T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/662 Esas
KARAR NO:2021/529
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:30/11/2020
KARAR TARİHİ:14/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; Davalılar tarafından 31/07/2019 tarihinde ... mah ... cad no:... ... ... adresinde yapılan çalışma esnasında davalı tarafça gereken dikkat ve özenin gösterilmemiş olması sebebiyle müvekkili şirketin enerji dağıtım altyapısına dahil olan kablo ve tesisata hasar verildiğinin tespit edildiğini, meydana gelen tesis hasarı ve enerji kesintisinin müvekkili şirketin yüklenici şirketi tarafından giderilmiş olup hasarın onarımında sarf edilen malzeme, montaj, işçilik bedelleri ile hasardan kaynaklanan diğer kayıpların müvekkili şirkete maddi zarar verdiğini, davalılar tarafından hasardan doğan bedellerin ödenmemesi üzerine davalılar aleyhine, hasar tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz dahil 4.124,30-TL'nin tahsili amacıyla ilamsız takip yapıldığını ve davalılara ödeme emri gönderildiğini, davalıların ödeme emrini tebellüğ ettikten sonra borca ve icra takibine itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, fakat takip talebine itirazların haksız ve dayanaksız olduğunu, zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu fakat görüşme sonunda anlaşılamadığını, bu nedenlerle davalıların .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazın iptali ile takibin devamını, davalılar aleyhine hükmolunacak meblağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı ...&... vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; açılan dava ve yapılan tüm taleplerin haksız ve kötü niyetli bir dava olup, hem usulen, hem de esasen reddi gerektiğini, alacak likit ve icra takibine itirazlarının haksız olmadığından icra ve inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, davacının alacak iddialarını müvekkili şirkete yöneltemeyeceğini, müvekkili şirketin davalıyı zarara uğratan bir eylemi ve işlemi bulunmadığını, talep edilen miktarın, fahiş tutarda bir bedel olduğunu, öncelikle davacının bir zarar gördüğünü ardından ise zararın giderimi için yapılan masrafı ispat etmesi gerektiğini, davacının sunduğu delilleri kabul etmediklerini, elektrik mecralarının ve hatlarının döşenmesine ve işletilmesine yönelik şartname hükümleri açık olmasına rağmen, davalara konu hasarların elektrik kablolarının gelişi güzel şekilde hiçbir güzergah gözetilmeksizin, elektrik kablolarına ilişkin uygun dolgu uygulaması yapılmaksızın herhangi bir uyarı ve ikaz önlemi alınmaksızın alelade bir şekilde toprak zemin içerisine döşendiğini, ...'ın şartnamelere uygun kablo döşemesi yapmadığını, davanın ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin davaya dahil edilmesini, ... A.Ş. ve ... A.Ş.'ye de ihbarını talep ettiğini, bu nedenlerle öncelikle husumet yokluğu nedeniyle müvekkili şirket yönünden davanın reddini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili idarenin hukuki sorumluluğu bulunmadığını, diğer davalı olan müteahhit şirketlerin sorumlu olduğunu, dava konusu olayda idarenin sözleşme konusu işin yapımında kamu otoritesini kullanmadığını, müteahhit firmalar ile ... arasında akdedilmiş sözleşmenin tarafların özgür iradeleriyle yapıldığını ve sözleşmede her türlü hukuki sorumluluğun müteahhit firmaya ait olduğunun kabul edildiğini, davacı ...Ş.'nin söz konusu hasarın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu ve yasanın emredici hükmüne rağmen mevcut tesisatını yasada belirlenen şekilde döşemediğini, bu nedenle zaman zaman tesisatlarına zarar verilmesine kendi eylem ve kusuru ile sebebiyet verdiği anlaşıldığını, hasar miktarı, hasarın oluşumu ve sebepleri ile hasara neden olan sorumluların tespiti bakımından keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, bu nedenlerle davacı tarafın dava konusu ile ilgili tüm taleplerinin reddini, davanın usul ve esastan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
1-.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası
2-Hizmet Alım Sözleşmesi, Hasar dosyası
3-Bilirkişi raporu
4-Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava, davalı şirket adına dava dışı şirketlerin yaptığı çalışma sırasında davacının altyapı tesisatına verilen zararın tazmini talebine ilişkin yapılan icra takibine davalıların itirazı sonucu takibin durması ve açılan itirazın iptali davası ilişkindir.
Husumet itirazı yönünden; davalı ile dava dışı zarar veren şirket arasında düzenlenen sözleşmede iş sahibi davalı ...'nin dava dışı şirkete, yükleniciye emir ve talimat verme yapılan işi kontrol ve denetleme yetkisinin tanınmış bulunduğu bir başka anlatımla taraflar arasında bağımlılık ilişkisi kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı ...'nin de meydana gelen zarardan dolayı adam çalıştıran sıfatıyla ve mütesilsilen sorumlu olduğu kuşkusuzdur. Sözleşmedeki iç ilişkiyi düzenleyen hükümlerin zarar görene karşı ileri sürülmesi mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2012/8814 Esas 2014/8472 Karar sayılı ilamı da bu yönde olup, davalının husumet itirazı reddedilmiştir.
Gerçek zarar ilkesi yönünden; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun, 08.12.2010 tarih, 2010/7-530 E, 2010/636 K.sayılı ilamında da vurgulandığı üzere hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Mal varlığına yönelik haksız eylemlerde gerçek zarar, mal varlığının haksız eylemden önceki durumuna gelmesi, bir başka anlatımla haksız eylem meydana gelmemiş olsa idi ne durumda olacak ise o duruma getirilmesi için gerekli olan tutardır. Zarar görenin zararı giderebilmek için kendi çalıştırdığı işçilerine ve araç sürücülerine ödediği ücretler genel idare giderleri olup, haksız fiil meydana gelmese dahi ödenmesi gereken giderlerdir. Bunların zarar ile ilgisi bulunmamaktadır. Özel olarak adam tutulup çalıştırıldığı kanıtlanmadıkça haksız fiil meydana gelmeseydi dahi yapılacak bu nitelikteki giderler zarar kapsamına dâhil edilemez. Bu iş için davacı tarafından, özel olarak, işçi tutup çalıştırma ve araç kiralama durumu söz konusu ise, buna ilişkin giderlerin tahsili mümkün olabilecektir. Bu hususta ispat yükü ise davacıdadır. Mahkememizce öninceleme duruşmasının 3 nolu ara kararı ile bu hususta delillerini sunmak üzere davacıya kesin ve ihtaratlı süre verilmiş, davacı tarafından yazılı delil sunulmamıştır.
Faiz yönünden; Dava konusu hasar haksız fiil şeklinde gerçekleşmiş olup, haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Faiz bu tariten itibaren başlayacaktır. 3095 sayılı Yasa’nın 2/3. maddesi uyarınca, gerçek veya tüzel kişi tacirler arasında, haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacaklarda, istek halinde T.C. Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekmekte olup, davacı vekilinin yasal faizi talep ettiği görülmüştür.
Bu açıklamalar ışığında tarafların sunmuş olduğu tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman Elektrik Mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ....İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında hasar bedelinden kaynaklanan 3.925,86-TL asıl alacak 198,44-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.124,30-TL takip yapıldığı, ...'nin ve ...&...'un 17/03/2020 tarihinde süresi içerisinde borca itiraz ettikleri, borca itirazla birlikte takibin durduğu, durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Hasar Bedeli Formunun incelenmesinde; malzeme bedelinin 723,01-TL, montaj bedelinin 666,80-TL, araç ve eleman bedelinin 430,68-TL, dağıtılamayan enerji bedeli 198,76-TL, eşik kesinti süresi aşım bedeli 556,61-TL, etüd koordinasyon bedeli 751,15-TL ve 598,86-TL KDV olmak üzere toplam 3.925,86-TL olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Elektrik Mühendisi bilirkişinin 24/05/2021 tarihli sayfadan ibaret raporunda özetle; Söz konusu adreste, yüklenici davalılar tarafından yapılan kazı çalışması sırasında Dava konusu olan 3x120 mm2 ve 4x16 mm 2 kesitindeki kablolar hasarının, davalılara ait iş makinelerinin kazı çalışması esnasında meydana geldiği, söz konusu hasarın oluşumunda davalıların kusurlu olduğu, Davacı şirketin hesaplarında yer alan; toplam 430,68 TL tutarındaki araç vc personel bedeline ilişkin, davacının kendi çalıştırdığı işçilerine vc araç giderlerine ödediği ücretler genıel idare giderleri olduğu, haksız fiil meydana gelmese dahi ödenmesi gereken giderler olduğu, davacının sunduğu dosya kapsamında mevcut davacı ile yüklenici "... Adi Ortaklığı Ticari İşletmesi" arasında imzalanan ve 22.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren ''Hizmet Alım Sözleşmesi* nin mevcut olduğu, yüklenici "... Adi Ortaklığı Ticari İsletmesi" nin dava konusu mahalde çalışmasına ait fatura vb. belge olmadığından 198,76 TL tutarındaki "Dağıtılamayan Enerji Bedeli"nin ; tüketilmeyen elektrik, santrallerde otomatik olarak üretilmeyip ancak kullanıldığı anda üretilerek enerji nakil hatları üzerinden dağıtılan bir enerji türü olduğu, kullanılan enerji miktarı günün değişik saatlerinde farklı olduğundan kesinti süresi belirlenemeyeceği bu sebeple de satılamayan enerji bedeli olamayacağından, 556,61 TL tutarındaki "Eşik Kesinti Süresi Aşım Bedeli" ve 751,15 TL tutarındaki "Etüt Koordinasyon Bedeli" adı altındaki işlere ilişkin talep edilen tutarların yasal dayanağı olmadığından söz konusu bedellerin değerlendirilmediğini, davalıların verdiği hasara ilişkin, davacı tarafından onarılarak çalışır hale getirdiği işlerin ... Birim Fiyatları baz alınarak hesaplanması neticesinde, oluşan hasar tutarının, KDV dahil 1.417,66 TL asıl alacağa, işlemiş faiz tutan olan 21,67 TL ilavesiyle toplam 1.439,33 TL olduğu, davacının, davalılardan 1.43933 TL alacaklı olduğu, İcra inkar tazminatı hususunun Mahkemenin takdirinde olduğunu belirtmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacının altyapı tesisatlarına 31/07/2019 tarihinde davalılardan ... San ve Tic A.Ş.&... Asf Taah ve Tic A.Ş.İş Ortaklığı tarafından zarar verildiği, davalılardan ... ile ... San ve Tic A.Ş.&... Asf Taah ve Tic A.Ş.İş Ortaklığı arasında düzenlenen sözleşmede iş sahibi davalı ...'nin ... San ve Tic A.Ş.&... Asf Taah ve Tic A.Ş.İş Ortaklığı olan diğer davalı yükleniciye emir ve talimat verme yapılan işi kontrol ve denetleme yetkisinin tanınmış bulunduğu bir başka anlatımla ... ile ... San ve Tic A.Ş.&... Asf Taah ve Tic A.Ş.İş Ortaklığı arasında bağımlılık ilişkisi kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı ...'nin de meydana gelen zarardan dolayı adam çalıştıran sıfatıyla sorumlu olduğu kuşkusuzdur. Mahkememizce davacı tarafa hasarın giderilmesi için özel olarak işçi tutup çalıştırıldığı ve harcama yapıldığına ilişkin delillerini sunmak üzere öninceleme duruşmasında kesin süre verilmiş, süresinde delillerini ibraz etmemiştir. Davalı tarafından araç ve personel giderinin her sabit bedelli götürü usulü ile ödendiği beyan edilmiş ise de dosya da dava konusu hasarın giderilmesine ilişkin ücret ödendiğine dair yazılı delil bulunmamaktadır. Davacının malzeme ve montaj bedeli dışında ki diğer kalemlere ilişkin ispat yükünü yazılı deliller ile yerine getirmemiştir. Bu halde davalı sadece faturalandırılan malzeme kaleminden sorumlu olacaktır. Davacının sunmuş olduğu hasar bedeli formuna göre malzeme bedelinin 723,01-TL, montaj bedelinin 666,80-TL olmak üzere toplam 1.389,81-TL harcama yaptığı, toplam bedele %18 KDV eklenmek suretiyle asıl alacağın hesaplanarak, haksız fiil tarihinden takip tarihine kadar taleple bağlı kalınarak yasal faiz hesaplaması yapılmıştır. Ayrıca dosyadaki belgelerin incelenmesinde renksiz ve net olmayan 5 adet kazı fotoğrafının bulunduğu, bu fotoğraflar üzerinden kusur verilmesinin mümkün olmadığı, davalının yönetmeliğe uygun tesis ettiği, aksinin davalı tarafça ispatlanması gerektiği, davalıların ispatlayamadığı kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilerek,
İcra İnkar Tazminatı talebi yönünden; alacak likit (muayyen, belirli) olmayıp gerçek zarar miktarının tespiti yargılama yapılmasını, bilirkişi incelemesi yaptırılmasını gerektirmekte olduğundan davacı tarafın şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yöneltilen davalıların itirazının kısmen iptali ile takibin 1.417,66-TL asıl alacak ve 21,67-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.439,33 üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacağa yasal faiz işletilmesine, fazlaya dair isteminin reddine,
2-Alacak niteliği itibariyle likit ve belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatının reddine
3-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 98,32-TL harçtan, peşin alınan 54,40-TL harç mahsup edilerek kalan 43,92-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 54,40-TL peşin harç, 54,40TL başvuru harcı olmak üzere toplam 108,80-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Kabul-red oranına göre davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.439,33-TL vekalet ücretinin (kabul miktarı nazara alınarak) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Kabul-red oranına göre davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.439,33-TL vekalet ücretinin (davacının vekalet ücretini geçemeyeceği nazara alınarak) davacıdan tahsili ile davalılar tarafına verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 740,50-TL yargılama gideri kabul ve red durumuna göre takdiren oranlayarak 258,40-TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin Kabul-red oranına göre 460,70-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.065,40-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı parasal miktar itibariyle kesin karar açıkca okunup usulen anlatıldı.14/06/2021
Katip ...Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır