T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/448 Esas
KARAR NO: 2023/983
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ: 02/09/2020
KARAR TARİHİ: 14/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin hamili olduğu, ... Bankası A.Ş. Taksim Şubesi'ne ait bulunan 4/9/2018 keşide tariihli, ve 540.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... Tic Ltd. Şti. olan çek müvekkil tarafından 4/9/2018 tarihinde davalı bankanın ... Şubesi'ne ekte yer alan çek tevdiat bordrosu düzenlenerek tahsil amaçlı verilmiş ve ibraz edilmiş olduğunu, çeki teslim alan kişi davalı bankanın ... Şubesi'nin olay tarihinde İşletme Bankacılığı Portföy Yöneticisi konumunda bulunan ... olup imzası tutanakla sabit olduğunu, müvekkili tarafından tahsil amaçlı olarak süresinde ibraz edilen çeke dair davalı bankaca yasal 10 gün içinde çekin sorgulamasının yapılmadığı ve karşılığının olup olmadığının da çekin arkasına bankaca yazılmadığı şube yetkilisi tarafından müvekkile iletilmiş, bunun üzerine müvekkil şirket tarafından davalı ... ... A.Ş. ... Şubesine giderek yukarıda anlatılanları da özet olarak barındıran ve aynı zamanda çekin kendilerine iadesi talebini içeren 28.09.2018 tarihli bir yazıyı ... ... A.Ş. ... Şube Müdürü ... 'a verdiğini, fakat; söz konusu müracaatımıza davalı tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, söz konusu davalı bankanın menfi eylemleri nedeniyle çek kambiyo vasfını yitirdiğinden ve keşideciye karşı da hukuki ve ceza, başvuru imkanları müvekkil açısından ortadan kalktığından müvekkil davalı bankadan hizmet kusuru nedeniyle oluşan zararlarının tazminini ... Noterliği'nin 18/10/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile talep etmiş ve davalıyı temerrüde düşürdüğünü,
davalı banka tarafından ihtarnameye rağmen borcun ifasına yönelik bir davranış sergilenmemesi üzerine müvekkil şirket davalı aleyhine haklı alacağını tazmine yönelik .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasıyla icra takibine giriştiğini, Davalı banka tarafından söz konusu ödeme emrine ilişkin hukuka aykırı ve kötü niyetli şekilde icra dosyasında yer alan borca itiraz edilmiş olup takip itiraz nedeniyle durduğunu,
müvekkili davalı bankanın eylemleri nedeniyle mağdur olmuş; alacağına kavuşamamış; çek ile ilgili çekin kambiyo vasfını yitirmiş olmasından dolayı da yasal haklarını kulanmaktan geri bırakıldığını,
davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü’nün 2019/... Esas numaralı dosyası ile girişilen takibe dair davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptaline, alacağın likit olması ve davalının temerrüde düşürülmüş olması karşısında, kötü niyetle hareket ederek müvekkilin zarara uğramasına neden olan davalının asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, ayrıca ticari temerrüd faizine hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının her ne olursa olsun ilgili çek bedelini, çek tazminatını ve faiz ile masrafları müvekkili bankadan talep etmesi haksız ve hukuka aykırı olup bu konuda bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, ilgili çekin tarafları arasındaki ilişkide müvekkili Banka taraf olmadığı gibi bankanın bu ilişkide adeta borçlu gibi mualeme görmesi de hukuken mümkün olmadığını, davacının ilgili çek bedeline ilişkin bir talebi var ise; bu talebini keşideci borçlu "... Ltd. Şti." firmasına yöneltmesi gerekeceğini, bu nedenle öncelikle husumet itirazının değerlendirilmesini ve huzurdaki davanın husumetten reddine karar verilmesini, davacı taraf, öncelikle keşideciden alacağını tahsil etmek için icra takibine girişip hukuki süreci başlatması ve hatta ihtiyati haciz kararı ile keşidecinin mal varlığına ve hesaplarına el koydurması gerektiği halde bu yönde bir işlem yaptığına ilişkin hiçbir delil sunamadığını, asla kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı taraf, keşideciden/borçlusundan çek tutarını tahsil etmeye dahi çalışmadan ve zararını ortaya koymadan haksız ve hukuka aykırı olarak bankadan taleplerde bulunduğunu,
dolayısıyla, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte; huzurda görülen dava erken ikame edilmiş olup bu açıdan da reddi gerektiğini, davacının iddiasına konu ettiği çek 2018 keşide tarihli olmasına rağmen 1 yıllık zamanaşımı süresi içinde talepte bulunulmadığını, davacı tarafından, "ibrazı anında karışılıksız olan" çekin bedeli haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkil bankadan tahsil edilmeye çalışıldığını, kaldı ki; dava konusu olayda, davacı tarafça zararının doğduğu ispat edilemediğini, davacı tarafın haksız ve hukuka aykırı davasında bir de müvekkili banka ve yetkilileri hakkında haksız ithamlarda bulunmasının kabul edilemeyeceğini, icra takibine konu tutarın keşideci ... Ltd. Şti firmasından tahsil edilip edilemeyeceği dahi belirsizken müvekkili banka aleyhine işbu haksız ve hukuka aykırı davaya konu icra takibi yapılmış ve müvekkil banka tarafından da bu takibe haklı olarak itiraz edildiğini, müvekkil bankanın davacıya herhangi bir borcu olmadığı sabittir.
dava konusu çekin tahsili konusunda davanın "dava Dışı ... Ltd. Şti'ne ihbar edilmesini, neticeten; husumet itirazının kabulü ile davanın husumet yokluğundan reddine, aksi halde erken açılan davanın reddine, usule ilişkin itirazların kabulüne,
huzurdaki davanın ... Tic. Ltd. Şti'ne ihbarına, esasa ilişkin cevaplar uyarınca; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine ve müvekkili banka hakkında kötü niyetle hareket ederek işbu davayı açan davacının %20’ den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ....İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı takip dosyasında temerrüd ihtarnamesinden kaynaklanan 597.620,00-TL asıl alacak 48.849,30-TL reeskont-avans faizi, 250,00-TL ihtar protesto masrafı olmak üzere toplam 646.719,30-TL için takip yapıldığı, ödeme emrinin 26.03.2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 28.03.2019 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
....İcra Dairesi'nin 08.11.2019 tarihinde açılan 2019/... esas sayılı takip dosyasında çek alacağından kaynaklanan alacaklı ... Tic Ltd Şti tarafından ... Tic Ltd Şti ve ... ... aleyhine ... seri no.lu 500.000,00-TL bedelli ve ... seri no.lu 500.000,00-TL bedelli çekler için icra takibi başlatıldığı görülmüştür.
....İcra Dairesi'nin 25.10.2019 tarihinde açılan 2019/... esas sayılı takip dosyasında çek alacağından kaynaklanan alacaklı ... Ltd Şti tarafından ... Ltd Şti ve ... aleyhine ... seri no.lu 500.000,00-TL bedelli çek için icra takibi başlatıldığı, dosyanın açık olduğu herhangi bir aciz vesikasının verilmediği görülmüştür.
... Bankası'nın cevabi yazılarında; 04.09.2018 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 540.000,00-TL bedelli çekin bağlı bulunduğu ... no.lu hesap bakiyesine ilişkin, çekin ibraz edilmesi gereken 04.09.2018-14.09.2018 tarih aralığındaki kayıtların gönderildiği 04.09.2018 tarihi saat 15:19'da 101.500,00-TL bakiye var ise de aynı gün saat 15:57'de hesabın sıfırlandığı görülmüştür.
İhbar; mahkememizce dava ... Ltd. Şti'ne ihbar edilmiş olup, ihbar olunan tarafından herhangi bir beyan dilekçesi sunulmamıştır.
Dava, tahsil cirosu ile davalı bankaya teslim edilen çekin süresinde ibraz işlemlerinin yapılmayıp, çekin kambiyo vasfının kaybına neden olarak oluşan zararın tazmini için açılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda; davacı ... şirket yetkilisinin 04.09.2018 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 540.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı çekin; 04.09.2018 tarihinde davalı bankanın ... Şubesi'ne tahsil amacıyla ibraz edildiği, davalı banka tarafından çekin süresinde ibraz işlemlerinin yapılmadığından çekin kambiyo vasfının kaybına neden olarak oluşan zararın tazmini için açılan icra takibine itirazın iptali talep edilmiştir.
Dava dilekçesine ekli çek tevdiat bordrosunun incelenmesinde 540.000,00-TL bedelli ... seri numaralı çekin 04.09.2018 tarihinde ... ... Şubesi'ne verildiği görülmüştür.
Çekin bağlı bulunduğu ... no.lu hesap bakiyesi celbedilmekle 04.09.2018 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 540.000,00-TL bedelli çekin bağlı bulunduğu ... no.lu hesap bakiyesine ilişkin, çekin ibraz edilmesi gereken 04.09.2018-14.09.2018 tarih aralığındaki kayıtların gönderildiği, 07/09/2018 tarihinde 5 adet karşılıksız çek girişi işlemi yapıldığı ancak dava konusu ... seri numaralı çek için veri girişi bulunmadığı, çekin bulunduğu çek karnesinin 20.02.2018 tarihinde müşteriye verildiği, karnede toplam 25 adet çek bulunduğu ve ... seri numaralı çekin kullanılmamış olduğunu, çekin bağlı bulunduğu hesaba ilişkin 04.09.2018-20.09.2018 tarihleri arası hesap bakiyelerinin gönderildiği, hesapta çek konusu 540.000,00-TL bedelin tamamını karşılayacak bakiye bulunmadığı, 04.09.2018 tarihi saat 15:19'da 101.500,00-TL bakiye var ise de aynı gün saat 15:57'de hesabın sıfırlandığı görülmüştür.
Mahkememizin 03.06.2021 tarihli celsesinde çek keşidecisine karşı yazılı delil başlangıcı dayanak yapılarak sonuçsuz kalan hukuki yollara ilişkin delilleri ibraz etmek üzere süre verilmiş olup, davacı tarafça 18.11.2021 tarihli dilekçesi ile .... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas ve .... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas sayılı dosyaları bildirilmiş ise de ilgili icra dosyalarından ....İcra Dairesi'nin 08.11.2019 tarihinde açılan 2019/... esas sayılı takip dosyasının ... seri no.lu çek alacağına ilişkin olduğu, ... İcra Dairesi'nin 25.10.2019 tarihinde açılan 2019/... esas sayılı takip dosyasının ise ... seri no.lu alacağa ilişkin olduğu anlaşılmış olup, davacı tarafından dava konusu ... seri numaralı çek alacağına ilişkin keşideci aleyhine yapılan hukuki işlemlere dair başkaca bir bildirimde bulunulmadığı görülmüştür.
Davacının, bankaya başvurabilmesi için öncelikle zararının gerçekleşmiş olması gerekir. Davacının temel ilişkiye dayalı olarak yasal haklarını kullanması ve buna rağmen alacağını tahsil edememiş olması halinde zararın gerçekleştiği kabul edilmelidir.
Tahsil cirosu ile davalı bankaya teslim edilen çekin süresinde ibraz işlemlerinin yapılmayıp, çekin kambiyo vasfının kaybına neden olarak oluşan zararın tazmini için açılan icra takibi tarihi itibariyle davalıya karşı ileri sürülen alacağın istenebilir nitelikte olması gerekmektedir. Ancak dava konu takip tarihinden önce temel ilişkiye dayalı olarak yasal haklarını kullanması ve buna rağmen alacağını tahsil edememiş olması halinde zararın gerçekleşmesi söz konusu olmayıp, alacak muaccel değildir.
Tüm bu nedenlerle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Takip, alacak muaccel olmadan yapılmış olmakla davanın USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken maktu 269,85-TL harcın, peşin alınan 7.810,75-TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.540,90-TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/12/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır.“5070 sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.”