T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/698 Esas
KARAR NO:2021/1006
DAVA:İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:16/12/2020
KARAR TARİHİ:18/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 16/12/2015 tarihli ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile 29/04/2019 tarihli Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi akdedildiğini, davalı ve kefillerinin ödenmeyen kira borcu ve işlemiş faiz borcu için ... 41. Noterliğinin 20/08/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamenin karşı tarafa 24/08/2019 tarihinde tebliğ edildiğini, davalıya keşide edilen ihtarnamenin tebliğinden bugüne kadar kira borcunu ödemediğini ve malın teslimini bugüne kadar gerçekleştirmediğini, ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, bu nedenlerle davanın kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun şekilde tebligatın yapıldığı, davaya cevap verilmediği anlaşıldı.
Mahkememizin 23/12/2020 tarihli tensip tutanağı, 8 nolu ara kararı gereğince, dosyamızda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişinin 15/01/2021 tarihli raporunda özetle;
"III) SONUÇ
Dava dosyası, dosyaya sunuları bilgi ve belgeler ile davacının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan gerekçelerle yüce mahkemenin kabulü halinde,
1. Davacının 2017 - 2020 yılları elektronik ticari defterlerinin e-defter beraflarının süresinde oluşturulduğu, envanter defterlerinin açılış tasdikinin tam olduğu, ticari defterlerin düzenli, usulüne ve yasaya uygun tutulduğundan sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı,
2. Finansal Kiralama Yasasının 23 - 25. Maddesine göre 15.10.2019 tarihinde Davalıya tebliğe çıkarılan ihtarnamenin davalıya 24.08.2019 tarihinde tebliğ edildiği,
3. Taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin 29.04.2019 tarihli tadil sözleşmesi ile tadil edilerek o güne kadar faturalanmış olan 45.926,58 USD faturalanmış kira alacağı da dahil olmak üzere toplam 208.198,52 USD finansal kiralama borcunun yeniden ödeme planına alındığı,
4. Davacı şirketin ... tescil Numaralı, 16.12.2015 tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu ... hesaba kayıtlı davalı şirketten ihtarnamenin keşide tarihi olan 20.08.2019 tarihi itibariyle vadesinde ödenmemiş iki taksit toplamı 2.000,00USD faturalanmış kira alacağı olduğu, İhtamamenin tebliğ edildiği 24.08.2019 tarihinden itibaren 60 + 3 günlük sürenin dolduğu 26.10.2019 tarihine kadar toplamı 2.000,00 USD olmak üzere iki kira ödemesinin daha vadesinin geldiği, davalı şirketin davacıya vadesi gelen kira ödemelerini yapmadığı, 26.10.2019 tarihi itibariyle malın İadesi şartının oluştuğu,
5. 60 + 3 günlük sürenin dolduğu 26.10.2019 tarihinde davalının 45.926,58 USD kısmı faturalanmış, 60.739,05 USD'lik kısmı faturalanmamış olmak üzere toplam 106.665,63 USD kira borcu olduğu,
6. Bunun dışında, Davacı şirketin ... tescil numaralı, 16.12.2015 tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu ... hesaba kayıtlı davalı şirketten ihtarnamenin keşide tarihi olan 20.08.2019 tarihi itibariyle vadesinde ödenmemiş 1.000,00 USD faturalanmış kira alacağı olduğu,
7. Yine tadil sözleşmesi üzerine ödeme planı ile yeniden düzenlenen ... hesaba kayıtlı 60 + 3 günlük sürenin dolduğu 26.10.2019 tarihinde davalının toplam 102.134,26 USD kira borcu olduğu,
8. Ayrıca 6361 sayılı yasanın 31/1 maddesi çerçevesinde de davalının, gerek bir yıl içerisinde kira bedellerinden üçünü gerekse de üst üste ikisini zamanında ödemediğinden fesih ve malın İadesi şartının oluştuğu,
Hususları tespit edilmiş olmakla 6361 sayılı Finansal kiralama yasasının 31. Maddesi kapsamında davacını ticari defterlerindeki kaydi verilere göre malın iadesi şartlarının oluştuğu,
Sonuç ve kanaatine varılmıştır." denilmiştir.
Dava, finansal kiralama sözleşmesine konu malların temerrüt sonrası sözleşmenin feshi nedeniyle iadesi istemine ilişkindir.
Finansal Kiralama konusu mallar, 6361 sayılı kanun 23/1 madde gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı yasanın 24/1-2 hükmü gereğince de, kiracı sözleşmeler süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmelerde öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. Aynı yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması, 31. maddeye göre sözleşmenin ihlale hallerinde kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle yükümlüdür.
Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de ödenmemesi halinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz.
Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hallerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda, sözleşme feshedilebilir.
Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı, finansal kiralama konusu malı derhal geri vermekle mükelleftir.
Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracı malı iade ile birlikte vadesi gelmemiş finansal kiralama bedellerini ödemek yükümlülüğü altında olduğu gibi kiralayanın bunu aşan zararından da sorumludur. Sözleşme kiracı tarafından feshedilirse kiracı malı geri vermekle beraber uğradığı zararın tazminini kiralayandan talep edebilir.
Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, taraflar arasında finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş, sözleşme kapsamında menkul mallar davalı yana teslim edilmiştir.
Davacı tarafından, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeni ile noter ihtarnamesi ile borçların 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde Finansal Kiralama Kanununun 31.maddesi uyarınca sözleşmenin feshedilmiş olacağı, aynı Kanunun 30.maddesi uyarınca sözleşme konusu malların fesih tarihinden itibaren 3 gün içinde iade edilmesi ihtar edilmiştir. Söz konusu ihtarname asıl borçluya tebliğ edilmiştir.
Toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı kiracının finansal kiralama bedelini ihtara rağmen verilen sürede de ödemediği, sözleşmeyi ihlal ettiği, finansal kiralama bedelini ödediğini yahut ödememesi gerektiğini, istenebilir olmadığını, Medeni Yasanın 6. ve HMK'nın 200. ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı, davacı tarafça sözleşmenin haklı olarak feshedildiği, malların davalı tarafça iade edildiğinin de ispatlanamadığı anlaşılmış ve tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi ve ayrıntısı açıklanan nedenlerle;
1-Taraflar arasındaki Finansal Kurumlar Birliğinin 16.12.2015 tarih ve ... tescil numaralı ... sözleşme nolu Finansal Kiralama Sözleşmesine konu
1 adet 2015 model 2015 model ... plakalı ... marka 980HBH tipinde ... şasi seri nolu ... motor seri nolu 1 M3 kovalı (montajlı) lastik yükleyici (... ataşman seti ile ... takım sandığı ile konsolide edilmiş şekilde tüm aksesuarları ile birlikte) aynen davalıdan alınarak davacıya İADESİNE,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 74.963,39-TL ilam harcından peşin alınan 18.815,50-TL'nin mahsubu ile bakiye 56.147,89-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 3.415,50-TL peşin harç, 54,40-TL başvurma harcı ve 15.400,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 18.869,90-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 71.209,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 657,50-TL yargılama gideri davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen davacı tarafa iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.18/11/2021
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...