T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/553 Esas
KARAR NO: 2023/67
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 16/10/2020
KARAR TARİHİ: 30/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı dava dışı ... ... San. ve Tic. A.Ş'ne ait emtiaların sigortalandığını, davalıya ait araç ile ticari amaçlı olarak 27.04.2019 tarihinde emtia taşınmakta iken taşınan galvenizli sac malzemesinin alıcıya ıslanma nedeniyle hasarlı olarak teslim edildiğini, ekspertiz incelemesi sonucunda 11.627,72TL hasarın oluştuğunun tespit edildiğini, 09.05.2019 tarihinde sigortalıya ödeme yapıldığını, sigortalının tacir olduğunu, davalının da ticari taşımacılık yapmakta olduğunu, davalının tacir olması nedeniyle davanın ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini, müvekkilinin alacaklarının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından 02.07.2019 tarihinde icra takibine itiraz edilmiş olduğunun anlaşıldığını, söz konusu itirazın taraflarına tebliğ edilmediğini, bu nedenle itirazdan haberdar olunmadığını, zorunlu arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile itirazın iptalini ve takibin devamını, davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasının celp edilerek dosya kapsamına alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının .... İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı takip dosyasında taşıma esnasında oluşan hasardan kaynaklanan 11.627,72-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 02/07/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 02/07/2019 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
İnşaat Yüksek Mühendisi bilirkişinin 25/01/2021 tarihli raporunda özetle; Yaklaşık maliyet hesap yöntemiyle dava konusu hasarın maliyeti uygulama yılı (2019) rayiçleriyle 13.189,50TL olarak hesaplanmıştır, hesaplanan yaklaşık maliyetle karşılaştırıldığında; dava dilekçesi ekindeki ödeme dekontunda belirtilen ilgili sigorta poliçesi kapsamındaki 11.627,72TL tutarındaki hasar onarım bedelinin hasar kapsamıyla uyumlu ve kadri maruf olup olduğu görülmüştür, nakledilen dava konusu sigortalı malzemenin hasarına ilişkin kesin bir kusurlu tespit edilememekle birlikte malzemenin üretimi ve depolanması konusunda uzman ve sorumlu olmayan nakliyecinin meydana gelen hasarda sorumluluğu olmayacağı kanaati oluştuğu bildirilmiştir.
İnşaat Mühendisi ve Lojistik Taşıma uzmanı bilirkişilerin 05/09/2021 tarihli raporunda özetle; Uyuşmazlığa konu davada 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ilgili hükümleri uygulama alanı bulacağı, davalı bireysel taşıyıcı ... ’in dava dışı sigortalı ... ... San. ve Tic. A.Ş.’ne ait emtiayı tam ve hasarsız alındığını tespit edebilecek nitelikli bir belgeye dava dosyasında rastlanmamıştır Teslim sırasında tespit edilen ıslaklığa bağlı kısmi hasar, galvaniz malzemenin uzun süreli dayanıklı olma özelliği nedeniyle 3-4 saatlik yolculuk süresinde malzemeyi kullanılamaz hale getiremez. Yukarıda da arz ve izah ettiğimiz gibi, meydana gelen ıslanmada taşıyıcının hatalı ve kusurlu olduğu ancak ıslanmaya bağlı kısmı hasarın taşıma sırasında gerçekleşmesinin mümkün olmaması nedeniyle malzemenin kullanılmaz duruma gelmesinde taşıyıcının hata ve kusurlu olmadığı, TTK m.875/1, TTK m.879/1-a atfı ile TTK m.882/1,2-b hükmü uyarınca taşıdığı emtianın ıslanmasına sebebiyet verdiği değerlendirildiğinde, davacı yanın davalıdan ıslanan malzemenin kurutulması için gerekli ekip ve ekipman bedelini talep edebileceği ancak malzeme bedelinin talep edilmesinin uygun olmadığı hususununda heyetimizin görüş birliğinde olduğu, yaklaşık maliyet hesap yöntemiyle dava konusu hasarın maliyet uygulama yılı (2019) rayiçleriyle 13.189,50 TL olarak hesaplanmıştır, Hesaplanan yaklaşık maliyetle karşılaştırıldığında dava dilekçesi ekindeki ödeme dekontu belirtilen ilgili sigorta poliçesi kapsamındaki 11.627,72TL tutarındaki hasar onarım belinin hasar kapsamıyla uyumlu ve kadri maruf olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
İnşaat Mühendisi ve Lojistik Taşıma uzmanı bilirkişilerin 20/01/2022 tarihli ek raporunda özetle; Çevresel etkiler nedeniyle metal malzemelerin korozyonunu engellemek galvaniz işlemi yapılmaktadır. ... malzemeler uzun ömürlü ve çevresel koşullara dayanıklı malzemelerdir, sigortalı tarafından teslim alınan malzemenin incelenme imkanı olmadığından, dava konusu ıslanma durumunun ne zaman ve ne şekilde gerçekleştiği ve oluşan hasarın teknik tespiti yapılamamaktadır, teknik bilgiler bölümünde açıklandığı üzere, beyaz pasın depolama ve istiflenme koşuları ile oluştuğu ve bunun önlenmesi için bilimsel olarak malzemelerin temas etmeyecek ve hava alacak şekilde istiflenmesi gerektiği ve açık alan depolamasında yağmur suyunun akışına izin verilecek şekilde eğimli istif yapılması önerilmiştir. Tedarikçi firmaların internet sayfalarında da bu açıklamalara yer verilmiş olup nakliye koşullarının tedarikçi firmalar tarafından sağlanarak nakliyeye hazır hale getirildiği belirtilmiştir, ... sac ürünlerin en tipik kullanım yerleri arasında su depoları ve otoyol korkulukları yaygın olarak karşımıza çıkmaktadır. Islanma ile zarar görecek bir malzeme olsa su depolarında kullanımı tercih edilmez. Otoyol korkulukları ise ilk yağmurdan sonra sonra kullanılamaz duruma gelirdi, bu kullanım alanlarında görüldüğü üzere su deposu olarak doğrudan suya maruz bir şekilde kullanılan, otoyol korkulukları olarak da her türlü atmosfer etkisine maruz kalıp uzun ömürlü olan ... sac ürünlerin 3-4 saatlik nakliye süresince ıslanmaya maruz kalarak kullanılamaz duruma gelmiş olması ... malzemenin olağan yapısına aykırıdır, meydana gelen ıslanmaya bağlı kısmı hasarın taşıma sırasında gerçekleşmesinin mümkün olmaması, ekpertiz raporunda belirtilen galvaniz malzeme hasarının taşıma sırasında oluştuğunu kanıtlayıcı bir veri olmamakla beraber ne zaman, nerede oluştuğu da tespit edilememesi nedeniyle malzemenin kullanılmaz duruma gelmesinde taşıyıcının hata ve kusurlu olmadığı bilirkişi heyetince görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Metalurji ve Malzeme Yüksek Mühendisi bilirkişinin 07/06/2022 tarihli raporunda özetle; Dosya kapsamı iddia ve savunmalar ile sunulan delillerin inceleme ve değerlendirmesi sonucunda; meydana gelen beyaz pasın ıslak depolama/istifleme veya nakliye koşullarının uygun olmamasından dolayı kaynaklı olduğu, galvanizlenmiş ürünlerin taşıma veya depolanma esnasında yağmur yada su buharı ile teması engellenmeyerek olayın meydana gelmiş olabileceği, taşıma sırasında ... sacların yağmur veya su buharı ile temas edip edilmediği ekspertiz raporunda da oluşan durumun net olarak ifade edilmediği görüş ve kanaatlerine ulaşılmıştır denilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi uyarınca, dava dışı sigortalıya ödenen zarar bedelinin rücuen tahsiline ilişkin yapılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu konularında 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır. TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına tazminat ödemesi ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. Ayrıca sigortacı ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilecektir.
Taşıma işleri TTK 850. maddesi ve devamında düzenlenmiştir. Somut olayda kara taşımacılığı gerçekleşmiş, taşıtanın zararını karşılayan sigorta şirketi halef olarak taşıyıcıya karşı takip ve dava ikame etmiştir. İşin TTK'da düzenlenmesinden dolayı mutlak ticari dava söz konusudur. 27/04/2019 tarihli sevk irsaliyesi niteliğindeki evrakta yetki şartı bulunsa da sözleşme niteliğinde olmayıp geçerli bir yetki şartı bulunmadığından, ilk itiraz gerçekleşmediğinden Mahkememiz yetkili görülerek yargılamaya devam olunmuştur.
19021525 numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı dava dışı ... ... San. ve Tic. A.Ş'ye ait emtiaların sigortalandığı, davalı ...'a ait araç ile ticari amaçlı olarak 27/04/2019 tarihine emtia taşınırken galvenizlik sac malzemesi alıcıya ıslanma nedeniyle hasarlı olarak teslim edildiği, 30.04.2019 tarihinde yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda 11.627,72-TL hasarın oluştuğu, işbu hasar nedeniyle sigortalıya 09.05.2019 tarihinde ödemenin yapıldığı anlaşılmıştır.
Taşıma senedinin ispat gücünü tayin eden TTK 858 maddesi "İki tarafça imzalanan taşıma senedi, taşıma sözleşmesinin yapıldığına, içeriğine ve eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığına kanıt oluşturur.
(2) İki tarafça imzalanan taşıma senedi, eşyanın ve ambalajının, eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığı sırada, dış görünüşü bakımından iyi durumda bulunduğuna ve taşınan paketlerin sayısının, işaretleri ile numaralarının, taşıma senedinde yer alan kayıtlara uygun olduğuna karinedir; meğerki, taşıyıcı taşıma senedine haklı bir sebeple çekince koymuş olsun. Çekince, taşıyıcının, kayıtların doğruluğunu denetleyecek, uygun araçlara sahip olmadığı sebebine de dayandırılabilir.
(3) Eşyanın net olmayan ağırlığı veya başka şekilde beyan edilen miktarı ya da taşınacak paketlerin içeriği, taşıyıcı tarafından denetlenmiş ve denetlemenin sonucu her iki tarafça imzalanan taşıma senedine yazılmışsa, bu yazı, ağırlığın, miktarın ve içeriğin, taşıma senedinde yer alan kayıtlara uygun olduğuna karinedir.
(4) Taşıyıcı, gönderen istemde bulunmuşsa ve buna uygun araçları varsa, eşyanın ağırlığını, miktarını veya içeriğini denetlemekle yükümlüdür. Bu hâlde, taşıyıcı denetleme ile ilgili giderleri ister." şeklindedir.
TTK 863/1 maddesi "Sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır. Taşıyıcı, ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür. " şeklindedir.
6102 sayılı TTK’nın 875. maddesi uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.
Taşınan malzeme galvenizli saç olup dava dilekçesine eklenen 27/04/2019 tarihli sevk irsaliyesinde malzemenin kuru olarak yüklendiği, kamyon brandasının kapalı olduğu, malzemenin su ve rutubetten korunması gerektiği açıkça belirlenmiştir. Yükleme sırasında yükün ambalajının görünürdeki durumunun taşıyan tarafından kontrol edilmesi ve yükün ambalajındaki görünür durumu ile ilgili çekincenin taşıma senedine yazılması gerektiği halde taşıyıcı şoför tarafından da çekince konulmadan senet imzalanmıştır. Çekince yok ise aksi kanıtlanmadıkça tesellümde yükün ve ambalajların iyi durumda olduğu, sayılarının, marka ve numaralarının sevk mektubunda yazılı olanlara uyduğu varsayılacaktır. Bu kapsamda gönderen dava dışı sigortalının üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiği, istif ve malzemenin durumu yönünden taşıyıcı tarafından çekince konulmadığı anlaşılmıştır. Taşıma işi sonrasında ise 29/04/2019 tarihinde malzemenin tesliminde araçtaki malzemelerin ıslandığı, kamyon brandasının açık vaziyette yanaştığı görülmüştür. Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketine sigortalı emtianın davalı tarafından taşınması sırasında hasarlandığını, hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini belirterek davalı taşıyıcıdan tahsilini talep etmiştir.
Alınan 05/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda doğrudan malzeme bedelinin karşılanması mümkün olmasa da malzemenin kurutulması için gerekli maliyet hasar tarihine göre hesaplandığında davacının tazminini talep ettiği bedelinin kadri maruf olduğu tespit edilmiştir. Her ne kadar birkaç saatlik yolda bu zararın gerçekleşmesinin mümkün olmadığı, hasarın hangi aşamada meydana geldiğinin tespit edilemediği 2. ek raporda mütalaa edilmiş ise de düzenlenen taşıma belgesi ve teslim tutanağı arasında iki günlük süre bulunduğu, dava dışı sigortalının gönderme aşamasındaki yükleme koşullarına çekince konulmadığı, brandalı gönderilen aracın brandasız olarak teslim edildiği, malzemelerin bu süreçte ıslandığı, taşıyıcı tarafından çekince konulmaması ve meydana gelen olayda dava dışı sigortalının kusurunun tespit edilmediği görülmekle karine olarak zararın taşıma sırasında gerçekleştiği, böylece talep edilen bedelin kadri maruf olduğu, bu bedelin taşınan yüke göre özel çekme hakkı limitlerinde kaldığının rapor ile tespit edildiği anlaşılmakla takibin devamına karar vermek gerekmiş, alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olmadığından, varlık ve miktarı yargılama gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın iptaline, takibin davalı borçlu yönünden takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olmadığından, varlık ve miktarı yargılama gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin Reddine,
3-Alınması gereken 794,29-TL karar ve ilam harcından 140,44-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 653,85-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL başvuru harcı, 140,44-TL peşin harç olmak üzere toplam 194,84-TL harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.599,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
9-.... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasının iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/01/2023
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza