T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/301 Esas
KARAR NO:2023/70
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:30/04/2021
KARAR TARİHİ:30/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; ... işletmesinin müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, davalının ... plakalı araçlar ile 03.05.2018 - 11.03.2019 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalıya ödeme emrinin tebliğ edildiğini, davalının borcun tamamına, faize, her türlü ferilerine ve yetkiye itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğunu, davalının itirazlarının zaman kazanma amacı ile haksız ve kötü niyetle yapıldığını, davalıya ait araçların otoyolu kullandığı anlarda HGS hesaplarının müsait olmadığını, takdir edileceği üzere HGS hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmanın davalının sorumluluğunda olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı aleyhine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, zaman aşımı bakımından itirazda bulunduklarını, takibe konu geçiş ihlali yapan araçlardan ... plakalı aracın müvekkili firmaca 29.08.2013 tarihinde satıldığını ve mülkiyeti satılan kişiye geçtiğini, aracın mülkiyetinin müvekkili firmaya ait olmadığından bu araca ait geçiş ücretlerinin hiçbir şekilde müvekkili firmadan talep edilemeyeceğini, geçiş ihlali yaptığı belirtilen ... plakalı araca ait ise güncel hiçbir borç bulunmadığını, 03.05.2018-11.03.2019 tarihleri arasında müvekkili firmanın ... Bankası ve PTT hesaplarında HGS için her gün bakiyesinin mevcut olduğunu, takibe dayanak yapılan cezaların çekicilere değil, dorselere kesildiğini, geçiş ihlali yaptığı iddia edilen; ... plakalı araçların motorlu araç olmayıp tır dorseleri olduğunu,geçiş sistemlerinin dorseye değil motorlu taşın olan çekiciye göre belirlendiğini, davacı şirketin dorsa plakasını okuyorsa, çekici plakasını da okuyabilir olduğunu, geçiş yapan araçları okuyacak yeterli teknolojik altyapıyı kuramadığı iddiası var ise bunda da müvekkili firmaya atfedilecek kusur bulunmadığını, bu nedenle davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddini, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama ve vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce dava konusu araçların trafik tescil kayıtlarının, takibe konu icra dosyasının UYAP çıktılarının, banka kayıtlarının celp edilerek, dosya kapsamına alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında ihlalli geçişten kaynaklanan 1.293,50-TL asıl alacak 126,63-TL faiz, 22,79-TL KDV olmak üzere toplam 1.442,92-TL takip yapıldığı, borçlunun 02/05/2019 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Trafik Uzmanı bilirkişinin 30/12/2021 tarihli raporunda özetle; Davalı firmaya ait plakası verilen araçlarla 03.05.20l8/11.03.20l9 tarihleri arasında davacı firma tarafından işletilmekte olan köprü ve otoyollardan 38 defa eksik bakiyeli HGS etiketi ile geçiş yapıldığının anlaşıldığı; bu geçişlerle ilgili 27.05.2019 tarihinde 298,65-TL bir ödemenin davacı firmaya yapıldığı; geçişlerin yapıldığı tarih ile yapılan ödeme arasındaki zaman farkının yasal ödeme sonrasında olduğu; ödenmesi gereken miktarın tespiti sırasında ödenen tutarın toplam tutardan düşürüldüğü; römorkların bağlı olduğu çekicilere mükerrer ödeme çıkartılmadığı; davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken tutarın aşağıda belirtildiği; davalı firmanın Davacı firmaya ödemesi gereken tutarın 1.144,65-TL olduğunun tespit edildiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Trafik Uzmanı bilirkişinin 10/11/2022 tarihli ek raporunda özetle; Davalı firmaya ait plakası verilen araçlarla 03.05.2018/11.03.2019 tarihleri arasında davacı firma tarafından işletilmekte olan köprü ve otoyollardan 38 defa eksik bakiyeli HGS etiketi ile geçiş yapıldığının anlaşıldığı; bu geçişlerle ilgili 27.05.2019 tarihinde 298,65-TL bir ödemenin davacı firmaya yapıldığı; geçişlerin yapıldığı tarih ile yapılan ödeme arasındaki zaman farkının yasal ödeme sonrasında olduğu; ödenmesi gereken miktarın tespiti sırasında ödenen tutarın toplam tutardan düşürüldüğü; römorkların bağlı olduğu çekicilere mükerrer ödeme çıkartılmadığı; davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken tutarın aşağıda belirtildiği; davalı firmanın Davacı firmaya ödemesi gereken tutarın 1.144,65-TL olduğunun tespit edildiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davalı tarafa ait olduğu iddia edilen araçların otoyoldan cezalı geçtiği, geçişler sonrası otoyol geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı cezai şart alacağının ödenmemesine dayalı yapılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
6001 sayılı Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.
Bu açıklamalar ışığında tarafların sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı ... plakalı araçların 03.05.2018 - 11.03.2019 tarihleri arasında ücret ödemeksizin 38 geçiş ihlali yaptığı, davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından itirazın iptali davası açtığı görülmüştür. Mahkememizce alınan hüküm kurmaya ve denetime elverişli 30/12/2021 tarihli kök ve 10/11/2022 tarihli ek rapor ile davalının tüm araç geçişleri ayrı ayrı incelenmiş, dorselerin bağlı olduğu çekicilere mükerrer ödeme çıkartılmadığı bilirkişi tarafından tespit edilmiş, ... plaka sayılı aracın davalı yanca 2013 yılında elden çıkarıldığı resmi evraklardan anlaşılmakla bu araç yönünden talep edilen 4 adet geçişin asıl alacak, ceza tutarı ve işlemiş faizleri ayrı ayrı takibe konu miktardan resen düşülmüş, davalının maliki olduğu diğer araçlarla ihlalli geçiş yaptığı tespit edilmiş, bu geçişlerle 27.05.2019 tarihinde 298,65-TL ödemenin davacı firmaya ödendiği, takip tarihi itibariyle davalının davacıya ödemesi gereken alacak tutarının 1.079,96-TL olduğu, [takibin (246,50-TL ihlalli geçiş ücreti 986,00-TL ihlalli geçiş ceza tutarı olmak üzere toplam 1.232,50-TL'den takipten sonra cezalı şekilde ödenen 298,65-TL'lik ödemenin düşümü ile) 933,85-TL asıl alacak, 123,83 TL işlemiş faiz, 22,28 TL KDV olmak üzere toplam 1.079,96-TL)] bilirkişi raporu hükme esas alınarak, geçiş ücretinin 4 katı ceza alınacağının yasa düzenlemesi olduğu, ani edimli sözleşme ilişkisi kapsamında araç geçişi anında ücret ödenmesi esas olduğundan belirli vade ve cezalı geçişe dair doğrudan kanunla belirlenen cezasız ödeme süresi karşısında temerrüt için tebligat şartı da aranmayacağı ve davalının asıl alacak ve ferilerinden sorumluluğunun bulunduğu, ticari iş, ticari araçlar nedeniyle avans faizi talebinin yerinde olduğu kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
İcra İnkar Tazminatı yönünden;dava konusu itiraza uğrayan alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
Kötü Niyet Tazminatı yönünden; Kötüniyet tazminatı İİK 67/2 maddesinde düzenlenmiştir. İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası uyarınca alacaklının kötü niyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir. Alacaklının icra takibini kötü niyetli olarak yaptığı hususu, borçlu tarafından kanıtlanmalıdır. Bu yönde tespit veya ispat bulunmadığından yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin (246,50-TL ihlalli geçiş ücreti 986,00-TL ihlalli geçiş ceza tutarı olmak üzere toplam 1.232,50 TL'den takipten sonra cezalı şekilde ödenen 298,65 TL'lik ödemenin düşümü ile) 933,85 TL asıl alacak, 123,83 TL işlemiş faiz, 22,28 TL KDV olmak üzere toplam 1.079,96 TL üzerinden ödeme emrindeki diğer koşullarla birlikte devamına, fazlaya dair talebin Reddine,
2-İtiraza uğrayan asıl alacak 1.232,50 TL üzerinden %20 oranında 246,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin Reddine,
4-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 179,90-TL harçtan 59,30-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 120,60-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL başvuru harcı, 59,30-TL peşin harç olmak üzere toplam 118,60-TL harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kabul-red oranına göre davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.079,96-TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Kabul-red oranına göre davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 300,62-TL (red miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.139,75-TL yargılama gideri kabul ve red durumuna göre takdiren oranlayarak 891,57-TL'lik kısmının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 1.320,00-TL'nin Kabul-red oranına göre 1.032,57-TL'nin davalıdan, 287,43-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, kabul ve reddedilen miktarlar itibariyle Kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/01/2023
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza