T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/513 Esas
KARAR NO: 2022/298
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/09/2020
KARAR TARİHİ: 18/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım Ve Hizmetlerin ...Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... Selim Köprüsü ve... Çevre Otoyolu’nun işletme hakkı sahibi; davalı ise, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tüzel kişi olduğunu, davalının maliki bulunduğu..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ...,...,...,..., ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ....,..., ...,..., ..., .., ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,... plakalı 69 aracın plakalı araçların ücret ödemeksizin yaptığını, söz konusu ihlalli geçişler nedeni ile doğan davacı şirket alacağı İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edilmiş ve yasal süresi içinde borçlu tarafından takibe itiraz edildiğini, fazlaya ilişkin ve başkaca tüm yasal talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafın İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, icra takibinin 2.399,60TL (Geçiş ücreti- para Cezası), 150,00 TL Faiz - (Ticari-Yıllık) ve 27,00 TL KDV olmak üzere toplam 2.576,60 TL yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davalı tarafça İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına konu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davanın konusunu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine esas ...,..., ..., ..., ...,...., ...., ..., ... plakalı 69 aracın plakalı araçların davacı tarafından işletilen köprü geçişleri sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve ihlalli geçişlere ilişkin para cezası ücretinin ödenmesi istemi olduğunu, davacının ödenmesini istediği tutarın, müvekkili şirket yerine müvekkili şirketin finansal kiralama yaptığı finansal kiracılardan ya da sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirerek artık malik sıfatına haiz olan eski finansal kiracılarından istenmesinin gerektiğini, söz konusu araçlardan bir kısmının aracın mülkiyet devrinin gerçekleştiğini ve müvekkili şirketin takip tarihi itibariyle ödeme emrine dayanak araçların maliki konumunda olmadığını, tüm bu nedenlerle müvekkili şirket hakkında açılan davada taraf sıfatı bulunmaması sebebiyle öncelikle husumet yokluğundan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
1-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası
2-... Noterler Birliği yazı cevabı
3-Geçiş ihlaline ilişkin görüntü kayıtları
4-Bilirkişi kök ve ek raporları
5-Davacı ve davalı beyan ve dilekçeleri
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava, davalı tarafa ait olduğu iddia edilen araçların otoyoldan cezalı geçtiği, geçişler sonrası otoyol geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı cezai şart alacağının ödenmemesine dayalı yapılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
6001 sayılı Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.
Bu açıklamalar ışığında davacının sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 6.330,25-TL asıl alacak, 395,71-TL faiz, 71,25-TL KDV olmak üzere toplam 6.797,21-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 04/12/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 11/12/2017 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
... Noterler Birliği yazı cevabının incelenmesinde; ....,...,....,....,...,...,...,...,...,..., ....,... plakalı 68 aracın belirtilen ihlalli geçiş tarihinde davalı şirket adına kayıtlı olduğu, ... plakalı aracın belirtilen tarihte tescil kaydına rastlanmadığı bildirilmiştir.
Trafik Uzmanı bilirkişinin 30/03/2021 tarihli 9 sayfadan ibaret raporunda özetle; dosya üzerinden yapılan incelemede davalı firmaya ait ....,...,...,...,...,...,...,...,...,...,...,...,...,...,...,...,...,...,..,...,...,...,...,...,...,..., plakalı araçların 06-09.2016/05.09.2017 tarihleri arasında 243 defa davacı firmaya ait köprü ve otoyollardan kaçak veya eksik HGS/OGS etiket veya cihazı ile geçiş yaptığını, dosya içerisinde bulunan CD içerisinde 21 aracın görüntülerinin incelenmesi ile marka ve plaka bilgisinin uyuşmadığını, davacı firmanın da bu araçların fotoğrafını göndermesine rağmen kaçak geçişlere ait ücretlerin listesi içerisinde bu plakaların olmadığını, kaçak geçiş yapan araç sayısının 69 olarak fotoğrafının bildirilmesine rağmen 48 olduğu bu listenin içerisinde de 2 araca ait geçiş ücretinin ödendiği ve eksik bakiye ile yapılan geçiş sayısının 240 olduğunu, dosya içerisinde davalı firma ile araçları kiralayanlar arasında yapılan ticari anlaşmalar bulunduğunu, bu anlaşmalarda ...A.Ş. kiralayan, diğer taraflar ise kiracı olarak belirtildiğini, davalı firma adına tescilli araçların yapılan antlaşma ile kiralandığını, antlaşmalarla ilgili evrakların dosya içerisinde olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik kanununun tanımlar kısmında; İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi olduğunu, ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiğini ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır şeklinde işletenin tanımının yapıldığını, anlaşma metinleri incelendiğinde trafik ortamı içerisinde karşılaşılabilecek durumlara - karşı sorumlulukların kiralayan firmaya ait olduğunun ve yapılan ihlali geçişlerin kiralayan firmalar tarafından yapıldığının anlaşıldığını, davalı firmanın ödenmesi gereken toplam tutarın hesaplanması sırasında geçiş ücreti x 4 katı ceza + geçiş ücreti ödenmesi gereken toplam ücret formülden hareketle davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın cezalar, temerrüt faizi, KDV dahil olmak üzere 2.647,00-TL olduğunu belirtmiştir.
Trafik Uzmanı bilirkişinin 16/12/2021 tarihli 8 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; dosya içerisinde bulunan tahsilat makbuzundan davalı firmanın davacı firmaya 18.09.2019 tarihinde 1.000-TL ödeme yaptığı anlaşıldığını, davalı firmanın ödenmesi gereken toplam tutarın hesaplanması sırasında geçiş ücreti x 4 katı ceza + geçiş ücreti ödenmesi gereken toplam ücret formülden hareketle davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın cezalar, temerrüt faizi, KDV dahil olmak üzere 2.645,80-TL olduğunu, temerrüt faiz miktarının 284,74-TL olarak hesaplandığı, davalı şahsın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın cezalar, temerrüt faiz miktarı ve KDV dahil olmak üzere ve davalı firma tarafından icra dairesine ödenen miktar çıkartıldıktan sonra 1.981,78TL olduğunu belirtmiştir.
Trafik Uzmanı bilirkişinin 21/03/2021 tarihli 16 sayfadan ibaret 2. ek raporunda özetle; dosya içerisinde bulunan tahsilat makbuzundan davalı firmanın davacı firmaya 18.09.2019 tarihinde 1.000-TL ödeme yaptığı anlaşıldığını, davalı firmanın ödenmesi gereken toplam tutarın hesaplanması sırasında geçiş ücreti x 4 katı ceza + geçiş ücreti ödenmesi gereken toplam ücret formülden hareketle davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın cezalar, temerrüt faizi, KDV dahil olmak üzere 2.645,80-TL olduğunu, temerrüt faiz miktarının 284,74-TL olarak hesaplandığı, davalı şahsın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın cezalar, temerrüt faiz miktarı ve KDV dahil olmak üzere ve davalı firma tarafından icra dairesine ödenen miktar çıkartıldıktan sonra 1.981,78TL olduğunu belirtmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı araçların ücret ödemeksizin geçiş ihlali yaptığı, bu nedenle dava konusu takibe ilişkin borç bulunduğu davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından itirazın iptali davası açtığı görülmüştür.
Davalı tarafından araçların finansal kiralama kapsamında kiralanan araçlar olduğu, sorumluluklarının bulunmadığı, davanın finansal kiracılara yöneltilmesi gerektiğini iddia edilmiştir. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. düzenlemenin araç sahibine ilişkin olduğu, işleten sıfatına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, bu halde 2918 sayılı KTK'nun 3. maddesi uyarınca uzun süreli kiralamalarda kiracının sorumlu olacağı, araç kiralayanın işleten sıfatının bulunmadığı, husumet yöneltilemeyeceği hususunun eldeki dosya da uygulama alanını bulunmadığı, davalının kendisi ile dava dışı kiracı arasındaki sözleşmeye dayandığı, ancak bu hususnun iç ilişki olduğu, davacıya karşı ileri sürülemeyeceği nazara alındığından davalının ihlalli geçişler nedeniyle davacıya sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce alınan hüküm kurmaya ve denetime elverişli ek bilirkişi raporunda davalının tüm geçişleri ayrı ayrı incelenmiş, davalının maliki olduğu araçlarla ihlalli geçiş yaptığı tespit edilmiş, bilirkişi raporu hükme esas alınarak, geçiş ücretinin 4 katı ceza alınacağının kanun düzenlemesi olduğu, tebligat şartı da aranmayacağı ve davalının asıl alacaktan sorumluluğunun bulunduğu ancak dava tarihi olan 29/09/2020 tarihinden önce 18/09/2019 tarihinde dava konusu icra dosyasına 1.000,00-TL ödemenin olduğu, davacının bu miktar kadar dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı, 2.645,80-TL'den bu miktarın düşümü ile davacının ihlali geçiş ve ceza bedeli olmak üzere toplam 1.645,80-TL alacaklı olduğu, her ne kadar icra takiplerinde davacının işlemiş faiz talebi olsa da, işlemiş faiz yönünden davalının temerrüde düşürülmediği, davacı tarafından davalıya ihtarname gönderilmediği, o halde davacı tarafın takip tarihinden önce işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, nitekim Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2018/1037 Esas 2019/2322 Karar, 2017/3150 Esas 2019/647 Karar sayılı ilamlarının da bu doğrultu da olduğu, bu nedenlerle işlemiş faiz talebinin reddi gerektiği kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
İcra inkar tazminatı yönünden; davacının alacağının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiği alacak tutarının likit olmadığı gözetilerek İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalının icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 1.645,80-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 112,42-TL karar ve ilam harcından 54,40-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 58,02-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL başvuru harcı, 54,40-TL peşin harç olmak üzere toplam 108,80-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kabul-red oranına göre davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.645,80-TL (kabul miktarına göre) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6- Kabul-red oranına göre davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.645,80-TL (kabul miktarına göre) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Kabul-red oranına göre davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 930,80-TL (red miktarına göre) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 683,60-TL yargılama gideri kabul ve red durumuna göre takdiren oranlayarak 436,65-TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin Kabul-red oranına göre 843,15-TL'nin davalıdan, 476,85-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı parasal miktar itibariyle kesin karar açıkca okunup usulen anlatıldı.18/04/2022
Katip Hakim
¸e-imzalıdır¸e-imzalıdır