T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/33 Esas
KARAR NO: 2022/404
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/01/2021
KARAR TARİHİ: 30/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket, ... Otoyolu'nun iletme hakkı sahibi, davalı ise işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan otoyolları ticari iş yapmak amacıyla kulanmış olan kişi olduğunu, davalı 14/05/2019 tarihleri arasında birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin otoyoldan ihlalli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 gülük sürede de ödenmediği için davalı hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalı 22/01/2020 ve 31/01/2020 tarihlerinde iki farklı itiraz dilekçesi sunarak borca ve icra müdürlüğünün yetkisine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, bunun sonucunda takip durdurulduğunu, müvekkil şirketin mağduruyetine sebep olunduğunu, itiraz dilekçesi tarafında tebliğ edilmediğini, davalının yetki itirazının hukuka aykırı olduğunu, davalı, HGS yüklemesi yapıldığında müvekkil şirketin geçiş ücretini tahsil etmesi gerektiğini, müvekkil şirketin HGS'de yeterli bakiye olmasına rağmen geçiş ücretini tahsil etmediğini ve farklı firma gerekçesi ile kendilerinden alacak talep edildiğini, davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamını, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle asgari %20 oranında icra inkar ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu beyan dilekçesinde özetle; davalı tarafından süresinde cevap sunulmamış ise de mahkememize sunduğu beyan dilekçesinde söz konusu yol güzergahında geçiş yaptığım kuzey çevre otoyolu yetkililerinin araması üzerine borcumu yetkililerin anlattıkları şekilde internet sayfasından ödediğini, yol güzergahında birden fazla ve farklı otoyol firmasının yetkili olduğunu, borçlarını ve cezaların ayrı ayrı ödenmesi gerektiğini bilmediğini, ... A.Ş. Tarafından da bir borç bildirimi gelmediğinden borcunun tamamını ödediğini ve borcunun kalmadığını düşündüğünü, ... A.Ş. tarafından başlatılmış icra takibi ile borcunu öğrenmekle birlikte taraflar arasında gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmesinde şu an için maddi olarak güçlükte olduğundan yetkililere taksitlerle ödeme teklif etmişse de davacı tarafça bu talebin kabul edilmediğini, davacı taraf dava dilekçesinde her ne kadar kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemişse de bu hukuka aykırı olduğunu, borca itirazını yaparken herhangi bir kötü niyetin bulunmadığını, kuzey çevre yoluna yapılan ödeme ile tüm borcunun kapandığını düşünerek söz konusu itirazı gerçekleştirdiğini, pandemi şartları ve ekonomik durum da göz önüne alınarak itirazının kabulüyle borcunun taksitlerle ödenmesini, davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
1-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası
2-İstanbul Trafik Tescil Şube Müdürlüğü yazı cevabı
3-Geçiş ihlaline ilişkin görüntü kayıtları
4-Bilirkişi raporu
5-Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE
Dava, otoyol illali geçiş ücretinden ve para cezasından kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
6001 sayılı Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.
Bu açıklamalar ışığında davacı ve davalının sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının İstanbul ... İcra Dairesinin... Esas sayılı takip dosyasında 25.373,50-TL asıl alacak takip yapıldığı, ödeme emrinin 27/01/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 30/01/2020 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
... Trafik Tescil Şube Müdürlüğü yazı cevabının incelenmesinde; ... araç tescil projesi kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde; ... ve ... plakalı araçların tüm trafik kayıtlarının gönderildiği, mevcut kayıtlarda son sahibin... olduğu, ihlalli geçiş tarihleri arasında davalı ...'a kayıtlı olduğu görülmüştür.
...Trafik Tescil Büro Amirliği yazı cevabının incelenmesinde; 24.03.2021 tarihinde yapılan pol-net sorgusunda... plakalı aracın 19.12.2018 tarihinde ... ( adına tescil edildikten sonra 04.07.2019 tarihinde Bakırköy ... Noterliği tarafından ... plakaya nakil ile kaydı devam ettirildiğini, 26.11.2019 tarihinde ...plakaya nakil ile kaydı devam ettirildiğini, 27.11.2019 tarihinde ... isimli şahıs adına tescil edilmiş olduğunu, aracın güncel kullanım amacı ticari olmakla birlikte daha önceden de ticari olarak kullanıldığı tarihler net olarak belirlenememekle birlikte sistem üzerinde okul taşıtı (ticari) olarak tescil edildiğini bildirilmiştir.
Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi yazı cevabının incelenmesinde; ...plakalı aracın HGS hesap hareketlerini gönderdiğini bildirilmiştir.
Davalı vekilinin beyanlarının incelenmesinde; müvekkilin HGS bilgilerinin, işlem tarihi: 27/06/2019, Referans No:HGS...-32813343, HGS ürün no:1017456181, plaka:.., HGS yükleme bedeli; 500,00-TL, hizmet bedeli: 5-TL, Toplam 505,00-TL olduğu bildirilmiştir.
Trafik uzmanı bilirkişinin 06/09/2021 tarihli 16 sayfadan ibaret raporunda özetle; davalı şahsın ... ve ... plakalı aracı ile davacı firma tarafından işletilen ki otoyollardan 14.05.2019/21.11.2019 tarihleri arasında 620 defa eksik bakiyeli HGS etiketi ile geçiş yaptığının belirlendiğini, davalı firmanın ödenmesi gereken toplam tutarın hesaplanması sırasında aşağıda belirtilen formülden hareket edilmesinin gerektiğini, geçiş ücreti x 4 katı ceza+geçiş ücreti=ödenmesi gereken toplam ücret ... plakalı araç ile ilgili olarak yapılan hesaplama 4.062,65-TL (Geçiş ücreti)X4=16.250,60-TL(İhlali geçiş cezası)+4.062,65-TL=20.313,25-TL (Ödemesi gereken toplam ücret) 34 NG 2775 plakalı araç ile ilgili hesaplanmayan geçişler 1.017,95-TL (Geçiş ücreti)X4=4.071,80-TL (İhlali geçiş cezası) +1.017,95-TL=5.089,75-TL (Ödemesi gereken toplam ücret) geçişler için ödenmesi gereken toplam tutar=20.313,25-TL+5.089,75-TL=25.403,00-TL, davalı şahsın davacı firmaya ödemesi gereken toplam tutarın 25.403,00-TL ( Yirmi Beş Bin Dört Yüz Üç Türk Lirası) olduğu tespit edilmiş olduğu bildirilmiştir.
Bankacı ve trafik uzmanı bilirkişi heyetinin 06/05/2022 tarihli 20 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; dava konusu alacak tutarının, davalı ...'a ait ... ve ... plakalı araçların, davacı tarafından sunulan İhlalli Geçiş Raporu ile dava konusu araçlara ait HGS etiket hesabı incelendiğinde; davalıya ait araçların, davacı şirketin işletmesinde olan... Otoyolu'ndan 620 adet geçiş gerçekleştirildiği, ancak HGS hesap bakiye yetersizliği nedeniyle geçiş ücretlerinin tahsil edilemediğini, taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek yapılan hesaplama sonucunda, aşağıdaki tabloda yer verildiği üzere, takip tarihi itbariyle davacının toplam 24.372,50 TL talep edilebilir alacak tutarının bulunduğunu, bu durumda tespitleri aşan talebin yerinde olmadığını, davacı tarafından takip tarihinden itibaren alacak tutarına % 9,00 ve değişen oranlarda yasal faiz talep edildiğinden taleple bağlı kalınmasının yerinde olacağı bildirilmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı araçların ücret ödemeksizin geçiş ihlali yaptığı, bu nedenle dava konusu takibe ilişkin borç bulunduğu davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından itirazın iptali davası açtığı görülmüştür. Mahkememizce alınan hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporunda davalının tüm geçişleri ayrı ayrı incelenmiş, davalının maliki olduğu araçlarla ihlalli geçiş yaptığı tespit edilmiş, davalı tarafından süresinde cevap dilekçesi sunulmamış ise de ödeme iddiası olduğundan ve bu iddia yargılamanın her aşamasında sunulabileceğinden ödeme ilişkin HGS hesap hareketleri mahkememizce celp edilmek suretiyle davacının ihlalli geçiş tarihi ve bu tarihten sonraki 15 gün içerisinde hesabında bakiye bulunup bulunmadığı incelenmek üzere bankacı bilirkişi heyete eklenerek yeniden bilirkişi raporu alınmıştır.
Davalı adına kayıtlı... plakalı aracın ihlalli geçiş tarihleri belirtilen 8 ayrı geçişte hesap bakiyesinin yeterli olduğu anlaşılmıştır. Bu halde ihlalli geçiş tarihlerinde hesapta bakiye bulunmasına rağmen davacı tarafından tahsil edilmediğinden davalının sadece geçiş ücretinden sorumlu olduğu, ceza bedelinden sorumluluğu bulunmadığı, diğer 612 geçiş de ise ihlalli geçiş ve 4 katı ceza tutarından sorumluluğu bulunduğu, takip talebindeki gibi takipten sonra yasal faiz işletilmesi gerektiği, kanaatiyle bilirkişi ek raporu hükme esas alınarak, davanın kısmen kabulüne karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
İcra inkar tazminatı yönünden; davacının alacağının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiği alacak tutarının likit olmadığı gözetilerek İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalının icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 4.874,50-TL ihlalli geçiş ücreti 19.498,00-TL ihlalli geçiş ceza tutarı olmak üzere toplam 24.372,50-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 1.664,89-TL karar ve ilam harcından 306,45-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 1.358,44-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL başvuru harcı, 306,45-TL peşin harç olmak üzere toplam 365,75-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kabul-red oranına göre davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Kabul-red oranına göre davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.001,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 1.624,00-TL yargılama gideri kabul ve red durumuna göre takdiren oranlayarak 1.559,93-TL'lik kısmının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin Kabul-red oranına göre 1.267,93-TL'nin davalıdan, 52,07-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/05/2022
Katip Hakim
¸e-imzalıdır¸e-imzalıdır