile kiralayana bildirmeyi, bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarıda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Yasanın hükümlerine göre gönderilecek her türlü tebligatın kendilerine tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhüt etmişlerdir.
Mali Müşavir Bilirkişisinin 12.11.2020 tarihli 4 sayfadan ibaret raporundan özetle; Davacı şirketin... sayılı Finansal kiralama sözleşmesi üzerinden davalı şirketten ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 21.08.2019 tarihi itibariyle 3.012,01 € faturalanmış kira alacağı olduğu, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 60 + 3 günlük sürenin dolduğu 23.10.2019 tarihine kadar davalı şirketin davacıya ödeme yapmadığı, ihtarnamenin tebliği tarihinden kalan bakiye 3.012,01 € faturalanmış kira alacağının ödenmediği, böylece malın iadesi şartının oluştuğu, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin ödeme planına göre, 09.01.2020 dava tarihi itibariyle davacının 3.012.01€'si faturalanmış 3.282,01€ faturalanmamış olmak üzere toplam 6.294,02€ davalıdan bakiye kira alacağı kaldığı, yine Davacı şirketin 113268 sayılı Finansal kiralama sözleşmesi üzerinden davalı şirketten ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 21.08.2019 tarihi itibariyle 531,85TL faturalanmış masraf alacağı olduğu, ayrıca davacının süresinde yapılmayan (toplam 348 gün gecikmeli) kira ödemeleri nedeniyle 412,02€ kira temerrüt ve 409,01TL de diğer serbest temerrüt alacağı olduğu, yine Davacı şirketin ... sayılı Finansal kiralama sözleşmesi üzerinden davalı şirketten ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 21.08.2019 tarihi itibariyle 531,85TL faturalanmış masraf alacağı olduğu tespit edilmiş olmakla 6361 sayılı Finansal kiralama yasasının 32 - 33. Maddesi kapsamında davacını ticari defterlerindeki kaydî verilere göre malın iadesi şartlarının oluştuğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davacı tarafından, yükümlülüklerin yerine getirilmesi Noter kanalı ile ihtar edilmesine rağmen, davalı tarafça, yükümlülüklerin yerine getirildiğine dair herhangi bir beyan veya delil sunulmamıştır. Davacının ticari defterlerinin incelenmesinde defterlerinin lehine delil teşkil edeceğinin kabulü ile davacının yükümlülüklerini yerine getirmediği sabit hale gelmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirilmekle, sözleşmenin feshinin geçerli olduğu kanaati ile davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile,
Davaya konu 1 ADET 2014 MODEL,... MARKA,...TİPTE, ... PLAKA NOLU, ŞASİ SERİ NO..., MOTOR SERİ NO:..., TRAKTÖR, malın tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte davalıdan alınarak davacıya iadesine
2-Alınması gereken 6.899,31-TL harcın, peşin alınan 1.724,83-TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.174,48-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL başvurma harcının ve 1.724,83-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 767,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2 maddesi gereğince 13.545,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/12/2020
Katip ...Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır