T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/444 Esas
KARAR NO:2021/464
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/08/2020
KARAR TARİHİ: 01/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu 31.08.2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında 09/10/2016 başlangıç tarihli Miktarlı - Gazlı ve Gazsız Ürün Direkt Satış Noktası Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme ile birlikte davalıya pazarlama payı katılım bedeli ödendiğini, ancak davalının sözleşmede öngörülen yükümlülüklere aykırı davranması durumunda bu tutarın kalan kısmının KDV si ile birlikte iade edileceğinin kararlaştırıldığını, davalının sözleşmedeki yükümlülüklerine aykırı davranması nedeniyle müvekkili tarafından dava ve icra konusu sözleşmenin fesih edildiğini, kıstelyevm usulüne göre pazarlama faaliyeti katılım bedeli ve iskontolu ürün alacağının iadesi ve akitlere aykırılığın tespit edile bilemesi cihetiyle yapılan tespit masrafları davalıya ihtarname ile bildirildiğini, ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığından davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu beyanla neticeten itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesi talep etmiştir
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin tüm sorumluluklarını müvekkilinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, sözleşmenin müvekkili şirket tarafından işletilen ... ... adlı işletmede, sözleşme konusu ürünlerin satışının yapılması için imzalandığını, ancak söz konusu işletmenin müvekkili tarafından işletilmediğini, işletmenin devir edildiğini, işletmenin devrinin tamamen müvekkili şirketin iradesi dışında ve yasal zorunluluklar çerçevesinde gerçekleştiğini, bu nedenle sözleşmenin yedinci maddesinin ve diğer özel maddelerin uygulanmasının mümkün olmadığını beyanla neticeten davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esaslı dosyası dosyamız içerisine getirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinde 19.795,00.-TL Pazarlama Faaliyetlerine Katılım Bedeli, 29.960,00.-TL Fatura altı İskonto Alacağı (Kıstelyevm) olmak üzere toplam 49.755,00.-TL Asıl Alacak üzerinden takip yapıldığı, ödeme emrinin 03.07.2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da 03/07/2020 tarihinde süresi içerisinde borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak icra takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 05.03.2021 tarihli 7 sayfadan ibaret raporunda özetle; “ Taraf ticari defterlerinin de birbiri ile örtüşmüş olduğu, taraf ticari defterlerinde herhangi bir borç yada alacak bakiyesinin mevcut olmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın cari hesap bakiyesi olmadığı, ihtilafın davalının akdedilen sözleşmeye aykırı davrandığı iddiası ile sözleşmenin fesih edildiği ve sözleşmeye göre davalıya ödenen Pazarlama Faaliyetlerine Katılım Bedeli ile davalıya düzenlenen faturalarda yapılan iskontoların kıstelyevm usulüne göre iadesi talepli olduğu, Davacı taleplerine itibar edilmesi durumunda davacının davalıdan Pazarlama Faaliyetlerine Katılım Bedeli için 19.788,60.-TL Düzenlenen Faturalara ilişkin iskonto bedellleri için ise 29.859,51.-TL olmak üzere toplam 49.648,11.-TL talep edebileceği, Davalı yanın iddiasının, davacı şirket ile akdedilen sözleşmede ... ... adlı işletmede sözleşmede sözü edilen ürünlerin satılmasının kararlaştırıldığı, ancak ... Mezunlar Derneği tarafından işletme sözleşmesinin iptal edildiğinden iş yerinden ayrılmak zorunda kalındığı, sözleşme konusu işletmenin de artık kendilerince işletilmediği yönünde olduğu, dosyadaki Tespit Raporuna bakıldığında da alının rapora göre 28/02/2020 tarihinde söz konusu işletmenin davalı tarafından değil ... A.Ş adlı bir işletme tarafından işletildiği ” kanaati ile raporunu sunmuştur.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor, tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Huzurdaki dava bir İtirazın iptali davası olup, davacı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile 49.755,00 TL üzerinden takibe geçilmiş olup, davalının 03.07.2020 tarihinde süresi içirişinde takibe itiraz ettiğinden takibin durduğu anlaşılmaktadır. Davacının davalının itirazı nedeniyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu davada davacı; davalının taraflar arasında 09/10/2016 başlangıç tarihli (Miktarlı - Gazlı ve Gazsız Ürün) Direkt Satış Noktası Sözleşmesi akdedilmiş olduğu, sözleşmenin altında her iki tarafında kaşe ve imzaların bulunduğu görülmektedir.
Sözleşmenin, davacı tarafından davalıya dağıtımı yapılacak Gazlı ve Gazsız ürünlerin tamamının davalının işyeri olarak geçen ... ... (... ...) satışının yapılması konusunda olduğu anlaşılmaktadır.
Sözleşmenin başlangıç tarihinin 09/10/2016 tarihi olduğu, sözleşmenin herhangi bir süre sınırlaması olmadığı, sözleşmenin özel hükümler maddesinde kararlaştırılan 3000 koli ürünün tamamlanması ile sona ereceği anlaşılmaktadır.
Sözleşmeye göre davacı tarafından davalıya bir kereye mahsus olmak üzere pazarlama faaliyetlerinde katkıda bulunmak için KDV hariç 30.000.-TL ödeme yapacağının kararlaştırılmış olduğu görülmektedir.
Davacı şirket tarafından sunulan ticari defterlerin tetkikinde; Davalıya düzenlemiş olduğu faturaları bu hesabın borcuna kaydetmiş olduğu, davalı tarafından yapılan havale işlemlerini ise bu hesabın alacağına kaydetmiş olduğu, Takip tarihi itibariyle bu hesabın herhangi bir borç yada alacak bakiyesi vermemiş olduğu belirlenmiştir.
Davalı şirket tarafından ibraz edilen ticari defterlerin tetkikinde; davacı tarafından düzenlenen faturaları bu hesabın alacağına, davacıya yapmış olduğu ödemeleri ise bu hesabın borcuna kaydetmiş olduğu, Davacıya düzenlemiş olduğu 14/10/2016 tarihli 35.400.-TL lik "Pazarlama Faaliyetlerine Katılım Bedeli" açıklamalı faturayı bu hesabın borcuna, davacı tarafından yapılan ödemeyi ise bu hesabın alacağına kaydetmiş olduğu görülmektedir.
Taraflar arasındaki ihtilafın cari hesap bakiyesi olmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın davalının akdedilen sözleşmeye aykırı davrandığı iddiası ile sözleşmenin fesih edildiği ve sözleşmeye göre davalıya ödenen Pazarlama Faaliyetlerine Katılım Bedeli ile davalıya düzenlenen faturalarda yapılan iskontoların kıstelyevm usulüne göre iadesi talebi olduğu anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmede sözleşme süresinin davalının 3000 Koli ürün alması ile sona ereceğinin kararlaştırılmış olduğu görülmektedir. Ticari defterlere bakıldığında da sözleşmenin fesih edildiği tarihe kadar davalı tarafından 1323 Koli ürün alındığı görülmektedir. Davalının davacıdan daha (3000 Koli - 1323 Koli = ) 1677 Koli daha ürün alması gerekmekte idi. Buna göre davalının yapması gereken %66 lık bir alım daha olması gerekmektedir. Sözleşmenin Özel Hükümler maddesine göre yapılan kıstelyevm hesaplaması yapmak gerekmiştir.
Sözleşmede belirlenen 3000 Koli ürün alımı için davacı tarafından davalıya ödenen 30.000.-TL + KDV lik Pazarlama Faaliyetlerine Katılım Bedeline ilişkin davacının talep edebileceği tutar belirlenmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin Özel Hükümler maddesine göre: ".. Şirket, İşletmecinin Satış Noktasında şirket ürünlerinin etkin bir şekilde satışını sağlamak amacıyla yapacağı her türlü pazarlama faaliyetlerine katkıda bulunmak için ve bir defaya mahsus olmak üzere sözleşme kapsamında verilecek, metni şirket tarafından belirlenecek kefalet sözleşmesi, teminat mektubu, senet yahut sair teminat belgesinin şirkete teslim edilmesini takriben fatura mukabilinde (KDV Hariç) 30.000.-TL ödeyecektir. Ancak İşletmeci, sözleşmenin öngörülen yükümlülüklerine aykırı davranması neticesinde süresinden önce sona ermesi sebebiyet vermesi üzerine, bu meblağın ödeme gününden itibaren işletilecek faizi ile birlikte kıstalyevm usülü belirlenecek olan kısmını ve KDV' sini şirkete derhal iade edecektir...." şeklindedir.
3.000 Koli için Ödenen para 30.000.-TL. Gerçekleşen alım miktarı oranı 1323 / 3000 x 100 = % 44,10 Hakedilen Pazarlama Faaliyeti Katılım Bedeli 30.000.-TL x 44,10 / 100 = 13.230.-TL dir. Davacının talep edebileceği kalan tutar ise KDV si ile birlikteki (30.000.-TL - 13.230.-TL = 16.770.-TL x 18/100 = 3.018,60.-TL ) 19.788,60.-TL dir.
Düzenlenen Faturalara ilişkin iskonto bedelllerinin ise kıstelyevm hesaplaması ise; davacının davalıdan iskonto bedelleri için toplam (27.647,70.-TL + 2.211,81.-TL = ) 29.859,51.-TL talep edebileceği hesaplanmıştır.
Davacı taleplerine itibar edilerek Pazarlama Faaliyetlerine Katılım Bedeli için 19.788,60.-TL, Düzenlenen Faturalara ilişkin iskonto bedellleri için ise 29.859,51.-TL olmak üzere toplam 49.648,11-TL talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu nedenlerle davanın kısmen kabulü ile davalının ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 49.648,11.-Tl üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacak olan bu miktara avan faiz uygulanmasına, fazla istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı likit bir borcunun varlığını bilmediği, iş yerini davacı şirkete bilgi vermeksizin devrettiği alacağın tahsilini geciktirmek için itirazda bulunduğunun kanıtlanamadığı, net alacağında bilirkişice kıstelyevm hesaplaması yapılarak bulunduğu anlaşıldığından İİY 67/2 maddesi uyarınca alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminat istemi yerinde görülmeyerek hükmedilmemiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-İş bu asıl davanın kısmen kabulü ile davalının ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 49.648,11-Tl üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacak olan bu miktara avan faiz uygulanmasına, fazla istemin reddine,
%20 icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar ve ilam harcı 3.391,46-TL nin peşin alınan 600,92-TL den düşümü ile kalan 2.790,54-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 655,32-TL peşin ve başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 876,50-TL yargılama giderinin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 874,60-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 7.254,25-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, red edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 106,89-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/06/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza