T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/124 Esas
KARAR NO: 2021/1157 Karar
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/09/2019
KARAR TARİHİ: 28/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 09/09/2019 tarihli dava dilekçesini özetle; Davalı ile müvekkili arasında 14/11/2018 tarihli açık ihale usülü ile ihale yapıldığını bu ihaleye istinaden de 12/12/2018 tarihinde “Teknik Personel Kışlık İş Elbisesi Alımına” dair sözleşme imzalandığını. Sözleşme bitim süresinin 10/02/2019 olduğunu, ancak bu tarihten evvel sözleşmenin davalı tarafça feshedildiğini, ancak bu feshin yasa ve sözleşmeye aykırı olduğunun tespit edilerek işin aynen ifasının sağlanmasını 17/04/2019 tarihli 14.795,00 TL teminat mektubu bedeli olarak yapılan ödemenin ödeme tarihi itibaren uygulanacak yasal faizi ile davalıdan tahsilini. Bu taleplerimiz kabul edilmez ise 17/04/2019 tarihli 14.795,00 TL teminat mektubu bedeli olarak yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile davalıdan tahsiline. Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak koşulu ile sözleşmenin haksız feshi nedeniyle yoksun kaldığımız karın tespiti ile şimdilik 1.000-TL tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin 24/04/2020 tarihi cevap dilekçesini özetle: Davacı ile davalı arasında 12/12/2018 tarihinde “Teknik Personel Kışlık İş Elbisesi Alımına” dair sözleşme imzalandığını, davacının talebi ... İdare Mahkemesinin 2019/... E 2020/... K sayılı ilamı ile reddedildiğini, bu karar davacı vekilince istinaf edildiğini, davacının iddiaları ve imalata başlandığı iddiaları sözleşmeye aykırı olduğunu, davanın reddini talep etmişlerdir.
Karşı davasında ise; “Sözleşme gereği 3.600 adet kıyafet teslim edildiğini, süresi içerisinde ölçü alma isteminde bulunulmadığını, sözleşme hükmü gereği süresinde ürünler teslim edilmediğinden şirketlerinin fesh etme yetkisi bulunmadığını, haklı fesih nedeni ile cezai şart alacağı olarak 49.300,00 TL teminat güncelleme bedeli olarak 316,25 TL olmak üzere toplam 49.636,25 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren ticari faizi ile karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak temerrüt tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 07.09.2021 tarihli 4 sayfadan ibaret raporunda özetle; “Tarafların Ticari defterlerinin onaylı suretlerini sunabilmesi; oralar belgeleri ibrazı zorunluluğu, MADDE 219, (1) Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak ... ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. ... ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir.) ”
Yukarıda zikrettiğimiz HMK 219/1,2. maddesi gereğince davalı yanın sunabileceği defterlerin onaylı suretleri (Noter veya şirketin YMM, SMMM aslının aynıdır onayı) ve belgelerin aşağıda dökümü yapılmıştır. 1) Davalı karşı davacı şirketin 2018-2019-2020 yıllarına ait ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin onaylı fotokopileri, 2) Davalı karşı davacı yanın davacı ile olan 2018-2019-2020 yıllarına ait onaylı Cari Hesap dökümü, 3) Davalı karşı davacı yanın 2018-2019-2020 yıllarına ait yevmiye defteri kapanış fişi. İlgili belgelerin dosyaya ibraz edilmesinden sonra Mali yönden incelemenin yapılabileceği, sonuç ve kanaati ile raporunu sunmuştur.
Bilirkişi ön raporunda saptanan eksiklikler tamamlandıktan, yan vekillerinin itiraz ve beyanları değerlendirilerek ek rapor düzenlenmesi için dosya yeniden bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 22.11.2021 tarihli 6 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; “Davalı/karşı davacı tarafın muavin dökümleri mali olarak incelendiğinde; Davacı /karşı davalının bahsetmiş olduğu 14.796,00 TL Teminat Mektubu Bedelinin, Davalı karşı davacı defterlerinde “Mektup tazmini yapıldı” açıklaması ile 18.04.2019 tarihinde kayıt altına alınmış olduğu müşahede edilmiş olmakla; bu noktada taraflar arasında in'ikad etmiş sözleşmenin ilgili yanca haksız olarak fesih edildiği Mahkemece takdir edildiği seçenekte, davacı /karşı davalı tarafın, davalı karşı davacı taraftan dava tarihi olan 09.09.2019 tarihinden itibaren 14.796,-TL alacaklı olabileceği Mahkemeye ait bulunacağı sonuç ve kanaatine varılmaktadır. Diğer taraftan yine çizelgeleri yukarıda sunuları muavin dökümlere göre; Karşı dava bakımından talep edilen sözleşme fesih cezasının davalı karşı davacı defterlerinde 15.04.2019 tarihinde 49.320,00 TL bedel ile “ ... Şti. Sözleşme fesih cezası” açıklaması ile kayıt altına alınmış olduğu müşahede edilmiş olmakla; bu noktada sayın Mahkemece taraflar arasında münakit sözleşmenin haklı olarak fesih edildiği takdir ve kararına ulaşılması seçeneğinde ise, davalı /karşı davacı tarafın, davacı/karşı davalı taraftarı dava tarihi olan 09.09.2019 tarihinden itibaren 49.300,00 TL (Her ne kadar defter dökümlerinde 49.320,00 TL olsa da talep 49.300,00 TL olduğundan talebe bağlılık ilkesi gereği 49.300,00 TL dikkate alınmıştır) alacaklı olabileceği, sonuç ve kanaatine varılmaktadır. Haklı fesih konusu yüce Mahkemenin delilleri tahlil ve takdirine bağlı bir yöndür. Bu noktada ve (...davacı/karşı davalı savı Mahkemece benimsenirse) yoksun kalınan kar bakımından, sayın Mahkeme takyit edici olmayan bilirkişi görüşünün oluşumu açısından, gerek görürse, tekstil (üretim ve satımı) uzmanı bir bilirkişinin de dahli ile bilirkişi görüşünü o suretle almak konusunda münhasır takdir yetkisini haizdir.” Kanaati ile ek raporunu sunmuştur.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen delil dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor, ek rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Huzurdaki dava davalı ile davacı arasında 14/11/2018 tarihli açık ihale usülü ile ihale yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu ihaleye istinaden de 12/12/2018 tarihinde “Teknik Personel Kışlık İş Elbisesi Alımına” dair sözleşme imzalanmıştır. Sözleşme bitim süresinin 10/02/2019 olduğu belirlendiği anlaşılmaktadır. Ancak bu tarihten evvel sözleşmenin davalı tarafça haksız yere feshedildiğini, bu feshin yasa ve sözleşmeye aykırı olduğunun tespit edilerek işin aynen ifasının sağlanmasını. 17/04/2019 tarihli 14.795,00 TL teminat mektubu bedeli olarak yapılan ödemenin ödeme tarihi itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini ister bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı iş bu sözleşme ile; müvekkil şirketin ihtiyacı olan 1.800 adet Polo yaka S-shirt, 900 adet Pantolon, 900 adet Mont temin ve teslimi işini 60 gün süre içerisinde, ihale dokümanı ve sözleşmede belirtilen şartlar dâhilinde gerçekleştirmeyi taahhüt etmiştir.
Sözleşme konusu ürünler sözleşme süresi içerisinde (60 gün) teslim edilmesi gerekirken, sözleşme süresi sona ermesine rağmen ürün teslimi gerçekleşmemiştir. Davacı tarafından, müvekkil şirketin ihtiyacı olan ürünlerin bedel ölçüleri usule uygun ve zamanında alınmamıştır. Davacı, basiretli tacir olarak sözleşme hükümlerine göre hareket etmesi gerekirken, sözleşme süresi bitmesine rağmen mal teslim edilmemiştir. Davacı firma, taahhüdünü Kamu İhale Kanunu, Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu ve mevcut sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği anlaşılmaktadır.
Davalı/Karşı Davacı Tarafın E-Ticari Defter Dökümlerine Göre Davalı karşı davacı tarafın 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerinin e- defter olduğu ve beratlarının uygun olarak tasdik ettirildiğinin görüldüğü, e-defter uygulamasında yalnız envanter defterinin noter tasdikine tabi olduğu için, bu bab'da HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. Gereğince ve mevcut haliyle davalı karşı davacı tarafın 2018 ve 2019 yıllarına ait e-ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı firma, “Teknik Personel Kışlık İş Elbisesi Alımı” Sözleşmesi ile üstlenmiş olduğu yükümlülüklerini Kamu İhale Kanunu, Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu ve mevcut sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemiştir. Bu sebeple müvekkil şirket tarafından, davacı firma hakkında sözleşmenin feshine ilişkin hükümler uygulanmış ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu uyarınca, davacı şirketin ve %50 den fazla ortağı ve yetkilisi olan ... ... ve diğerlerinin 1 yıl sureyle ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmiştir.
Davacı, ... İdare Mahkemesinin 2019/... E. Sayılı dosyasıyla, şirket ve bu şirketin hissedarı olan ... ...'ın bir (1) yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 11.05.2019 tarih ve 30771 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istemiyle dava açmıştır. ... İdare Mahkemesi 2019/... E. 2020/... K. Sayılı Kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan Kanunun "İhalelere Katılmaktan Yasaklama" başlıklı 26. maddesinde ise; (Değişik birinci fıkra: 30/7/2003-4964/47 md.) 25 inci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 4734 sayılı Kanunun 2 nci ve 3 üncü maddeleri ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesinin 2. fıkrasında idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilecekleri hükme bağlanmıştır. Dosyanın incelenmesinden, kanun hükmünde öngörülen şartların gerçekleşmediği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi reddedilmiştir.
Davalı /Karşı Davacı 2018 Ve 2019 yılları defter dökümlerine göre tarafımıza sunulan muavin dökümleri üzerinde yapıları incelemeler; Dosyaya HMK. 219/1.2. maddesi gereği sunulan muavin dökümleri mali olarak incelendiğinde; Davacı /karşı davalının bahsetmiş olduğu 14.796,00 TL Teminat Mektubu Bedelinin, davalı karşı davacı defterlerinde “mektup tazmini yapıldı” açıklaması ile 18.04.2019 tarihinde kayıt altına alınmış olduğu müşahede edilmiş olmakla; bu noktada taraflar arasında in'ikad etmiş sözleşmenin ilgili yanca haksız olarak fesih edildiği sayın Mahkemece takdir edildiği seçenekte, davacı /karşı davalı tarafın, davalı karşı davacı taraftan dava tarihi olan 09.09.2019 tarihinden itibaren 14.796-TL alacaklı olduğu belirlenmiştir.
Diğer taraftan karşı dava bakımından talep edilen sözleşme fesih cezasının davalı karşı davacı defterlerinde 15.04.2019 tarihinde 49.320,00 TL bedel ile “ ... Lid. Şti. Sözleşme fesih cezası” açıklaması ile kayıt altına alınmış olduğu müşahede edilmiş olmakla; davalı /karşı davacı tarafın, davacı/karşı davalı taraftarı dava tarihi olan 09.09.2019 tarihinden itibaren 49.300,00 TL alacaklı olduğu belirlenmiştir.
Ancak davalı taraf cevap süresinden çok sonra verdiği cevap dilekçesinde davaya cevap verdiği ancak karşı dava açtığını da belirttiği anlaşılmaktadır. Ancak bu karşı dava hem süresinde değil hem de harcandırılarak dava haline dönüşmüş değildir. Her ne kadar davaya cevap dilekçesinde karşı dava açtıklarını beyan etmişlerse süresi içerisinde harç yatırılarak açılmış bir karşı dava bulunmadığından bu konuda karar kurulmasına yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Asıl davada ise taraflar arasında de imzalanan 12/12/2018 tarihinde Teknik Personel Kışlık İş Elbisesi Alımına” dair sözleşme davalı tarafça haklı feshedildiğinden asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Asıl davanın reddine
Her ne kadar davaya cevap dilekçesinde karşı dava açtıklarını beyan etmişlerse süresi içerisinde harç yatırılarak açılmış bir karşı dava bulunmadığından bu konuda karar kurulmasına yer olmadığına,
2-59,30-TL karar harcının peşin alınan 269,76-TL den düşümü ile kalan 210,46-TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı tarafından yapılan 1.100,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı karşı davalı ve davalı karşı davacı vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/12/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır