T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/533 Esas
KARAR NO : 2024/729
DAVA : İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/10/2020
KARAR TARİHİ : 11/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatif tarafından davalı aleyhine aidat ve kooperatif genel kurul kararlarıyla üyelerden toplanmasına karar verilen ara ödemelerin ödenmemesi sonucu oluşan borç nedeniyle ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının tüm borca ferilerine haksız itiraz ederek icra takibinin durmasına sebebiyet verdiğini, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, davalının müvekkili kooperatife üyelikten kaynaklanan birikmiş borcunun bulunduğunu, icra dosyasına sundukları borç döküm belgesinde, davalı kooperatif üyesinin borcunun ayrıntılarının net olarak listelenmiş bulunduğunu, üyelik hak ve vecibelerini yerine getirmeyen ve bu çerçevede kooperatife borçlu olan üyelerin borçlarına aylık %5 gecikme faizi uygulanacağı yönünde müvekkili kooperatif genel kurullarında alınan kararlar doğrultusunda üyelerin asıl alacaklarına aylık %5 gecikme faizi uygulandığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile icra dosyasına yapılan itirazın iptalini ve takibin devamını, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER:
1-.... İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı dosyası,
2-...ne, Zonguldak ... ne ve ... ne yazılan müzekkere cevapları,
3-Bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporu,
4-Tarafların beyan ve dilekçeleri,
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ... İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı takip dosyasında 84.652,00-TL asıl alacak ve 12.195,45-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 96.847,45-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 08/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 11/11/2019 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Mali Müşavir bilirkişi ... ...'ın 27/09/2021 tarihli raporunda özetle; davalının, davacı kooperatif Yönetim Kurulu'nun 13/05/2002 tarih ve 214 nolu kararı ile ortaklığa kabul edildiği, davalının ortaklığının devam ettiği, davacı kooperatife ait 2013, 2014, 2015, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait genel kurul toplantı tutanaklarının dosyada mevcut olduğu, ancak, takip konusu alacağın ilgili olduğu dönemlerin, 2005 yılından başlayıp 2020/9. dönemine (dahil) kadar devam ettiği, bu haliyle de öncelikle takip konusu asıl alacak tutarlarının tespit edilebilmesi için, davacı kooperatifin tüm (vaya en azından 2004 yılından itibaren) tüm Olağan/Olağanüstü Genel Kurul Toplantı tutanaklarının ve ayrıca Kooperatif Ana Sözleşmesinin incelenmesinin gerektiği ve işbu belgelerin ... 'nden celbedilmesi hususunda takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, takip konusu alacak ile ilgili dönemler uzun bir dönemi kapsadığından ve defterlerin bir kısmı için ticari defterlerin saklama süreleri de dolduğundan, davacı kooperatifçe işbu defterlerin bulunmasına çalışılmış olduğunun ancak tüm defterlere ulaşım sağlanamadığının belirtildiği, yukarıda da belirtildiği üzere davacı kooperatifin ilgili yıllar Genel Kurul Toplantı Tutanakları ve Anasözleşmesi de dosyada mevcut olmadığından ve bu kapsamda da asıl alacak tutarları dahi tespit edilemediğinden, bulunabilen ticari defterlerin incelenmesinin bu aşamada yapılmadığı, netice itibariyle; davacı kooperatifin tüm (vaya en azından 2004 yılından itibaren) Olağan/Olağanüstü Genel Kurul Toplantı tutanaklarının ve ayrıca Kooperatif Ana Sözleşmesinin Zonguldak Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden celbedilmesi ve işbu eksiklikler tamamlandıktan sonra ticari defterlerin incelenmesi gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi ... ...'ın 07/02/2022 tarihli ek raporunda özetle; Davalının, davacı kooperatif Yönetim Kurulu'nun 13/05/2002 tarih ve 214 nolu kararı ile ortaklığa kabul edildiği, davalının ortaklığının devam ettiği, Davacı kooperatifin 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait genel kurul toplantı tutanaklarının incelendiği; takip dayanağı olarak sunulmuş olan "davalının borcuna ilişkin ekstrede" yer alan tutarlar ile ilgili olarak, bu tutarların ödendiği yönünde davalı tarafından sunulmuş herhangi bir bilgi belgeye rastlanmadığı, takip dayanağı belgede yer alan "davalının ödemediği aidat ve ara ödeme tutarları" ile "genel kurul kararlarında yer alan tutarlar" karşılaştırıldığında, ilgili dönemler itibariyle tahakkuk ettirilen ay/dönem borçlarının (asıl alacak tutarlarının) Genel Kurul Kararları doğrultusunda tahakkuk ettirildiğinin tespit edildiği; yapılan tespit ve hesaplamalar neticesinde, takip tarihi itibariyle talep edilebilecek alacak tutarının; 74.652,00 TL asıl alacak ve 13.086,03 TL işlemiş faizi olmak üzere 87.738,03 TL hesaplandığı, ek rapor tanzimi için tarafıma verilen sürenin dolmasına 1 aydan fazla süre bulunmakta iken, Sayın Mahkemenizce tarafıma ihtarname gönderilerek, 1 hafta süre içerisinde bilirkişi raporunu sunmam ihtar edildiği; ihtarnameyi tebliğ aldıktan sonra, defter incelemesi için gerekli zaman ve ortam oluşturulamadığından, işbu ek bilirkişi raporu itibariyle de davacının ticari defterlerinin incelenemediği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi ... ...'ın 07/11/2022 tarihli ek raporunda özetle; Davacının ticari defterlerinin incelemesi için görevlendirilmiş olmakla birlikte, dava konusu dönem ile ilgili olarak davacının defterlerine ulaşılamadığından, işbu ek-2- bilirkişi raporu itibariyle de davacının ticari defterleri incelenemediği bildirilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi ... ...'ın 20/06/2023 tarihli ek raporunda özetle; Davalının, davacı kooperatif Yönetim Kurulu'nun 13/05/2002 tarih ve 214 nolu kararı ile kooperatifin 457 nolu üyesi olarak ortaklığa kabul edildiği, davalının ortaklığının devam ettiği, davacı kooperatifin 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait genel kurul toplantı tutanaklarının incelendiği; takip dayanağı olarak sunulmuş olan "davalının borcuna ilişkin ekstrede" yer alan tutarlar ile ilgili olarak, bu tutarların ödendiği yönünde davalı tarafından sunulmuş herhangi bir bilgi belgeye rastlanmadığı, takip dayanağı belgede yer alan "davalının ödemediği aidat ve ara ödeme tutarları" ile "genel kurul kararlarında yer alan tutarlar" karşılaştırıldığında, ilgili dönemler itibariyle tahakkuk ettirilen ay/dönem borçlarının (asıl alacak tutarlarının) Genel Kurul Kararları doğrultusunda tahakkuk ettirildiğinin tespit edildiği; genel kurul kararları ve davacının sunduğu davalıya ait hesap ekstresine göre yapılan tespit ve hesaplamalar neticesinde, takip tarihi itibariyle talep edilebilecek alacak tutarının; 74.652,00 TL asıl alacak ve 13.086,03 TL işlemiş faizi olmak üzere 87.738,03 TL hesaplandığı, davacı kooperatifin 2005-2020 arasındaki 16 yıla ait ticari defterlerinin yerinde incelendiği; incelenen defterlerden 2017 ve 2020 yılı ticari defterlerinin sunulmadığı; sunulan defterlerin (işbu raporun 9 ve 10. sayfalarındaki tabloda yer almaktadır) tasdik bilgileri ve kayıtlarının tamamının incelendiği, VUK. m.182 ve gerek eski gerekse yeni TTK’ya göre tutulması gereken (sunulan) ticari defterlerin TTK ve VUK 20-226 uyarınca açılış tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı; eski ve yeni TTK m.64’e göre kapanış tasdikine tabi olan defterlerden 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2018 - 2019 yılları yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı; 2005 - 2006 - 2007 ve 2008 yılları yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmadığı (yasal süresinden sonra yaptırıldığı); diğer ticari defterlerin ise ya sunulmadığı ya da tasdiksiz olduğu; huzurdaki davaya konu takipte, kooperatifin 457 nolu üyesi olarak kayıtlı olan davalının borcu ile ilgili olarak; 84.652,00 TL Aidat Borcu ve 12.195,45 TL Gecikme Faizi olmak üzere toplam 96.847,45 TL Toplam Alacak talep edilmiş olduğu; işbu talep edilen alacak yönünden davacı kooperatifin ticari defterleri incelendiğinde; davacı kooperatifin ticari defterlerinde 2018 yılına kadar üyeler bazında ayrı ayrı kayıt yapılmadığından, 2018 yılı öncesinde davalının borcunun ayrıca tespit edilmesi olanağı olmadığı; 2018 yılında üye bazında kayıtların yapılmış olduğu; davacı kooperatifin 2018 yılı ticari defterlerinde kooperatifin 457 nolu üyesi olarak kayıtlı olan davalının 31/12/2018 tarihi itibariyle; 131/ORTAKLARDAN ALACAKLAR ana hesabı altında; 131.457/... ... TURPÇU alt hesabında takip edilen davalının 62.042,00 TL asıl alacak borcunun kayıtlı olduğu; 431. F /ORTAKLARDAN ALACAKLAR (FAİZ) hesabı altında; 431. F. 457/... ... alt hesabında takip edilen davalının 10.542,00 TL gecikme faizi borcunun kayıtlı olduğu; davacı kooperatifin 2019 yılı ticari defterlerinde 31/12/2019 tarihi itibariyle de davalının borcunun; 131/ORTAKLARDAN ALACAKLAR ana hesabı altında; 131.457/... ... alt hesabında takip edilen davalının 84.102,00 TL asıl alacak borcunun kayıtlı olduğu; 431. F /ORTAKLARDAN ALACAKLAR (FAİZ) hesabı altında; 431. F. 457/... ... alt hesabında takip edilen davalının 10.542,00 TL gecikme faizi borcunun kayıtlı olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi ... ... ve Kooperatif Uzmanı bilirkişi ... ...'ün 19/02/2024 tarihli raporunda özetle; Davalının, davacı kooperatif Yönetim Kurulunun 13/05/2002 tarih ve 214 nolu kararı ile (Kooperatifin 457 nolu üyesi Duran Kaya'nın üyelik hakkını ...'ya devrettiği, (131-1 1 nolu daire) ...'nun kooperatife 457 nolu üye olarak kabulüne karar verilerek ortaklığa kabul edildiği ve taraflar arasında üyelik sebebiyle bir uyuşmazlığın bulunmadığı, icra takibine konu edilen alacakların, kooperatif ortaklarından tahsil edilebilmesi için 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak genel kurulca kararlaştırılması gerektiği, davacı kooperatif, ... İcra Müd. 2019/ ... E sayılı 17.10.2019 tarihinde başlatığı icra takibi ile davalıdan 2005-2019 arası aidat ve ara ödeme tutarı 84.672,00.TL alacağı ile 12.195,45.TL gecikme faizi olmak üzere toplam 96.847,45-TL'nin tahsilini davalıdan talep ettiği, icra takibine konu edilen bu alacakların kooperatif genel kurul kararlarıyla uyumlu olduğu, davalı yanca icra takibinde alacak dayanağı gösterilen kooperatif genel kurul kararlarının iptal edildiği yönünde bir iddia ileri sürülmediğinden iptal edilmeyerek kesinleşen tüm genel kurul kararlarıyla kararlaştırılan aidat ve ara ödeme kararlarından davalının üye sıfatıyla sorumluluğunun bulunduğu ve bu ödemelerin davacı kooperatife yapılması gerektiği, davalı ... icra takibine konu edilen 84.672,00.TL alacağı ile 12.195,45.TL gecikme faizi olmak üzere toplam 96.847,45.TL tutarı kooperatife ödediğini somut belge ile ispat etmediği, davalının kooperatif üyesi olduğu ve üyeliğin devam ettiği tartışmasız olması karşısında üyelik devam ettiği müddetçe davacı kooperatifin genel kurul kararları gereği belirlenen akçeli yükümlülüklerin tamamını 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümleri gereği davalı ... ‘un yerine getirmesi yasal bir zorunluluk olduğundan talebe bağlılık ilkesi ve talep gereği 84.672,00.TL alacağı ile 12.195,45.TL gecikme faizi olmak üzere toplam 96.847,45.TL yi kooperatife ödemekle yükümlü olduğu yönündeki görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi ... ... ve Kooperatif Uzmanı bilirkişi ... ...'ün 19/02/2024 tarihli 17/09/2024 ek raporunda özetle; Belirtmek gerekir ki, dava konusu alacağa dayanak tüm Genel Kurul Kararlarında, ilgili dönemlerde ödenecek aidat ve/veya ara ödemeler belirlenmiş ve temerrüt tarihine ilişkin olarak da “ödemelerin ait olduğu ayın son günü mesai bitimine kadar ödeneceği” açıkça belirtilmiş ve ayrıca ilgili dönemlerde ödemelerde gecikme olması halinde uygulanacak gecikme faizi oranı da belirlenmiş olup; önceki raporlarda yapılan hesaplamalar da açık şekilde belirtildiği üzere hesaplamaların 1163 sayılı kanun, ana sözleşme hükümleri ve Genel Kurul Kararlarına göre (belirlenen tutar-temerrüt tarihi ve temerrüt oranına göre) uyumlu şekilde hesaplama yapılmış olup kök raporda bu yön itibariyle değişikliğin söz konusu olmayacağı, bu haliyle de işlemiş gecikme faiz talebinin yerindeliğinin değerlendirmesi Sayın Mahkemeniz takdirinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, kooperatif aidat ve ara ödemelerinin ödenmemesinden kaynaklanan başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Kooperatifler aidat toplayarak inşaatlarını yapar ve amaçlarını gerçekleştirir. Ayrıca kooperatiflerde eşitlik ilkesi geçerlidir. Kooperatiften bağımsız bölüm alınması aidat ödenmesine engel değildir.
Kooperatif üyeleri ile kooperatif arasındaki üyelik sıfatının devamına ve üyeliğe sıkı sıkıya bağlı talepler ile ilgili olan tapu iptali ve tescile, üyelik tespitine, tahsis hakkına dayalı veya üyenin parasal yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklarda üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı süresi işlemez. Davalının kooperatif üyesi olduğunu kabulü halinde dava konusu taleple ilgili üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı işlemeyecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/871 Esas 2021/1256 Karar) Kooperatif üyesinin bağımsız bölüm talep hakkı zamanaşımına uğramayacağı gibi kooperatif tarafından bunun karşılığında talep edilecek olan inşaat gideri olarak talep edilen aidata da zamanaşımı işlemesi mümkün değildir (23. Hukuk Dairesi 2017/391 Esas 2020/1615 Karar).
Kooperatif genel kurul kararları bütün üyeler için bağlayıcı niteliktedir. Kooperatif genel kurulu tarafından usulüne uygun şekilde alınan kararlar neticesi üyeler ara ödeme taleplerinden sorumlu olacaklardır ( Yargıtay 6. H.D Esas No: 2023/4418 Karar No: 2024/375).
Somut olayda davalının yine Mahkememiz ayrı bir dosyasında devam eden taşınmaz tescil talebi de bulunduğuna; davacının da üyelikten kaynaklanan aidat ödemesi talep etmesine göre kooperatif üyesi olduğu noktasında tartışma bulunmamaktadır.
Tüm bu açıklamalar ışığında davacının süregelen genel kurullarda alınan kararlar uyarınca aidat ve ara ödeme talebinde bulunduğu, genel kurul kararlarının, ortakların mali sorumluluğunu arttırıcı ek ödeme/ek maliyet niteliğinde olmadığı, bu kararlara karşı bugüne karşı açılan bir iptal davasının dosyaya yansımadığı, bu yönlü bir savunmanın da bulunmadığı, genel kurul kararlarının davalı özelinde alınmayıp her üye için genel ve eşit mahiyette olduğu, eşitlik ilkesine göre tüm üyelerden talep edilen bir alacak/ara ödeme olduğu, tüm kooperatif kayıtlarının dosyaya celp edildiği, bilirkişi incelemesine sunulduğu, davalının ödeme savunmasının veya bu yönde bir delilinin de bulunmadığı, Mahkememiz diğer dosyasının (2020/... E.) davalının iki ayrı üyeliği bulunması ve kendisinin birleşen (... ATM 2022/... E) tescil talebinden doğduğu, buradaki iddiaların da dosyamızdaki borçluluğun inkarına veya esasına ilişkin olmadığı, konut teslim edilmemesi iddiasının bu hakkın borcu niteliğindeki aidat ödemesi gerekliliğini ortadan kaldırmadığı, Kooperatiften bağımsız bölüm alınmasının dahi aidat ödenmesine engel olmadığı, bunun davalı yararına haklı bir ödemezlik defi doğurmadığı, davacının hak iddiasının öncelikle kendi borcunun ifasını gerektirdiği, bu aşamada bir ödemezlik defi doğacaksa davacı kooperatif lehine doğacağı, takip dosyasına konu alacağın miktarı itibariyle genel kurul kararlarına uygun şekilde ileri sürüldüğü, bu yöndeki tespiti yapan bilirkişi raporunun denetime ve hükme elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu edilen asıl alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın iptaline, takibin 84.652,00-TL asıl alacak, 12.195,45-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 96.847,45-TL üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacağa yasal faiz uygulanmasına,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 19.369,49-TL'nın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gereken 6.615,65-TL harcın, peşin alınan 1.169,68-TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.445,97-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL başvurma harcı ve 1.169,68-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.224,08-TL harç bedelinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.747,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.11/11/2024
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır