T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/281 Esas
KARAR NO:2022/23
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:09/03/2021
KARAR TARİHİ:24/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin yetkisiz mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, ... çek numaralı ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen keşide yeri ... 22/03/2021 keşide tarihli, 2.500,00- TL , ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, ... çek numaralı ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen keşide yeri ... 23/03/2021 keşide tarihli, 3.500,00-TL, ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen keşide yeri ... 24/03/2021 keşide tarihli, 2.000,00- TL , ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı, ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen keşide yeri ... 25/03/2021 keşide tarihli 3.000,00- TL , ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı, ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen keşide yeri ... 26/03/2021 keşide tarihli, 2.500,00- TL, ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen keşide yeri ... 27/03/2021 keşide tarihli 3.500,00- TL , ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen keşide yeri ... 28/03/2021 keşide tarihli, 2.500,00- TL , ... A.Ş. ... Şubesi'ne ati ... çek numaralı , ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen keşide yeri ... 29/03/2021 keşide tarihli, 2.500,00- TL bedelli çekleri kaybettiğini beyanla anılan çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Yetki; Davacı taraf davasını 09/03/2021 tarihinde ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesine açmış olup, bu mahkemenin ... Esas, ... Karar sayılı ve 11/03/2021 tarihli kararı ile yetkisizlik kararı verilmiş olup, kararın 16/04/2021 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurulmadan kesinleştiği, davacı tarafın 16/04/2021 tarihinde dosyanın yetkili Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep ettiği ve dosyanın mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesinden gerekli ilanların yaptırıldığı, teminatın depo edilmediği görülmüştür.
...'ın cevabi yazılarıın incelenmesinde; 12/08/2021 tarihli yazısında; ..., ..., ... nolu çeklerin 10.11.2020 tarihinde teslim edilerek iptal edildiği, ..., ..., ..., ... nolu çeklerin 16.08.2021 tarihi itibari ile ibraz edilmediği, ... nolu çekin 26.04.2018 tarihinde ... A.Ş. tarafından tahsil edildiği; 20/10/2021 tarihli yazısında; ..., ..., ... seri nolu çeklerin 10.11.2020 tarihinde ... Şubesi'ne keşidecisi tarafından teslim edildiği ve iptal edildiği, çek iptalleri için herhangi bir talimat alınmadığından keşideci firmadan kim tarafından iptal ettirildiğinin görünmediğini, ... no.lu çekin kayıtlarında tespit edilemediği; 14.11.2021 tarihli yazısında; birinci derece imza yetkililerin isim ve imza örneği fotokopilerinin gönderildiği görülmüştür.
Feragat; Davacı vekilinin mahkememizin 24.01.2022 tarihli 3. Celsesinde ... seri numaralı çek yönünden feragat ettiklerini, keşideci tarafından iptal edilen çekler dışındaki çekler yönünden de davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çekler hakkında da uygulanır.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar neticesinde ve hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması halinde hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği senedin keşidecisinin kim olduğunu, çek bilgilerini mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 14/05/2018 tarih ve 2016/11761 Esas 2018/ 3544 Karar sayılı emsal Kararı)
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı dava dilekçesi ekine, çeklerin zayi olduğuna dair Mahkememizce kanaat oluşturacak belgeleri eklemiş, mahkememizce ilgili bankaya yazılan müzekkerelere cevap verilmiş, çek bilgilerinin doğru olduğu, çekin ibraz edilmediği bildirilmiş, talep sahibinin talebine konu kıldığı çeke ilişkin gerekli ilanlar yaptırılmış, verilen süre içerisinde çek Mahkememize sunulmamış olduğundan talebin ..., Z ..., ..., ... nolu çekler yönünden kabulüne; ..., ..., ... nolu çeklerin 10.11.2020 tarihinde keşideci tarafından teslim edilerek iptal edildiğinden bu çekler yönünden talebin reddine, ... seri numaralı çek yönünden feragat edildiği görülmekle iş bu çek yönünden de davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın
-... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, ... çek numaralı ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen, keşide yeri ..., 22/03/2021 keşide tarihli, 2.500,00- TL bedelli çek
-... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, ... çek numaralı ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen, keşide yeri ..., 23/03/2021 keşide tarihli, 3.500,00-TL bedelli çek,
-... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen, keşide yeri ..., 24/03/2021 keşide tarihli, 2.000,00- TL bedelli çekler yönünden davanın REDDİNE,
2-... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı, ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen, keşide yeri ..., 27/03/2021 keşide tarihli 3.500,00- TL bedelli çek yönünden feragat nedeniyle davanın REDDİNE,
3-Davanın;
-... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı, ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen, keşide yeri ..., 25/03/2021 keşide tarihli 3.000,00- TL bedelli çek,
-... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı, ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen, keşide yeri ..., 26/03/2021 keşide tarihli, 2.500,00- TL bedelli çek,
-... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı, ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen, keşide yeri ..., 29/03/2021 keşide tarihli, 2.500,00- TL bedelli çek,
-... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı, ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen, keşide yeri ..., 28/03/2021 keşide tarihli, 2.500,00- TL bedelli çekler yönünden Kabulü ile çeklerin zayi nedeniyle ayrı ayrı İPTALİNE;
4-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 59,30-TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
5-Yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
6-Talep eden tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/01/2022
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdıre-imzalıdır