T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/310 Esas
KARAR NO: 2022/270
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 05/05/2021
KARAR TARİHİ: 11/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; 23/12/2019 tarihinde davalı ...idaresindeki... plakalı, davalı şirket tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi ile kaza tarihi itibariyle mali sigortası bulunan aracın, seyir halinde giderken arka yandan müvekkil ... Ltd. Şti. adına kayıtlı olan ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğunu, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalı ...'un kural ihlali yaparak bu kazanın oluşumunda kusurlu olduğunu, kazaya neden olan mezkur ... plakalı aracın sahibi davalı ... olup işbu aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi de davalı şirket tarafından ...Poliçe No'lu sigorta ile yapıldığını, davalı şirkete Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi sağlayıcısı (...Poliçe No'lu) yazılı başvuruda bulunulmuş olmasına rağmen reddedildiğini, davalı ...A.Ş.'nin alacaklının kaza sonucu uğramış olduğu araç değer kaybı ve aracın serviste bulunduğu süreç boyunca yokluğundan kaynaklanan zararlarını karşılama yükümlülüğü olduğunu, bu sebeple davalılar aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyasından davacı şirkete ait ... plakalı araç ile...plakalı aracın karıştığı 23/12/2019 tarihli maddi hasarlı trafik kazasına ilişkin olarak davacı şirket adına kayıtlı olan... plakalı araçta oluşan değer kaybı ile aracın serviste bulunduğu süre boyunca yokluğundan kaynaklanan zararın bedelinin tazmini talebi ile 50.000,00 TL'lik 19/10/2020 vade tarihli hasar bedelinin tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından icra takibine yapılan itiraz sonucunda takip durdurulduğunu, borçlunun İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin kaldığı yerden aynen devamına, alacağın likit olması sebebiyle %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı yan uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı ... Sigorta vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazaya karışan ...plaka sayılı aracın şirket nezdinde ...numaralı Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile 25.12.2018 - 2019 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, sigorta şirketinin trafik poliçesi gereği ancak gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu, davacının talepleri likit olmayıp alacağın varlığı, miktarı ve poliçe kapsamında olup olmadığı gibi hususlar tartışmalı olduğundan icra inkar tazminatı talep edilmesi mümkün olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kazaya karışan araçlar ticari olmadıkça avans faizi talep edilemeyeceğini, davacı şirket tarafından yapılan başvuruya istinaden alınan ekspertiz raporu doğrultusunda 24.03.2020 tarihinde 2,009.46-TL değer kaybı bedeli davacıya ödendiğini, aksi kabul anlamına gelmemek üzere, değer kaybı bedeli poliçe limitinden düşüldüğünden bakiye 36.990,54 TL olduğunu, davanın öncelikle usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, her halde yargılama gideri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... tarafına usulüne uygun tebligat yapılmış olup davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER
1-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası
2-Hasar dosyası ve poliçe
3-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yazı cevabı
4-Trafik Tescil kayıtları ve ödeme dekontu
5-Bilirkişi raporu
6-Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava, taraflar arasında gerçekleşen trafik kazası nedeniyle mahrum kalınan kar ve hasar bedelinden kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Araç değer kaybından, zarara sebebiyet veren aracın maliki-işleten sıfatıyla, araç sürücüsü-haksız fiil faili olarak, sigorta şirketi-trafik sigortası poliçesi nedeniyle, müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, müteselsil sorumluluk ilkeleri uyarınca davacı tarafça, değer kaybı alacağın sorumluların tamamından talep edebilecektir.
Anayasa Mahkemesi'nin 09.10.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 17.07.2020 tarih 2019/40 Esas 2020/40 Karar sayılı ilamı ile 2918 sayılı Yasanın 90.maddesinin 1.cümlesindeki "...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlara..." ve ikinci cümlesindeki "...ve genel şartlara..." ile 92.maddesinin (i) fıkrasının Anayasaya aykırı olduğunu ve iptaline oy çokluğuyla karar vermiştir. Bu durumda yeni bir yasal değişiklik yapılıncaya kadar Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin öteden beri yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonucu değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Haksız eylemlerde zarar sorumluları, gerçek zarardan sorumlu olurlar. Gerçek zararın HMK'nın 266.maddesi gereğince konusunda uzman bilirkişi marifetiyle tespiti ve bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olması gerekir.
Araç mahrumiyet bedeli ise; trafik sigortacısı ZMSS poliçesi gereği, araçta meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur. Araçtan mahrumiyetine ilişkin zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumludur.
(Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/15202 Esas 2021/9754 Karar sayılı emsal ilamı; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi e 2018/6083 Esas 2020/4887 Karar sayılı emsal ilamı; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 2019/539 Esas 2021/389 Karar sayılı emsal ilamı; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 2018/2701 Esas 2020/3908Karar sayılı emsal ilamı)
Bu açıklamalar ışığında tarafların sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında değer kaybı ve hasar bedeli alacağından kaynaklanan 50.000,00-TL asıl alacak için takip yapıldığı, ödeme emrinin ...'a 31.10.2020, diğer borçlu ...Sigorta'ya 26.10.2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçluların da süresi içerisinde ...'un 03.11.2020, ... Sigorta'nın 26.10.2020 tarihinde borca itiraz ettikleri, borca itirazla birlikte takibin durduğu, durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Hasar dosyaları ve poliçelerin incelenmesinde; ... plakalı araç yönünden ... numaralı poliçe ile 22.03.2019-22.03.2020 tarihleri arası genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile ... Sigorta tarafından sigortalı olduğu, ... plakalı araç yönünden... numaralı poliçe ile 25.12.2018-25.12.2019 tarihleri arası zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile ...Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı olduğu görülmüştür.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yazı cevabının incelenmesinde; 23/12/2019 olan kaza tarihinde...plakalı aracın sigortacısının ...Sigorta A.Ş. olduğu görülmüştür.
...Emniyet Müdürlüğü yazı cevabının incelenmesinde; ...plakalı aracın...Ltd Şti adına kayıtlı olduğu görülmüştür.
Ödeme dekontunun incelenmesinde; 24/03/2020 tarihinde... hesabına ... Sigorta A.Ş.tarafından 2.009,46-TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
Makine Mühendisi bilirkişinin 09/12/2021 tarihli 6 sayfadan ibaret raporunda özetle; dava konusu ... plakalı aracın davaya konu edilen 23/12/2019 tarihli kazadan önce karıştığı 18/10/2016 tarihli kazasına ilişkin olarak dosya içinde bulunan ekspertiz raporu ve tutanaklar incelendiğinde, aracın önündeki araca çarptığı ve hasar bölgesinin ön kısmı olduğunu, bu nedenle dava konusu kaza ile aynı bölgeden hasar almadığı değerlendirilmiş ve dava konusu kazada hasar alan bölgelerin ilk defa hasarlandığı göz önüne alınacağını, bununla birlikte daha önceki kazadan dolayı da aracın rayiç değerinin değişim gösterdiği değerlendirildiğini, kaza tarihinde ... plakalı kaza tarihinde kilometresinin 146.013 olduğunu, ikame araç temini konusunda bilgi bulunmaması sebebiyle; araç sahibinin tamir süresince araç mahrumiyeti yaşamış olduğu göz önüne alındığını, dava konusu edilen... plakalı araç 23/12/2019 tarihinde trafik kazasına karıştığını, aracın tamiri ile ilgili düzenlenen fatura tarihinin 03/01/2020 olduğunu, aracın fatura tarihinde servisten çıktığı kabulünden hareket edilirse; araçta oluşan hasarın giderimi için geçecek sürenin 10 gün olacağını, aracın kaza tarihinden itibaren 10 gün süre ile kullanılamayacağını, araç sahibi veya işleteninin bu süre içinde araç mahrumiyeti yaşayacağını, yaklaşık olarak 2.000,00 TL (1Ogünx200TL) Araç mahrumiyet bedelinin ortaya çıkabileceğini, neticeten; meydana gelen trafik kazasında;...plakalı araç sürücüsü...'un %100 oranında kusuru olduğunu, meydana gelen trafik kazasında; ...plakalı araç sürücüsü ...'nun kusurunun olmadığını, aracın kaza öncesi değeri ile kaza sonrası piyasa değeri arasındaki farkın belirlenmesi yöntemi ile çarpma sonucu... plakalı araçta oluşan hasar nedeniyle, kaza öncesi araç değeri(250.000,00) ile kaza sonrası satılabilir araç değeri (242.500,00) farkından hareketle yapılan hesaplama sonucu toplam 7.500,00 TL değer kaybı oluşacağını, dava konusu edilen... plakalı araç 23/12/2019 tarihinde trafik kazasına karıştığını, aracın tamiri ile ilgili düzenlenen fatura tarihinin 03/01/2020 olduğu, aracın fatura tarihinde servisten çıktığı kabulünden hareket edilirse; aracın kaza tarihinden itibaren 10 gün süre ile kullanılamayacağını, araç sahibi veya işleteninin bu süre içinde araç mahrumiyeti yaşayacağını, yaklaşık olarak 2.000,00 TL araç mahrumiyeti bedelinin uygun olacağını belirtmiştir.
Talep sonucu açıklama dilekçesi; davacı vekili 04/10/2021 tarihli dilekçesi ile araç mahrumiyet bedeli olarak 2.000,00-TL, hasar bedeli olarak 48.000,00-TL talep edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı vekili maddi zararını ve araç mahrumiyet bedelini talep etmiştir. Mahkememizce aracın hasar dosyası, fotoğraflar ve tüm dosya kapsamına göre dosya bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişi raporunda, davalı sigortalının %100 kusurlu olduğu, toplamda 7.500,00-TL değer kaybı, 2.000,00-TL araç mahrumiyet bedeli oluşacağı tespit edilmiş, davacı tarafından her ne kadar araç fiyatlarının yükseldiği iddia olunmuş ise de araç değer kaybının hesabında kaza tarihindeki değerler esas alınacak olup rapor da bu doğrultuda düzenlenmiştir. Bu halde davacının araç değer kaybı 7.5000,00-TL'den davalı sigorta tarafından davacıya yapılan 2.009,46-TL ödeme nazara 5.490,54-TL olduğu kanaatine varılmıştır. Bilirkişi raporunda arç mahrumiyet bedeli yönünden ikame araç kullanılıp kullanılmadığının bilinmediğinden bahsedilmiş ise de davalılar bu yönde iddiası olmadığı gibi celp edilen kasko sigortacısının hasar dosyasında da bu yönde bilgi ve belge olmadığı, o halde davacıya ikame araç verilmediğinin kabulü gerektiği, ancak araç mahrumiyet zararı dolaylı zarar olmakla davalı sigortanın iş bu zarardan sorumluluğu bulunmadığı kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
İcra inkar tazminatı yönünden; davacının alacağının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiği alacak tutarının likit olmadığı gözetilerek İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalının icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalılar aleyhine başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davalılar tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 5.490,54-TL değer kaybı, 2.000,00-TL araç mahrumiyet bedeli üzerinden devamına, (davalı ...Sigorta'nın sorumluğunun 5.490,54-TL ile sınırlı olmasına) asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine
3-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 511,67-TL harçtan, peşin alınan 603,88-TL harç mahsup edilerek bakiye 92,21-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı tarafça yatırılan 511,67-TL peşin harç, 59,30TL başvuru harcı olmak üzere toplam 570,97-TL'nin (davalı ...Sigorta'nın sorumluğunun 416,80-TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Kabul-red oranına göre davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta'nın sorumluğunun 3.723,00-TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Kabul-red oranına göre davalılardan...Sigorta A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.326,23-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılardan... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 887,50-TL yargılama gideri kabul ve red durumuna göre takdiren oranlayarak 133,00-TL'lik kısmının (davalı ...Sigorta'nın sorumluğunun 97,09-TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin Kabul-red oranına göre 197,80-TL'nin (davalı... Sigorta'nın sorumluğunun 144,39-TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 1.122,20-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/04/2022
Katip Hakim
¸e-imzalıdır¸e-imzalıdır