T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/529 Esas
KARAR NO: 2022/603
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/08/2021
KARAR TARİHİ: 26/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekilinin 19/08/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ... Anonim Şirketi'nin işletmeciliğinde olduğu otoyollardan davalı olduğu ... 'a ait ..., plakalı araçların ücret ödenmeksizin köprü ve otoyol geçişi yapılmış olduğunu, aracın ihlalli geçişlerinden dolayı müvekkilinin alacaklı olduğunu, geçiş ücretlerinin süresi içinde ödenmemiş olması üzerine borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasında davalıya icra takibini başlattıklarını, icra takibine ilişkin konu alacaklarının anapara asıl alacak, takip öncesi faiz 923,27-TL, %18 KDV'si 166,19-TL KDV olmak üzere toplam 7.004,96-TL üzerinden davanın açılmış olduğunu, davalının icra takibine kısmen itiraz ettiğini, asıl geçişlerin ihlalini kabul ettiğini, dolayısıyla alacaklarının tahsili için dava açtıklarını, dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş olduğunu, anlaşamama ile sonuçlandığını, isteklerinde yasa değişikliklerine dikkat edildiğini, bu gerekçe ile Davalı-borçlu şirket aleyhine başlatılan icra takibinde müvekkil şirketin talep ettiği asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezaları 7144 Sayılı Kanun'un 18 İnci Maddesi İle 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle 10 katından 4 katına indirilmiş olduğunu, işlemiş faiz miktarının davalının temerrüde düşt tarihten takip tarihine kadar ticari işlerde uygulanan avans faiz oranı, 4489 sayılı yasa ile değişik 3095 sayılı yasa'nın 2 nci maddesi hükmüne göre değişken bir özellik kazanmış olduğundan davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faiz oranlarındaki değişiklikler dikkate alınarak belirlenmiş olduğunu davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsil edilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsil edilerek müvekkiline verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafına usulüne uygun tebligatlar yapılmış olup davaya cevap vermeyerek tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER
1-Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalanmış olan ve ...’nun işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü,
2-23/10/2017 tarihli müvekkil şirket yazısı,
3-08/06/2016 tarihli .. sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün yazısı,
4-6001 sayılı Kanunun 30/5.maddesinin Anayasa'ya uygun olduğuna dair verilen AYM kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kararları
5-İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. HD. 2019/3431 E., 2020/973 K. sayılıı, 04.06.2020 tarihli kararı (İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair)
6-İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.HD. 2020/8 E., -2020/15 K. sayılı, 24.9.2020 tarihli kararı (icra inkar tazminatı hükmedilmemesinin hukuka aykırı olacağına dair)
Bilirkişi tarafından düzenlenen 28/02/2022 tarihli 7 sayfalık nihai raporda özetle; 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün bulunduğunu, yanı sıra sürücülerin ... ve ... cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakta ve kontrol etmekle sorumlu olduğunu, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığını, Karayolları Genel Müdürlüğü sitesinde ... ve ... ile ile ilgili açıklamalarda, ... sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde ... veya ... abonesi olunması veya mevcut ... veya ... hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezai geçiş ücreti uygulanmadın duyurulduğunu, 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesinde, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin 1.fıkrası ile 5.fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz, hükmünün bulunduğu dolayısıyla davalının bu süre zarfında hesabını kontrol ederek ihlalli geçişleri cezasız ödeme imkanının olduğunu, davalının hesabını kontrol ederek cihazını sürekli müsait tutma yükümlülüğünde bulunduğunu, 3095 sayılı KDV Kanunu'nun 24.Maddesi c bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirip, talep edebileceğini, .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde icra takibinin 20/09/2019 tarihinde (Geçiş ücreti+4 kat cezası= 5.915,50-TL) takip öncesi faiz 923,27 TL, % 18 KDV'si 166,19 TL Toplam 7.004,96 TL üzerinden ilamsız icra olarak yapıldığı ve davalı tarafın başlattığı icra takibine, yetkiye ve ferilerine itiraz ettiği ve icra takibinin durdurulmuş olduğunu, dava dilekçesinde, davanın anapara (geçiş ücretit 4 kat cezası 5.915,TL) , takip öncesi 923,27 TL Faiz ve % 18 KDV 166,19 ile birlikte toplam 7.004,96 TL üzerinden açılmış olduğunu, dosya muhteviyatında bahsedilen alacakla ilgili herhangi bir ödemenin yapıldığını gösterir bir belge bulunmadığını, davaya konu asıl alacağa dava takip tarihinden itibaren avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler dikkate alınarak faizin değişen oranlarda kademeli olarak ödeme tarihine kadar geçen süre için hesaplanması yönünden değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğunu, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, ihtiyati haciz talebi yönünden değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğunu, davacı vekilinin dava dosyasına sunmuş olduğu CD üzerindeki çizikler nedeniyle CD açılmadığından iddia edilen ihlalli geçiş fotoğrafları ve davaya konu olan ihlalli geçişleri yapan aracın köprü ve otoyol geçiş ücretlerinin ödenip ödenmediği hususları tespit edilemediğinden hesaplama yapılamadığını, ilgili kuruma bozuk olmayan yeni bir CD'nin müzekkere yazılmak suretiyle istenebileceğini bildirmiştir.
....İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı takip dosyasında 5.915,50 TL asıl alacak, 923,27 TL faiz, 166,19 TL KDV olmak üzere toplam 7.004,96-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 27/09/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 01/10/2019 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 20/011/2021 tarihli 4 sayfalık ek raporda özetle; kök raporda belirtilen tespitlerle mutabık kalındığını, dosya muhteviyatındaki cd incelenmesinde; davacının ... Anonim Şirketi'nin işletmeciliğinde olduğu otoyollardan, davalı olduğu ... 'a ait .... plakalı araçla 22.10.2018-30.11.2018 tarihleri arasında ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişleri yapılmış olduğunu ve CD içerisindeki fotoğrafları bulunan aracın yapmış olduğu ihlalli geçişlerinden dolayı alacaklı olduğunu, dava dosyasında bulunan CD , bilgi ve belgelerin incelenmesinde il geçiş fotografları bulunan davaya konu olan ihlalli geçişleri yapan araçların köprü ve otoyol geçiş ücretlerinin ödenmediğini, bu nedenle 4 katı kadar ceza uygulandığını, toplam 1.183,10 TL borcun köprü geçişlerinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığını, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların toplamının 4.732,40 TL olduğunu, anapara ve ceza ile birlikte toplam 5.915,50 TL davaya konu borcun oluştuğunu, icra takip tarihine kadar faiz oranlarındaki tarihlere göre değişiklikler dikkate alınarak adatlandırma ile yapılan faiz hesaplamasına göre 967,51 TL Faiz ve % 18 KDV'sinin 174,15 TL olduğu görülerek 1.183,10 TL ödenmeyen geçiş ücreti + 4.132,40 TL 4 kat cezası + 967,51 TL faiz + 174,15 TL KDV toplam 7.057,16 TL, 20.09.2019 icra takip tarihi itibariyle toplam alacağın hesaplanarak bulunduğunu bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememize açılan iş bu dava İcra ve İflas Kanununun 67. maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu 30/5 maddesinde"4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.'' yine Aynı maddenin 7 fıkrası ise "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. " hükmüne yer vermiştir.
Uyuşmazlığın davalı borçluya ait olan ... plaka sayılı aracın ihlalli geçiş yapıp yapmadığı yapılmışsa talep edilebilir ücret miktarının ne olduğu ve faiz işletilip işletiltemeyeceği, işletilebilecek ise ihlalli geçişlerin işlemiş faizinin tutar ve oranlarında toplandığı görülmüştür.
Somut olayda; Otoyol işletmecisi davacı şirketin, Davalı borçluya ait olan ... plaka sayılı aracın ihlalli geçiş yaptığından bahisle borçlu şirket aleyhine başlattığı .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takip dosyası başlattığı görülmüş dosya uyap üzerinden celp edilmiş, takibin dayanağı olan ihlalli geçiş listesinin ve ihlalli geçişleri gösteren görüntü kayıtlarının dosya içerisinde olduğu ve dava şartı olan ara buluculuk anlaşmazlık tutanağının dosyaya sunulduğu görülmüştür. .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takip dosyası incelendiğine davalı borçlunun takibe itirazı neticesinde takibin durduğu davacı alacaklının bir yıllık hak düşürücü sürede davasını açtığı görülmüştür.
Davalı borçluya ait olan ... plaka sayılı aracın ihlalli geçiş yapıp yapmadığını, ihlalli geçiş var ise hangi tarihler arısında olduğu, davalı borçlu hesabının provizyon verip vermediği ve ödeme için hesabın müsait olup olmadığı ve her bir ihlalli geçişin takip tarihine kadar işlemiş faizin tespitine ilişkin rapor alınmış, dosyaya sunulan bilirkişi raporunun denetime açık ve elverişli olduğu, tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmalarındaki hususlarının gözetildiği ve mevcut hali ile hüküm kurmaya elverişli olduğu görülmüştür.
Yukarıda yasal dayanağında da açıkça belirtildiği üzere, Ücretli oto yolları kullanan araç maliklerinin, otoyol geçiş ücretleri karşılığının ücretli geçiş imkanı sağlayan ... veya ... geçiş sistemlerine ait banka veya PTT hesaplarında bulundurması gerektiği, banka hesabının müsait olmaması veya kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu muhkaktır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... veya ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın ücret ödemeksizin 22/10/2018-30/11/2018 tarihleri arasına yayılır şekilde bir çok kere geçiş ihlali yaptıkları, bu nedenle dava konusu takibe ilişkin borç bulunduğu, davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından itirazın iptali davası açtığı görülmüştür. Mahkememizce alınan hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporunda davalının tüm geçişleri ayrı ayrı incelenmiş, davalının ihlalli geçişlerinin güzergahlarına göre belirlenmiş tarifeler üzerinden ihlalli geçişlerinin toplam tutarının 1.183,10 TL olduğu yasa gereği uygulanması gereken dört katı ceza tutarının 4.732,40 TL olduğu toplam asıl alacağın 5.915,50 TL görülmüştür. İşlemiş faizin 923,27 TL olduğu işlemiş faizin KDV’sinin 166,19 TL ile birlikte toplam 7.004,96 TL borcunun hesaplandığı görülmüştür.
Ücretli oto yolları kullanacak olan araç maliklerinin, gerek adı geçen yasal düzenlemeden gerekse kendisine sunulan hizmetten yararlanarak karşı tarafla girmiş olduğu sözleşme ilişkisinden dolayı aldığı hizmetin karşılığı olan bedeli ödemek için geçiş ve ücretlendirme sistemleri olarak kullandıkları ... ve ... sistemlerine tahsis edilmiş, ödemelerin yapıldığı hesap bakiyelerini müsait tutma yükümlüğünün bulunduğu, ihlalli geçiş sırasında sistemin alarm verdiği gözetildiğinde, davalı borçlunun ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmekte olup, 15 günlük yasal süre içerisinde ödeme yapılmadığı taktirde temerrüte düştüğü kuşkusuzdur. Kaldı ki taraflar arasındaki sözleşmede ani edimli bir sözleşme olup otoyol kullanıcısı araç malikinin aldığı hizmetin karşılığı bedeli de hizmet sonrası ödemek zorundadır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin ani edimli sözleşme olması, davalının araç geçişini tamamlaması halinde borcu ödemesi gerektiği, bu kapsamda vadenin belirli vade olduğu, Kanun kapsamında da cezalı geçişe dair kesin vadenin ayrıca ve açıkça belirlendiği, dolayısıyla takip talebindeki işlemiş faize dair ayrı bir temerrüt ihtarına gerek duyulmaksızın asıl alacağa faiz işletilmesi gerektiği, dava konusu asıl alacağın niteliği itibariyle likit ve belirlenebilir alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın ve şartları taşıdığından davacının icra inkar tazminatının da kabulü ile, asıl alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının iptaline, taleple bağlı kalınarak takibin (1.183,10 TL geçiş ücreti+ 4.732,40 TL gecikme zammı) 5.915,50 TL Asıl alacak 923,27 TL işlemiş faiz 166,19 TL işlemiş faizin KDV’si ile birlikte toplam 7.004,96 TL üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte devamına,
2-Asıl alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 1.183,10 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 84,61 TL peşin harç olmak üzere toplam 143,91 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı , 718,50 TL diğer giderler olmak üzere toplam 718,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 7.004,96 TL üzerinden takdir edilen 7.004,96 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
8-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının gerekçeli karar tebliğ gideri düşüldükten sonra ilgisine resen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı parasal miktar itibariyle kesin karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*5070 Sayılı Kanun Gereğince Elektronik İmza İle İmzalanmıştır.*