T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/645 ESAS
KARAR NO:2021/774 KARAR
DAVA:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/11/2020
KARAR TARİHİ:21/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu 24.11.2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; “Müvekkili şirket ile davalılar arasında Konser Sözleşmesi akdedildiğini, yanlar arasında imzalanan sözleşme madde 13 uyarınca davalılardan ... Prodüksiyonun sözleşmeyi hem kendi hem de diğer davalı adına akdettiğini, bu sözleşme ile davalı ... ‘nün ... Otel - ...' da saat 01.00 de başlayacak ve 90 dakika sürecek konseri konusunda anlaşmaya varıldığını, iş bu konser için toplam 82,600,00-TL ödeme yapılacağının kararlaştırılmış olduğunu, müvekkili şirket israfından davalı ... Prodüksiyona ödemenin yapıldığını, ekle sunulan dekontlardan da anlaşılacağı üzere davalı ile ... konseri içinde anlaşma yapıldığını ve iki sanatçı için ödemelerin yapıldığını, konserin 5 Şubat 2019 tarihinde yapılacağının kararlaştırıldığını, ancak konser 13 Şubat 2019 tarihine ertelendiğini, ancak davalı ...' nün konsere çıkmadığını, davalılar tarafından müvekkili şirkete herhangi bir bildirimde de bulunulmadığını, bunun ürerine müvekkili tarafından davalılar aleyhine hem ödenen tutar hem de cezai şart tutan kadar .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalıların borca itirazı üzerine rakibin durdurulduğunu beyanla nedenlerle itirazın iptaline, rakibin devamına, davalılar aleyhine %20 den aşağı olmamak ü/ere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini" talebinde bulunmuştur.
Davalılardan ... vekili tarafından sunulan 25.01.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle :"Müvekkilinin dava konusu sözleşmeye taraf olmadığından davanın pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, müvekkilinin söz konusu sözleşmeye tarat olmadığını, davacı şirket ile davalı ... Prodüksiyon arasında müvekkili ... ‘nün bilgisi ve rızası dışında akdedilen Konser Sözleşmesi uyarınca müvekkilinin 05/02/2019 tarihinde konser vermesinin kararlaştırıldığını, ancak davalı şirket tarafından müvekkilinden herhangi bir onay almadığını ve sözleşmenin tanzimi sonrasında da müvekkiline sözleşmeye ve konsere dair hiçbir bilgi vermediğini, müvekkilinin konser tarihinde onur konuğu olarak ... Ödülleri için ...' ya gittiğini, müvekkilinin söz konusu ödül törenine katılacağı bilgisinin diğer davalı tarafından bilindiğini, müvekkilinin söz konusu konsere katılamayacağı konusunda davacı şirkete bilgi verme yükümlülüğünün davalı şirkete ait olduğunu, bununla birlikle diğer davalı şirket tarafından konser için müvekkiline hiçbir ödeme yapılmadığını, davalı şirketin müvekkilinin rızası dışında ve zararına olacak şekilde iş ve işlemlerde bulunması neticesinde vekillik görevinin sonlandırıldığını, davalı ile halen derdest olan davalarının bulunduğunu beyanla neticeten öncelikle pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, davacının davasının esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesi,” talep etmiştir.
Davalılardan ... Ltd. Şti. taralından sunulan herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmaktadır.
... İcra Müdürlüğünün ... Esaslı dosyası dosyamız içeresine getirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinde 82.600,00-TL asıl alacak ile 50.000,00-TL Cezai şart asıl alacağı ile birlikte toplam 132.000,00-TL için takip yapıldığı, ödeme emrinin 14.10.2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçluların da süresi içeresinde borca itiraz ettikleri anlaşılmıştır.
Davalılardan ... vekili tarafından icra dosyasına sunulan itiraz dilekçesinde özetle: "Müvekkilinin hiçbir borcunun bulunmadığını beyanla takibe, borcun tamamına, faize ve her türlü ferilerine itiraz edildiğini ve takibin durdurulmasına karar verilmesi..." talebinde olduğu görülmektedir.
Davalılardan ... tarafından icra dosyasına sunulan itiraz dilekçesinde özetle: "..müvekkilinin hiçbir borcunun bulunmadığı beyanla takibe, borcun tamamına, faize ve her türlü ferilerine itiraz edildiğini ve takibin durdurulmasına karar verilmesi..." talebinde olduğu görülmüştür.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak icra takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 07.06.2021 tarihli 6 sayfadan ibaret raporunda özetle; “Davacının, takip tarihi itibariyle kendi defterlerinde davalılardan ... ... Ltd.Şti. den 312.700,00.-TL. ALACAKLI durumda olduğu, ancak huzurdaki davaya diğer davalı ... konseri için yapmış olduğu. 82.600.00-TL lik tutar ile sözleşmedeki cezai şart tutarı olan 50.000,00-TL, nin toplamı olan 132.600,00-TL'yi konu etmiş olduğu, taleple bağlılık ilkesi gereği bu tutarın dikkate alınması gerektiği, Mahkemenin kararlaştınlan cezai şartın fahiş ve maddi yıkıma elverişli olduğu mütalaasında bulunması halinde Mahkemenin bu cezai şart uygun göreceği ölçüde tenzil edebileceği;
Davacı ile davalılardan ... .. Ltd.Şti. arasında akdedilmiş bıla tarihli bir KONSER SÖZLEŞMESİ' nin mevcut olduğu, sözleşmenin altında davacı ve davalılardan ... .... Ltd.Şti. ' nin kaşe ve üzerinde bir adet imzanın olduğu, sözleşmeye ilişkin detaylı incelemenin rapor içinde arz edilmiş bulunduğu,
Rapor içinde takdim edildiği üzere, sözleşmesel edimin akdc uygun olarak davalı yanca yerine getirilmediğinin muhterem Mahkemece belirlenmesi kaydıyla; davacı tarafından davalı ... Prodüksiyona diğer davalı ... Konseri için (20.000,00-TL + 62.600,00-TL = ) 82.600,00-TL ödeme yapılmış olduğu, davalılardan ... Produksiyon'un icra takibine konu olan meblağdan, rapor içindeki anlatımlar da takdiren gözetilmek kaydıyla, davacı yana karşı mesul bulunduğunun mütalaa edilebileceği:
Diğer davalı ... ile davalılardan ... firması arasında bir temsil ilişkisi olduğu savın Mahkemece benimsenecek olursa, bu durumda, Tl'K md. 7 kapsamında bir teselsül ilişkisinin olduğunun düşünülebileceği, bu durumda "dış ilişkide" ödemede tekerrür olmamak kaydı ile, her iki davalının da davacı yana karşı sorumluluğundan bahsedilebileceği, "iç ilişkide" rücu meselesinin ise huzurdaki davanın konusu olmadığı; buna karşılık Mahkeme söz konusu temsil ilişkisinin yokluğu yönünde hüküm kurarsa davalılardan ... ‘ye husumet tevcihinin uygun görülmeyebileceği ve bu çerçevede ... ‘nün anlatım ve iddialarına ilişkin dosyaya sunduğu belgelenir Mahkemeniz takdirinde olduğu,” kanaati ile raporunu sunmuştur.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Huzurdaki davada davacı, taraflar arasında akdedilen Konser Sözleşmesi ile bir ticari ilişki kurulduğu, bu sözleşmede ...’daki ... Otelde 05/02/2019 tarihinde saat 01:00' da başlayacak ve 90 dakika sürecek olan konser konusunda anlaşma yapıldığı, konser bedeli olarak 82.600,00-TL nin davalılardan ...'a ödendiği. Ancak davalılardan ...’nün konsere çıkmayacağının öğrenilmesi üzerine başka bir sanatçı ile anlaşma yapıldığı, sözleşmede 50.000,00-TL lik cezai şanında mevcut olduğu anlaşılmaktadır.
Bu dava bir İtirazın İptali davası olup, davacı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile; 82.600,00-TL. Asıl Alacak, 50.000.00-TL- Cezai Şart Alacağı olmak üzere toplam 132.600,00-TL üzerinden takip yapılmış olup, davalıların vaki itirazı üzerine iş bu dava ikame edilmiştir. Takip dayanağı olarak: "...taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye istinaden ödenen 82.600,00-TL lik alacak ve sözleşmeye göre 50.000,00-TL tutarlı cezai şart alacağı..." gösterilmiştir,
Davalılardan ... Prodüksiyona yapımcı olduğu ödemeleri bu hesabın borcuna kaydetmiş olduğu, takip tarihi itibariyle bu hesabın 312.700,00-TL BORÇ bakiyesi vermiş olduğu görülmektedir. Buna göre davacı, takip tarihi itibariyle kendi defterlerinde davalıdan 312.700,00-TL ALACAKLI durumdadır. Ancak huzurdaki davaya diğer davalı ... konseri için yapmış olduğu, 82.600.00-TL lik tutar ile sözleşmedeki cezai şart tutan olan 50.000,00-TL nin toplamı olan 132.600,00-TL yi konu etmiş olduğu anlaşılmaktadır. Taleple bağlılık ilkesi gereği bu tutarın dikkate alınması gerekmektedir.
Dosyada, davacı ile davalılardan ... .... Ltd. Şti. arasında akdedilmiş bila tarihli bir KONSER SÖZLEŞMESİ” nin mevcut olduğu, sözleşmenin alımda davacı ve davalılardan ... .... Ltd.Şti. ' nin kaşe ve üzerinde bir adet imzanın olduğu görülmektedir.
Sözleşmenin Konserin içeriği başlıklı 6. maddesi ve Ödeme Şekli başlıklı 7. maddesine göre:05/02/2019 tarihinde ... Otel - ... da bir konser yapılacağı konserin sanatçısının davalı ... olacağı ve konserin saat 01:00' de başlatarak 90 dakika süreceği, sözleşme bedelinin vergiler dahil toplam 82.600,00-TL olacağı, bu tutam, 20.000,00 TL siniri 30/10/2018 tarihinde, kalan 62.600,00.-TL mtı ise 01/02/2019 tarihinde ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğu görülmektedir.
Bununla birlikte dava dışı ... isimli sanatçı için davalı ... ile akdedilen konser sözleşmesinin de dosyaya sunulmuş olduğu, sözleşme tutarının vergiler dahil 230.100,00-TL olduğu, ilk avans ödemesinin de 30/10/2018 tarihinde 40.000,00-TL olarak yapılacağının kararlaştırılmış olduğu görülmektedir.
Davacı tarafından yukarıda arz edilen sözleşme tutarlarının davalı ... Prodüksiyonun ... Bankası ... Şubesi hesabına; 30/10/2018 tarihinde, "... ... & ... Konser Av. Öd." açıklaması ile 60.000,00-TL, 01/02/2019 tarihinde, "UTS ... Ödemesi" açıklaması ile 62.600,00-TL ve 01/02/2019 tarihinde "L'TS ... Ödemesi" açıklaması ile de 190.100,00-TL lik ödemenin yapılmış olduğu görülmektedir.
Yapılan bu ödemelere göre davacı tarafından davalı ... Prodüksiyonca diğer davalı ... Konseri İçin (20.000,00-TL + 62.600,00-TL = ) 82.600,00-TL ödenmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Sözleşmenin CEZAİ ŞART başlıklı 11. maddesi "....taraflar sözleşme hükümlerine aykırı davrandıkları, sözleşme hükümlerini kısmen ve tamamen ihlal ettiklerinde doğmuşsa karşı tarafın menfi müspet yararlarım yasal faizi ile birlikte ihtara ve hükme ihtiyaç duyulmaksın defaten ile nakden tahmin etme yükümlülüğü yanında yine ihtara ve bükme gerek kalmaksızın ilk talepte 50.000,00- /USD ödemeyi kabul ve taahhüt eder. ..." şeklindedir.
Dosyadaki belgelere ve davalılardan ... vekilinin beyanlarına bakıldığında davalılardan ...' nün söz konusu konsere katılmamış olduğu ve davalı yerine o tarihteki konsere dava dışı ... isimli sanatçının katılmış olduğu anlaşılmaktadır. Davalılardan ... ‘nün konsere katılmama sebebinin ise diğer davalı ... Prodüksiyonun söz konusu konser için davalı ...' ye herhangi bir bilgilendirme yapmadığı iddiası olup, bu iddiasına ilişkin davalılardan ... tarafından diğer davalı ...'a açmış olduğu sayın .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasını dayanak göstermiş olduğu anlaşılmaktadır.
Davacının, takip tarihi itibariyle kendi defterlerinde davalılardan .... Ltd.Şti.. den 312.700,00-TL. ALACAKLI durumda olduğu, ancak huzurdaki davaya diğer davalı ... konseri için yapmış olduğu, 82.600.00-TL lik tutar ile sözleşmedeki cezai şart tutarı olan 50.000,00-TL, nin toplamı olan 132.600,00- TL yı konu etmiş olduğu taleple bağlılık ilkesi gereği bu tutarın dikkate alınması gerektiği, kanaatine varılmıştır.
Bu nedenle sözleşmesel edimin akde uygun olarak davalı yanca yerine getirilmediği kanaatine varılmış olmakla davacı tarafından davalı ... Prodüksiyona diğer davalı ... Konseri için (20.000.,00 TL + 62.600,00-TL = ) 82.600,00-TL ödeme yapılmış olduğu, davalılar bu miktardan sorumludurlar.
Davacının cezai şart yönünden de icra dosyasında takip yaparak talepte bulunduğu anlaşılmaktadır. Ancak davacı ... konser tarihinde onur konuğu olarak ... Ödülleri için ...' ya gittiği, davalı sanatçı söz konusu ödül törenine katılacağı bilgisinin diğer davalı tarafından bilindiği bu camiadan olan davacının da sanatçının konser zamanı Türkiye’de olmadığının bildiği kanaatine varılmıştır. Bu nedenle davacı otelindeki sahnenin boş kalmaması için tedbir alarak ...’le anlaşarak sorunu önlediği anlaşılmaktadır. Yanlar arasında imzalanan sözleşmenin davalılara ağır yükümlülükler getiren maddeleri Türk Borçlar Kanunu'nun 27. maddesiyle öngörülen kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırılık içerici mahiyette olduğundan bağlayıcılığı olmadığı, sözleşmede davalının çalışma özgürlüğünü, sözleşme serbestisi hakkını, hayatını idame ettirme gibi temel kişilik haklarını ihlal edici hükümlere yer verildiği. Sözleşmenin bütünü dikkate alındığında sıralanan tüm yükümlülükler davalılar aleyhine olduğu, bu durumda anayasa ile korunan kişilik haklarının ihlali nedeniyle kamu düzenine aykırı bulunduğu, iş kapsamında davalıdan tazminat talep etmesinin MK 2. madde kapsamında hakkaniyete uygun olmadığı gibi cezai şart isteminin de hakkaniyete uygun bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle cezai şart istemi sebepsiz zenginleşmeye neden olacağından bu talep yerinde görülmemiştir.
Tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 82.600,00-TL üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacak olan bu miktara uygulanmasına, fazla istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı likit bir borcunun varlığını bildiği halde sadece alacağın tahsilini geciktirmek için itirazda bulunduğu anlaşıldığından İİY 67/2 maddesi uyarınca alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminat tutarı olan 16.520,00-TL nin davalıdan alınarak davacıya vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:gerekçesi yukarıda yazıldığı üzere ;
1- İş bu asıl davanın kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 82.600,00-Tl üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacak olan bu miktara uygulanmasına, fazla istemin reddine,
%20 icra inkar tazminatı tutarı 16.520,00-Tl nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-Karar ve ilam harcı 5.642,40-TL nin peşin alınan 1.601,48-TL den düşümü ile kalan 4.040,92-TL bakiye ilam harcının davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.655,88-TL peşin ve başvuru harcının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13-14 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00.-TL'nin (822,30-TL'sini davalılardan 497,70-TL'sini davacıdan ) tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 2.155,50-TL yargılama giderinin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 1.342,70-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 11.538,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ... kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, red edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 7.300,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı ... vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/09/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır