T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/332 Esas
KARAR NO:2021/830
DAVA:Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ:13/07/2020
KARAR TARİHİ:04/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ...-5 Tecdit No:5 no.lu Emtia Nakliyat Sigortası Abonman Sözleşmesi ve bu sözleşye uygun düzenlenen ...-...no.lu Emtia Nakliyat Sigorta poliçesi ile sigortalı ... Tarım Ürünleri İth İhr San ve Tic Ltd Şti'nin 26 palet Brüt:20.080 kg Net: 18.118 kg ağırlığında Taze ... Kiraz cinsi emtiasının ... ... taşınması sırasında meydana gelen rizikolara karşı sigortalandığını, sigortalı ...'ın dava konusu emtiayı ...'da yerleşik bulunan ... şirketine 02.07.2019 tarih ve ... no.lu fatura ile sattığını, dava konusu emtia davalı ... Ltd Şti tarafından sigortalı ...'ın bağlı olduğu ... A.Ş.'nin ...tay Şubesi'nden teslim alınarak 02.07.2019 tarihinde ... plakalı çekici dorseye yüklendiğini, düzenlenen CMR belgesinde emtianın +2 derecede muhafazasının gerektiğinin belirtildiği, alıcı firma tarafından teslim alınarak depoya indirilmesi sırasında emtianın dış zarında deformasyon, aşırı olgunlaşma ve çürüme bulunduğu gözlendiğini, yapılan survey çalışmasında +2 - +4 arası kabul edilebilir sıcaklıkken iç sıcaklığın +8.1 derece olduğunun tespit edildiğini, taşıma sırasında sıcaklık rejiminin ihlali nedeni ile emtia kalitesinin erken bozulmasına sebep olduğunu, raf ömrünün bulunmaması sebebiyle ... iç pazarında 3. Kalite olarak sovtaj çalışması yapıldığını, bu hasar nedeniyle davacı tarafından sigortalısına 279.166,69-TL tazminat ödemesi yapıldığını, davalılardan ... Sigorta'nın taşımayı yapan şirket sigortacısı olarak sorumluluğu bulunduğunu, sigortalı ...'ın 20.07.2019 tarihli yazısı ile zararın karşılanmasını talep etmişse de taşıyıcı şirket ...'un ödeme yapmadığını, davacı tarafından sigortalısına ödenen 279.166,69-TL rücuen tazminatın ödeme tarihi olan 15.11.2019'dan itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalılardan ... Taşımacılık San ve Tic Ltd Şti vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; yabancı dilde sunulan evrakların tercüme ettirilmesini, ödemeye ilişkin dekontun sunulmadığını, mal faturasında taşınan malın bedelini alıcı firmadan tahsil edildiyse yük üzerinde mülkiyet hakkı ve bu nedenle oluşan zarara katlanma yükümlülüğü bulunmadığından yük üzerinde korunacak herhangi bir menfaati kalmadığını, mal bedeli ödenmiş ise sebepsiz zenginleşmeye neden olunacağından ex gratia (lütuf ödemesi) niteliği taşıyacağını bu durumun yasaya aykırı olup rücu hakkının bulunmayacağını, mal faturasında DAP kaydının bulunduğunu, DAP teslim şekli uyarınca malların taşıma aracının üzerinde boşaltılmaya hazır durumda alıcıya teslime dileceği ve satıcının malları belirlenen varma yerine gelen taşıma aracından boşaltma işlemi yapılmaksızın alıcının tasarrufuna bırakılma anında hasar ve yararın alıcıya geçeceğini, ekspertiz raporunda hasar tarihinin 12.07.2019 olup davanın 13.07.2020 tarihinde açılmakla zaman aşımı def'inde bulunduklarını, ekspertiz incelemesinde 20 palet üzerinde inceleme yapıldığını emtianın %69,25'inin hasarsız olduğunun tespit edildiğini, tam ziyanın söz konusu olmadığını, taşımada herhangi bir gecikme söz konusu olmadığını, davacının iddia ettiği şekilde %67'sinde çürüme meydana gelmesinin mümkün olmadığını, davacı talebinin fahiş olduğunu, sovtaj tutarı düşülmeden ve gerçeğe aykırı bilgilerle oluşturulan ekspertiz raporuna dayalı hesaplanan zarar bedelini kabul etmediklerini, taşıma senedin (CMR) hasar şerhi düşülmediğini, davanın aktif husumet, esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; sigortacının sigortalısına yapmış olduğu ödemenin dekontunun bulunmadığını, davacının halefiyet hakkına haiz olup olmadığının tevsiki için sunulması gerektiği ve ex gratia niteliği taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi gerektiğini, DAP teslim şekli uyarınca malların teslimi sırasında hasar ve yararın alıcıya geçtiğini, satıcı hukuken zarara uğramış sayılmayacağından davacı tarafından ödenen bedelin rücu edilebilir bir tazminat bedeli olmadığını, zaman aşımı def'i nazara alınarak davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte emtiada tam zarar bulunmadığını, davacı talebinin fahiş olduğunu, hasar bildiriminin CMR konvansiyonu uyarınca yasal süresi içinde gerçekleştirilmediğini, davanın aktif husumetten usulden reddini, her halde esastan reddini talep etmiştir.
DELİLLER
1-Ekspertiz raporu,
2-... Sigorta hasar dosyası, Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi,
3-Nakliyat Abonman Sözleşmesi,
4-Bilirkişi raporu,
5-Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava, sigortalı emtiaların uluslararası karayolu taşıma sırasında hasarlandığı ve hasar bedelinin sigortalısına ödendiğinden bahisle hasar sorumlusu ve sigortacısı olan davalılardan rucüen tahsili talebine ilişkindir.
Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu konularında 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır. TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına tazminat ödemesi ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. Ayrıca sigortacı ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilecektir.
Uluslararası kara taşımacılığından kaynaklanan uyuşmazlıkların Türk Ticaret Kanununun taşımaya ilişkin hükümlerine göre değil, uluslararası bir anlaşma olan CMR (Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyat İçin Mukavele Sözleşmesi) hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir.
Uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)’nin 17/1. maddesi gereğince taşıyıcılar, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğranılan ziya, gecikme ve hasardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. CMR'nin 17/2 maddesi uyarınca, eğer kayıp, hasar ya da gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse taşımacı sorumlu tutulamaz. Yine CMR’nin 18/2 maddesi uyarınca, kayıp, hasar ve gecikmenin 17/2 maddede öngörülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir.
Yine CMR 8/1-b maddesinde yükleme sırasında yükün ambalajının görünürdeki durumunun taşıyan tarafından kontrol edileceği, 2. Maddesinde yükün ambalajındaki görünür durumu ile ilgili çekincesini taşıma senedine yazacağı belirtilmiştir.
Yine CMR 9/2 maddesi uyarınca sevk mektubunda, tasımacı tarafından beyan edilmis çekince yok ise aksi kanıtlanmadıkça tesellümde yükün ve ambalajların iyi durumda olduğu, sayılarının, marka ve numaralarının sevk mektubunda yazılı olanlara uyduğu varsayılır.
CMR’nin 30/1 maddesi uyarınca ise, alıcının taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden 7 gün içinde durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu hususun onun yükü sevk mektubunda belirtilen şekilde aldığına kanıt oluşturacaktır.
CMR'nin 32/1. maddesine göre; bu sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır. Zamanaşımı başlangıcı ise; teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihi, tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra, kararlaştırılmış zaman limiti yoksa yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60. Gündür. Mahkememizce bu kapsamda davalının zamanaşımı itirazının 2. Celse 3 nolu ara karar ile arabuluculuk başvuru süreci de dikkate alınarak reddedilerek davaya devam olunmuştur.
Bu açıklamalar ışığında tarafların sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Ekspertiz raporunun incelenmesinde; ... Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. tarafından 25.07.2019 tarihli rapor düzenlendiği, hadisenin 12.07.2019 tarihinde geçtiği, ibraz edilen satış belgesinde 3. kalite kiraz bedelinin 20.803,37-TL hesaplandığı, emtiaların yurtdışında 3. kalite olarak değerlendirildiği, sigortalı firmanın nakliyat poliçesi teminatları açısından orta dereceli risk teşkil etmekte olup poliçenin devamında sakınca görünmediğini, hasarın %100 rüculu olduğunu, meydana gelen hasarın emtianın soğuk dorse içindeki kiraz emtiasının sevkiyat boyunca +2 derecede korunması gerekirken +4 dereceden başlayarak +9 dereceye kadar yükselmesi sebebiyle meyve emtiasının bozulması sonucu meydana geldiğini, sevkiyat sırasında geçen sürede dorse içindeki ısının +4 dereceden başlayarak 5 günlük seyir sonucunda kademeli olarak yükselerek +9 dereceye çıkmış olduğunun görüldüğünü, bu durumun emtianın bulunduğu frigofrik soğutucusunun bozulmuş olabileceği ya da çekicinin motorunun yeterli güç alamaması sonucu yeterli soğutma yapamadığından dorse içindeki ısının kademeli olarak yükselmiş olabileceği kanaatine varıldığını, emtiayı taşıyan çekici ve dorsenin bağlı olduğu ... firmasına rücu hakkı bulunduğu, sigorta poliçesi, emtia bedeli, navlun bedeli ve gümrük masrafları üzerinden düzenlendiğinden hasar müfredatında gümrük masrafları ve navlun bedelinin de değerlendirmeye alındığını, toplamda 279.166,69-TL hasar bedeli tespit edildiği görülmüştür.
... Sigorta hasar dosyasının incelenmesinde; davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalı ... Tarım Ürün.İth.İhr.Ltd.Şti'nin 02.07.2019 yükleme ve düzenleme tarihli Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile ...-... arası ... plakalı tır ile Kiraz cinsi emtianın nakliyesi işleminin sigortalandığı, sigorta şirketince alınan 25.07.2019 tarihli eksper raporu ile emtianın belirtilen adrese sağlam ulaştırılmadığı için 279.166,69-TL'lik hasar oluştuğu, ... Sigorta'nın sigortalısı ... Tarım Ürün.İth.İhr.Ltd.Şti'ye 15.11.2019 tarihinde ... Bankası aracılığı ile 279.166,69-TL hasar ödemesi yaptığı görülmüştür.
Nakliyat Abonman Sözleşmesinin incelenmesinde; davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ... Şti'nin 23/05/2019 başlama 23/05/2020 bitiş tarihli sözleşmesi ile yaş sebze meyve emtiasının nakliyat sigortasına ilişkin olduğu görülmüştür.
Lojistik Uzmanı, Gıda Mühendisi ve Makine Mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinin 28.04.2021 tarihli 11 sayfadan ibaret raporunda özetle; Besinlerin bozulmasının maya küf ve bakteri gibi mikroorganizmaların besinin bünyesinde yapmış oldukları değişiklikler ve fiziksel etkenler, besinlere uygulanan, hasat, depolama, taşıma gibi işlemler uygun olmadığı olmak üzere iki nedeni olduğunu, besinlerin saklanabileceği buzdolapları soğuk hava depoları ve dondurma araçları veya yerleri yapıldığını, bu gibi yerlerde besinlerin bozulmadan saklanma süresi dolabın veya deponun ısı derecesine bağlı olup buzdolaplarının normal sıcaklık derecesi genellikle 2-6 derece arasında olduğunu, dava konusu emtia olan Kiraz için uygun olan buzdolabı derecesi +2/+4 derece aralığı olduğunu, ayrıca bozulmuş olan meyve sağlam meyveye kontamine (bulaşma) yapıp sağlam olan ürününde bozulmasına sebep olabileceğini, dosya içerisinde davalı taşıyıcı ile davacı taraflar arasında tartışma konusu olan bir diğer konu taşıma sürecinin 5 gün mü yoksa daha fazla mı sürdüğü noktası olmakla CMR Senedi üzerinde alıcı hanesinin boş olması sebebiyle alıcının yükleri tam teslim aldığı tarih tespit edilemediğini ancak TIR Karnesinde belirtilen 5 günlük transit süresi gözlenebildiğini, zarara ilişkin alınan raporların tamamı, ürünlerin yüksek sıcaklıkta taşındığını işaret etmekle CMR Senedi üzerinde herhangi bir şerh olmadan taşımaya davalı tarafından kabul edilen yükler, yine senet üzerine +2 derece limitinin koşul olarak koyulmasına karşın bu derece limitine uygun taşınmadığı anlaşılmakla nitekim bu hususların davalı tarafça alınan eksper raporunun içeriğinde yer verilen ... servis raporları ile de anlaşıldığını, soğutucu ünite (...) içeren dorse içerisindeki sıcaklık, bu ünitenin bozulması ile artmış ve düzgün ölçümlenemediği ancak bu noktada, yine davalı yanın sunmuş olduğu eksper raporundaki servis raporları gözetildiğinde, dosya konusu ... seferine başlamadan kısa süre önce ünitede rutin kontrol yaptırıldığı, ancak kontrolde bir bulgu olmadığı; sefer sonrasında ise arızalı olduğunun tespit edildiğini, bu noktada ... ünitesinin taşıma süreci içerisinde seyrüsefer süreci sırasında arızalandığı değerlendirildiğini, taşıyıcı ünitenin bakımına gereken özeni göstermiş olsa da; Senede yazılan derece koşulunu yerine getiremediğinden taşıma aracında ortaya çıkan sorunun sebebiyet verdiği zarardan sorumlu olacağını, ayrıca görevlendirme kapsamında yükleme ve istifleme kusuru olup olmadığının gözetilmesi istenmişse de bu noktada dosya içerisindeki görsellerden ve rapor detaylarından herhangi bir istifleme veya yükleme hatasına dair detay tespit edilemediğini zararın sebebi ürünlerin sıcaklık dava konusu taşıma uluslararası karayolu ve denizyolu modlarını kapsayan bir kombine taşıma örneği olduğunu, neticeten; dosya içerisine sunulan CMR Senedi, Navlun faturası ve diğer verilerden ... ile davalı taşıma işletmesi olan ... arasında dava konusu kiraz emtialarının ... arasında taşıması için taşıma sözleşmelerinin kurulduğu, gönderenin taşıyıcıya CMR Senedi içeriğindeki yükleri sorunsuz teslim ettiği, taşıyıcıya teslim aşamasında bir olumsuzluğa dair CMR Senedinde şerh veya detaya rastlanmadığı, yüklerin 3980 C Kutu toplam 26 palet taze ... kiraz emtiası olduğu, brüt ağırlığının 20.080 kg. olduğu, sıcaklık değerinin +2 derece olarak CMR üzerine kayıt düşüldüğünün tespit edildiği, teknik değerlendirmeler sonrasında, Kirazlarda 2-4 derece olması gereken sıcaklık 8,1 derece olarak ölçülmüş, bu da kirazda olgunlaşmayı hızlandırıp çürüme ve mekanik hasar oluşmasına sebep olduğu, bu durum ekspertiz raporlarında da belirtildiği, dosyadaki eksper raporlarının tamamında ısı değişiminden kaynaklı bozulma olduğunun belirtildiği, ikisinde ise 9633 sovtajlı ... oranındaki ürünün ise bu koşullar altında atık oranında tamamının zarar gördüğü, teknik inceleme neticesinde de kanaat getirildiği, dava konusu taşımanın uluslararası karayolu taşıması olduğu, bu noktada CMR Konvansiyonu Hükümleri uygulanması gerektiği, CMR Senedi üzerinde alıcıya teslim kaşesi ve tarihi yer almadığı, ancak alıcısının yükü teslim aldığının dosyadaki diğer verilerden anlaşıldığı, nihayetinde tam teslim tarihinin CMR Senedinde yazmaması sebebiyle net tespit edilemediği, Taşıma Senedi 02.07.2019 tarihinde düzenlendiği, dolayısıyla taşıma sürecinin bu tarihte başladığı, alıcıya teslim tarihi olmasa da, Gümrük transit süresi ve ... barkod numaralı Gümrük Beyannamesi altındaki onay tarihi gözetildiğinde, ayrıca Eksper Raporu 2. Sayfasında tahliye tarihi ve hasar tarihleri gözetildiğinde alıcıya 12.07.2019 tarihinde teslim edildiğinin anlaşıldığı, takdirin mahkemede olduğu, CMR Md.23/3 uyarınca sınırlı sorumluluk hakkının mevcut olduğu, bu noktada davalı tarafın hasarlanan 20.080 kg. üzerinden 167.266,4 SDR sınırlı sorumluluk üst limiti hesaplandığı, hasar tarihi olan 12.07.2019 TCMB TL/SDR kur değeri üzerinden bu tutarın 1.318.243,225 TL'ye karşılık geldiği, zarar tutarının sovtaj bedeli gözetildikten sonra 279.166,69 TL olarak eksper raporunda hesaplandığı ve teknik inceleme ile bu zarar tutarının uygun olduğu, zarar tutarının sınırlı sorumluluk tutarının çok altında olması sebebiyle taşıyıcının zarar tutarının tazmininden sorumlu olacağının değerlendirildiği, CMR kapsamında zamanaşımı sürecinin söz konusu olmayacağı, CMR kapsamında faiz oranı %5 olarak belirtilse de, Yargıtay içtihatleri doğrultusunda TL bazında alacak talebinde bulunulan davalarda avans faizi üzerinden hareket edilebileceğini belirtmişlerdir.
Lojistik Uzmanı ve Gıda Mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinin 28/08/2021 tarihli 5 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; teslim şekli açısından yapılan değerlendirmelerde zararın taşıma sürecinde meydana geldiği, belirlenen yere kadar taşıma sürecinin organize edenin satıcı olduğu, satıcının taşıma sözleşmesi yaptığı, bu sebeple hak iddia edebileceği açıkça değerlendirilme yapıldığını zira teslim şekline ilişkin doğacak hak iddiasının zararın, teslim şeklinin yansıttığı süreç açısından hangi noktada ve kimin sorumluluk alanında meydana geldiği ile ilişkili olduğunu, öte yandan zararın taşıma sürecinde meydana geldiği, alıcıya teslim sonrasında meydana gelmiş olmadığı, dosyaya sunulan kök raporda belirtilen eksper raporlarındaki veriler ile sabit olduğunu, çürüme sürecinin kontamine yoluyla sağlam ürünlere yayılması da, sağlam ürünün içten dışa doğru çürümeye başlamasına sebep olacağı dolayısıyla her ne kadar davalı taraf eksper raporunda ürünlerin fotoğrafı olduğu ve fotoğraflarda sağlam gözüktüğü yönünde itirazda bulunmuş olsa da; fotoğraflardan içte başlayan çürümenin doğrudan tespit edilemeyeceği, “Davalı eksper raporunun 5. Sayfasında analiz için yalnızca 9 kutunun incelendiği, çürüme hızının ve yayılma oranının belirtilen sıcaklık koşullarında, ürünün tamamına yayılmış olabileceği kanaatine varıldığından kök rapordaki değerlendirmenin yapıldığını, Davalı eksper raporunun yeterince incelenmediği ve 6 paletin sorunsuz teslim alınmasına karşın halen 26 palet üzerinden zayi tespiti olduğu yönünde davalı tarafın itirazına ilişkin; kök raporda Davalı yanın eksper raporlarına dair yapılan inceleme ve özetleme detaylarında bu hususun belirtildiği, ancak 6 adet paletin sorunsuz olduğu için teslim alındığını veya kabul edildiğini gösterir herhangi bir bulguya rastlanmadığı tespitinde bulunulduğunu, CMR Konvansiyonu açısından zarar tutarına navlun ücretinin eklenemeyeceğine yönelik itiraza ilişkin; Dava konusu olayda taşıma sözleşmesi göstergesi olan taşıma faturası uyarınca, davalı yan tarafından ürünlerin ...'ya taşınması taahhüdü verilmiş olup; varış noktasında kök raporda da tespiti yapıldığı üzere tam zayi olarak yüklerin varış noktasına ulaştığı anlaşıldığından taşıyıcının ilgili taşıma taahhüdünü yerine getiremediğini, bu noktada zarar miktarına navlun ücretinin yansıtılabileceği değerlendirilmekle takdirin mahkemeye ait olduğunu, neticeten kök raporda varılan kanaatlere yönelik yapılan itirazlar tek tek irdelenmiş olup; kök rapordaki kanaatleri değiştirecek herhangi bir veriye rastlanmadığı, kanaatlerin açıklanan sebepler ile koruduklarını belirtmişlerdir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı vekili, müvekkili sigorta şirketine sigortalı emtianın davalılar tarafından taşınması sırasında hasarlandığını, hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini belirterek hasar bedelinin davalı taşıyıcı ve davalının sigortacısından müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davalı taşıyıcıların sorumluluğu CMR konvansiyonu hükümlerine göre sınırlı sorumluluk olup, bilirkişice CMR hükümlerine göre taşıyıcıların azami sorumluluk sınırı SDR hesabına göre yapılmış olup hükme esas alınmıştır.
Taşıma da, taşıma senedinin 02.07.2019 tarihinde düzenlendiği, alıcıya 12.07.2019 tarihinde teslim edildiği, gıda mühendisi bilirkişi incelemesinde ise zarara ilişkin alınan raporların tamamı, ürünlerin yüksek sıcaklıkta taşındığını işaret etmekle CMR Senedi üzerinde herhangi bir şerh olmadan taşımaya davalı tarafından kabul edilen yükler, yine senet üzerine +2 derece limitinin koşul olarak koyulmasına karşın bu derece limitine uygun taşınmadığı anlaşıldığı, ayrıca araç içerisindeki ... ünitesinin taşıma süreci içerisinde seyrüsefer süreci sırasında arızalandığı tespit edilmekle, ısının bu şekilde artması ve taşınan emtia kirazların bu nedenle bozulması ve bozulan kirazların diğer kirazlara zarar verilmesi ile zayi olduğu, istifleme veya yükleme hatasına da tespit edilemediği, zararın ısının artmasından ve kirazların çürümesinden kaynaklı oludğu, bu halde davalıların zarardan sorumlu tespit edilmiştir.
Dava konusu olayda davalılar tarafından her ne kadar bildirim yapılmadığından bahsedilse de davalı tarafın sunduğu eksper raporu, açık bir şekilde dava dışı alıcının zararı gönderene bildirdiği 12.07.2019 tarihli yazıdan bir gün sonra ...'da yapıldığını, bu noktada davalı yanın hasardan haberdar olduğu, hatta zararı incelemesi için eksper süreci organize ettiği anlaşılmakla dolayısıyla mevcut durumda CMR Md.30/1 hükmünü aramaya gerek bulunmamaktadır.
Sonuç olarak taşınana eşyanın sınırlı sorumluluk çerçevesinde hesaplandığı, davalıların sorumlu olduğu, sovtaj bedelinin davacı tarafından düşülerek sigortalısına ödendiği, sovtaj bedelinin kadri maruf olduğu, davalı tarafından her ne kadar bir kısım emtianın sağlam olduğu iddia olunmuş ise de ispatlanamadığı, davacının navlun faturasını talep edebileceği, zira davalı taşıyıcı taşımayı tam zayi şekilde teslim ettiğinden taşımayı gerçekleştirdiğinden bahsedilemeyeceği, bu halde halifiyet ilkesi gereği davacı sigortanın dava konusu alacağı ödeme tarihinden itibaren avans faizi talep edebileceği kanaatiyle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile 279.166,69 TL alacağın ödeme tarihi olan 15/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 19.069,87TL harcın, peşin alınan 4.767,47-TL harçtan mahsubu ile bakiye 14.302,40-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL başvurma harcının ve 4.767,47-TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 3.144,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 27.991,67-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/10/2021
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdıre-imzalıdır