T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/275 Esas
KARAR NO: 2023/183 Karar
DAVA: Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 20/04/2021
KARAR TARİHİ: 07/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu 20/04/2021 tarihli dava dilekçesini özetle; Davacı ... A.Ş. ile davalı ...Ş arasında 06.09.2016 tarihli bayilik sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme 06.09.2020 tarihinde sona ermiş, ancak 20.10.2020 tarihinde 3 aylık ek sözleşme imzalanmış buda 20.01.2021 tarihinde sona erdiğini, davacı sözleşme tarihleri arası benzin istasyonunda davalıdan aldığı sözleşmede belirtilen kadar ürünleri tüketiciye satacağını, ancak davalı davacıdan sözleşmeye aykırı olarak eksik ürün almış olduğunu iddia ederek eksik tonaj cezal şart bedeli adı altında 100.000,00-TL'lik haksız fatura düzenlediğini, sözleşmeye aykırılık nedeniyle kesilen bu faturadan dolayı fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak koşulu ile şimdilik 1.000,00-TL'nin dava tarihi itibarıyla mevduata uygulanacak faiziyle, davalıdan tahsiline, ayrıca kar mahrumiyeti alacağının da fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak koşulu ile şimdilik 1.000,00-TL'nin faizi ile birlikte tahsilini, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu 24/05/2021 tarihli cevap dilekçesini özetle; Davacı ... A.Ş. ile davalı ...Ş arasında 06.09.2016 tarihli bayilik sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme 06.09.2020 tarihinde sona ermiş, ancak 20.10.2020 tarihinde 3 aylık ek sözleşme imzalanmış bu sözleşme davacının fesih ihbarı ile 20.01.2021 tarihinde sona erdiğini, Sözleşmenin sona erdiği tarihte 43.750,00- USD kar kaybı alacağı muaccel olduğunu, bu nedenle taraflar arasındaki protokole uygun olarak düzenlenen 100.000,00- TL'lik faturanın sözleşmeye uygun olduğunu, bu nedenle davanın reddi ile mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 20/12/2022 tarihli 16 sayfadan ibaret raporunda özetle; Dava konusunun, davalı tarafından Eksik tonaj bedeli adı altında tahsil edilen bedelin haksız olduğu iddiası ile geri iadesi talebinden ibaret olduğu, davacının 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 yılları ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde ve usulüne uygun tasdik ettirildiği, davacının davalı yana cari hesap olarak 31.12.2020 tarihi itibariyle borç ve alacağının bulunmadığı bakiyenin sıfır (0) olduğu görülmüştür. Davacının 2021 yılı kayıtları ise e-defter şeklinde tarafıma flaş disk içerisinde sunulmuş olup, flaş disk içerisinde yer alan 2021 yılı Ocak dönemi yevmiye ve kebir defterinin boş olduğu görüldüğünden davalının davacı adına düzenlemiş olduğu Eksik Tonaj Bedelli 20.01.2021 tarihli 100.000,00 TL tutarlı faturanın davacı kayıtlarında mevcut olup olmadığının tespit edilemediği, davalı defterlerinin, 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK. M 182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2017, 2018, 2019, 2020 yılında E-Defter uygulamasına geçmiş olduğu görülmekle defter beratlarının usulüne uygun ve süresinde verildiği, davalının cari hesap olarak davacı yandan 20.01.2021 tarihi itibariyle borç ve alacağının bulunmadığı bakiyenin sıfır (0) olduğu görülmüştür. Davalının davacı adına düzenlemiş olduğu eksik tonaj bedelli 20.01.2021 tarihli 100.000,00 TL tutarlı faturanın davalı kayıtlarında mevcut olduğu görülmekle fatura bedelinin davacı yandan 21.01.2021 tarihinde tahsil edildiği, bunun yerindeliği ve hukuki nitelemesi ile alakalı nihai takdirin dosya içeriğine göre tamamen sayın Mahkemenin hukuki tavsifine muntazır bulunduğu; 20.01.2021 tarihinde davalı şirket tarafından davacı aleyhine eksik tonaj cezai şart bedeli adı altında 20.01.2021 tarihinde ... no.lu 100.000,00 TL tutarlı fatura düzenlenmiş olduğu, düzenlenen fatura davalı kayıtlarında mevcut olup davacının 2021 yılı kayıtları ise e-defter şeklinde tarafıma flaş disk içerisinde sunulmuş olup, flaş disk içerisinde yer alan 2021 yılı Ocak dönemi yevmiye ve kebir defterinin boş olduğu görüldüğünden davalının davacı adına düzenlemiş olduğu Eksik Tonaj Bedelli 20.01.2021 tarihli 100.000,00 TL tutarlı faturanın davacı kayıtlarında mevcut olup olmadığı tespit edilemediği, diğer yandan iş bu fatura bedeli 20.01.2021 günü davacının anlaşmalı olduğu ... sisteminden fatura bedelinin ödendiği görüldüğü, yine taraflar arasında 21.01.2021 tarihinde Sulh ve İbra Protokolü imzalandığı görüldüğü, davalı kayıtlarında davacı şirket tarafaından 06.09.2016 - 05.11.2020 tarihler arasında toplamda 671,39 Ton eksik alımın mevcut olduğu görülmekle, (bu alanda nihai takdir sayın Mahkemeye ait kalarak..) sırf hesaplama bazlı bakıldıkta, eksik alımdan kaynaklı olarak davacının 46.997,44 USD tutarlı ceza-i şart borcunun bulunduğu, bunun davalı yanca talep edilebilirliği ve gerekirse tenzili yönünden takdirinin (davacının bu somut davadaki anlatımları da ayrıca gözetilerek ve talep o kapsamda değerlendirilmek üzere...) tamamen sayın Mahkemeye ait bulunduğu (bu alanda bkz; Y. 19. HD. 2014/12620 E. ve 17514 K. sayılı, 4.12.2014 tarihli karar ve ayrıca bkz: Prof. Dr. Safa Reisoğlu; Türk Borçlar Hukuku / Genel Hükümler, İstanbul 2012, 23. Bası, sh. 458 vd.) Neticeten; sözleşmenin ayakta durduğu 5 yıla aşkın sözleşme süresince davalı tarafından (dosya münderiyla sınırlı çıkarım itibariyle...) ilgili yanca, diğer yana eksik tonaj bedeli uyarısı adı altında herhangi bir ihtarname gönderilmediği, taraflar arasında akdedilen 21.01.2021 tarihli Sulh ve İbra Protokolünü geçerliliği ile ilgili son karar yüce Mahkemenize ait olmak üzere; davacı tarafından alınan ürünlere ait tüm faturaların ve fatura içeriğindeki satışların yıllar itibariyle ton ve tonaj bazında detaylı listeslerinin dosyaya sunulması halinde eksik alımın olup olmadığının muhasebesel tespitinin yapılabileceği görüş ve kanaatinde raporunu sunmuştur.
Bilirkişinin düzenlediği 20/12/2022 tarihli 6 sayfadan ibaret raporunda özetle; Davacının 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 yılları ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde ve usulüne uygun tasdik ettirildiği, davacının davalı yana cari hesap olarak 31.12.2020 tarihi itibariyle borç ve alacağının bulunmadığı bakiyenin sıfır (0) olduğu görülmüştür. Davacının 2021 yılı kayıtları ise e-defter şeklinde tarafıma flaş disk içerisinde sunulmuş olup, flaş disk içerisinde yer alan 2021 yılı Ocak dönemi yevmiye ve kebir defterinin boş olduğu görüldüğünden davalının davacı adına düzenlemiş olduğu Eksik Tonaj Bedelli 20.01.2021 tarihli 100.000,00- TL tutarlı faturanın davacı kayıtlarında mevcut olup olmadığının tespit edilemediği, bu itibarla sayın Mahkemenin davacı yan kayıtları ve fiili durumu yönünden, rapor içinde de arz edildiği veçhile, gerek görürse talimat yoluyla bilirkişi incelemesi yaptırmakta muhtar olduğu, davalı yanın defterlerinin, 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK. M 182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2017, 2018, 2019, 2020 yılında E-Defter uygulamasına geçmiş olduğu görülmekle defter beratlarının usulüne uygun ve süresinde verildiği, davalının muhasebesel anlamda cari hesap olarak davacı yandan 20.01.2021 tarihi itibariyle borç ve alacağının bulunmadığı; bakiyenin sıfır (0) olduğu görülmüştür. Davalının davacı adına düzenlemiş olduğu eksik tonaj bedelli 20.01.2021 tarihli 100.000,00-TL tutarlı faturanın davalı kayıtlarında mevcut olduğu görülmekle fatura bedelinin davacı yandan 21.01.2021 tarihinde tahsil edildiği, bunun yerindeliği ve hukuki nitelemesi ile alakalı nihai takdirin dosya içeriğine göre tamamen sayın Mahkemenin hukuki tavsifine muntazır bulunduğu; 20.01.2021 tarihinde davalı şirket tarafından davacı aleyhine eksik tonaj cezai şart bedeli adı altında 20.01.2021 tarihinde ... no.lu 100.000,00-TL tutarlı fatura düzenlenmiş olduğu, düzenlenen fatura davalı kayıtlarında mevcut olup davacının 2021 yılı kayıtları ise e-defter şeklinde tarafıma flaş disk içerisinde sunulmuş olup, flash disk içerisinde yer alan 2021 ocak dönemi yevmiye ve kebir defterinin boş olduğu görüldüğünden davalının davacı adına düzenlemiş olduğu Eksik Tonaj Bedelli 20.01.2021 tarihli 100.000.- TL tutarlı faturanın davacı kayıtlarında mevcut olup olmadığı cihetinin tespit edilemediği, diğer yandan bu fatura bedeli 20.01.2021 günü davacının anlaşmalı olduğu ... sisteminde fatura bedelinin ödendiği görüldüğü, yine taraflar arasında 21.01.2021 tarihinde Sulh ve İbra Protokolü imzalandığının görüldüğü, davalı kayıtlarında davacı şirket tarafında 06.09.2016 — 05.11.2020 tarihler arasında toplamda 671,39 ton eksik alımın mevcut olduğu görülmekle, (bu alanda nihai takdir ve davacının işleminin açısından hukuki tahlil sayın Mahkemeye ait kalarak...) sırf hesaplama bazlı bakıldıkta, eksik alımdan kaynaklı olarak davacının 46.997,44 USD tutarlı ceza-i şart borcunun bulunduğu, bunun davalı yanca talep edilebilirliği ve Kök Rapor'da da temas edildiği üzere; gerekirse tenzili yönünden takdirinin (davacının bu somut davadaki anlatımları da ayrıca gözetilerek ve talep o kapsamda değerlendirilmek üzere...) tamamen sayın Mahkemeye ait bulunduğu (bu alanda bkz: Y. 19. HD. 2014/12620 E. ve
17514 K. Sayılı. 4.12.2014 tarihli karar ve ayrıca bkz: Prof. Dr. Safa Reisoğlu; Türk Borçlar Hukuku / Genel Hükümler, İstanbul 2012, 23. Bası, sh. 458 vd.) Neticeten; sözleşmenin ayakta durduğu 5 yıla aşkın sözleşme süresince davalı tarafından (dosya münderiyla sınırlı çıkarım itibariyle...) ilgili yanca, diğer yana eksik tonal bedeli uyanısı adı allında herhansi bir ihtamame gönderilmediği, taraflar arasında akdedilen 21.01.2021 tarihli Sulh ve İbra Protokolünün geçerliliği ile ilgili son karar yüce Mahkemenize ait olmak üzere; (Talimat yolu ile inceleme hususunda takdir yüce Mahkemeye ait kalarak...) davacı tarafından alınan ürünlere ait tüm faturaların ve fatura içeriğindeki satışların yıllar itibariyle ton ve tonaj bazında detaylı listelerinin dosyaya sunulması halinde eksik alımın olup olmadığının muhasebesel tespitinin yapılabileceği; sonuç ve kanaatinde raporunu sunmuştur.
Taraflar arasında imzalan 21/01/2021 tarihli sulh ve ibra protokolünde; borç yapılandırma ve İbra Protokolü bir tarafta, şirket merkezi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No: ... Beşiktaş, İstanbul Adresinde bulunan ... A.Ş. ... A.Ş. ... (bundan sonra birlikte "şirketler" olarak anılacaktır.) ile diğer tarafta, şirket merkezi Yeni Mahlle, ... Sokak No: ... /Elazığ adresinde kain ... Tic. Ltd. Şti. (bundan böyle "bayi" olarak anılacaktır.) arasında olmak üzere tanzim ve imza edildiğini, Protokol'e her bir taraf ayır ayır "Taraf " ve birlikte "Taraflar" olarak adlandırılacaklarını. Bu Protokol'ün konusu, Bayi'nin teklifi üzerine, daha önceden taraflar arasında akdedilen bayilik sözlemelerinin 19/01/2021 tarihinde sona ermesi akabinde, Bayi'nin Şirketler'e olana borçlarının işbu protokoldeki şartlar kapsamında yapılandırıldığını, Protokol'ün uygulamasında doğan tüm uyuşmazlıklarda İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri yetkili olduğ, Protokol'ün imzasından ve uygulanmasından kaynaklanan damga vergisi, sair vergi ve harç gibi yükümlerin tamamından Şirketler sorumlu olduğunu, Protokol tarafların imza yetkilileri tarafından imzalanarak, ortak mutabakat ile kabul edildiğini, görülmüştür.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasında 06.09.2016 tarihli bayilik sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin 06.09.2020 tarihinde sona erdiği, daha sonra 20.10.2020 tarihinde 3 aylık ek sözleşme imzalandığı, ek sözleşmenin 20.01.2021 tarihinde sona erdiği anlaşılmıştır. Davalı tarafından, davacı şirkete 20/01/2021 tarihli eksik tonaj cezai şart bedeli sebebiyle 100.000,00 TL fatura düzenlendiği, daha sonra taraflar arasında 21/01/2021 tarihli sulh ve ibra protokolü imzalandığı, protokolün 3. Maddesinde davacının eksik ürün alımından kaynaklanan borcu bulunduğunu, DBS hesap limiti üzerinden tahsiline muvafakat ettiğinin kararlaştırıldığı, her ne kadar davacı tarafından protokolün geri tarihli olarak ve kira şerhinin kaldırılmayacağı yönünde kurulan baskı altında, rızası dışında imzalandığı beyan edilmiş ise de davacının soyut beyanları dışında irade sakatlığını ispatlayamadığı, basiretli tacir gibi davranması gerektiği, sulh ve ibra protokolünün sonuçlarını bilebilecek durumda olduğu, bu itibarla sulh ve ibra protokolünün geçerli olduğu, protokol doğrultusunda dava konusu fatura sebebiyle davacının borçlu olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın reddine,
2-179,90-TL karar harcının peşin alınan 59,30-TL den düşümü ile kalan 120,60-TL nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13-14 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-Davalı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, parasal miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır