T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/591 Esas
KARAR NO : 2025/388
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/09/2021
KARAR TARİHİ:12/05/2025
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN BİRLEŞEN... ESAS VE ... KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:25/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin mal sattığı müşterilerden alınan dava konusu 2 adet çekin bulunduğu 9 adet çekin müvekkili çalışanı ... ... tarafından ... Kargo ile ...'den 31/03/2021 tarihinde müvekkiline gönderildiğini, 01/04/2021 tarihinde kargo dağıtımı esnasında "... ... Mah. 2564. Sk." adresinde hırsızlık sureti ile kargonun çalındığını, dava konusu çeklerin kambiyo vasfının bulunmadığını, çekleri çalanların müvekkili adına sahte kaşe yaptırdığını ve müvekkili adına sahte imza ile ciro ederek piyasaya sürdüğünü, dava konusu çeklerin nama yazılı olduğunu ve müvekkili adına keşide edildiğini, ancak müvekkiline ulaşmadan çalınan çeklerin müvekkilinin ciro eksik şekilde piyasaya sürüldüğünü, bununla ilgili olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde çek iptali davası açıklarını ve çekler hakkında ödemeden men kararı verildiğini, ancak kararın ihtiyati haciz ve icra takibini engellediğini, ayrıca ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/... ve ... soruşturma numaralı dosyalarının devam ettiğini, davalı çalışanı müvekkilini ve keşidecileri arayarak dava konusu çeklerin elinde olduğunu ve çeklerin ... adında birinin cirosu ile kendilerine geçtiğini beyan ettiğini, davalının daha önce de müvekkilinin çalınan bir çekini ödeme yasağına rağmen .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyası ile müvekkiline haciz başlattığını, ayrıca aynı hırsızlıkta çalınan başka bir çek ile de .... İcra müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyasından da keşideci ve cirantalara karşı ihtiyati haciz ve icra takibi yapıldığını, müvekkilinin ... ile ticari ilişkisinin bulunmadığını, davalının kötüniyetli olduğunu, davalının hırsızlık suçuna konu birçok çeki aynı veya benzer cirantalar yoluyla devraldığını ve farklı kişiler aleyhine icra takibi başlattığını, çekleri elinde bulunduranların müvekkili ve keşideciler aleyhine dava konusu çeklerle ilgili haciz ve icra takibi başlatacağını iddia ederek; ... seri nolu, 16.561.60-TL bedelli çek ile ... seri nolu çekler hakkında ihtiyati tedbir kararının verilmesini, müvekkilinin dava konusu çeklerle ilgili borçlu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
İhtiyati Tedbir; Mahkememizin 21/09/2021 tarihli ara kararı ile menfi tespiti talep edilen dava konusu çek bedellerinin %20'si oranında teminat yatırılması halinde ödemeden men yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiği, teminatın yatırıldığı ve ödemeden men hususunda bankalara müzekkere yazıldığı, davacı vekilinin 10/02/2022 tarihli talep evrakı ile ihtiyati tedbirin sadece müvekkili lehine verildiğini ve bu nedenle dava konusu çeklerin davalı tarafından ihtiyati haciz ve icra takibine konu edildiğini, ... seri numaralı ve 16.561,60-TL bedelli çekin .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, keşideci ... Gıda ve İhtiyaç Maddeleri San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından icra dosyasının ödeme ile kapatıldığını, ... seri numaralı ve 30.000,00-TL bedelli çekin ...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, keşideci ... tarafından icra dosyasının ödeme ile kapatıldığını, ihtiyati tedbirin konu ve amacının ortadan kalkması nedeniyle teminatın iadesi ile ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılmasını talep ettiği, Mahkememizin 14/02/2022 tarihli celsesinin 8 numaralı ara kararında dava konusu çeklere ilişkin ödeme yasağının kaldırılmasına karar verildiği, bu hususta bankalara müzekkere yazıldığı anlaşıldı.
Birleşen Davada Davacı Vekilinin Sunmuş Olduğu Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ... ile davalının arasında ticari ilişki bulunduğunu ve lehine çek keşide edildiğini, bu çekin lehtar şirket çalışanı ... ...'e teslim edildiğini, söz konusu çekin 31/03/2021 tarihinde ... Kargo ile Kırıkkalde'den lehtar şirkete gönderildiğini ancak 01/04/2021 tarihinde kargo dağıtımda "... Mah. 2564. Sk." adresinde hırsızlık suretiyle çalındığını, dava konusu çek bilgilerinin; ... .../... şubesine ait 31/11/2021 keşide tarihli ... seri numaralı 30.000,00-TL bedelli ... keşideli çek olduğunu, dava konusu çekin başka çeklerle beraber lehtar şirkete sahte kaşe yaptırılarak sahte imza ile piyasaya sürüldüğünü, dava konusu çekin ... Plastik namına keşide edildiğini ve çekin lehtara ulaşmadan ciroları eksik olarak çalındığını, bu nedenle çakin kambiyo vasfının ortadan kalktığını, çekle ilgili .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında çek iptali davasının devam ettiğini ve çekin ödemeden men edildiğini, dava konusu çekle ilgili İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında lehtara karşı takibe konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir talepli menfi tespit davası açıldığını ve ihtiyati tedbir kararının verildiğini, davalı çalışanının müvekkkili ve lehtarı arayarak çekin ellerinde olduğunu söylediğini ve ... isimli şahıstan ciro ile ellerine geçtiğini söylediğini, ...'ı taraflarının tanımadığını, davalının iyi niyet iddiasının kabul edilemeyeceğini, davalının çek ile icra takibi başlatacağını, bu nedenle ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini iddia ederek; dava konusu çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin borçlu olmadığınını tespitini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/12/2021 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının birleştirilmesine karar verildiği ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının Mahkememize gönderildiği görüldü.
Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacının iddiaları doğru ise müvekkilinin davacı ile mağdur konumda olduğunu, müvekkilinin müşterisinin fatura ile tevsik ettiği alacağını temlik aldığını, müvekkilinin müşterisi ... ile aralarında akdedilen faktoring sözleşmesine binaen devraldığını, çekin müvekkiline devir ve ciro edilmesini sağlayan faturaya bağlı alacak temliki işleminin 6361 sayılı kanunda belirtilen esaslara ve BDDK'nın belirlediği kriterlere uygun olarak yerine getirdiğini, bu suretle müvekkilinin davacıya karşı iyi niyetli meşru hamil sıfatını kazandığını, müvekkilinin dava konusu çekin çalındığına ilişkin bilgisinin bulunmadığını, ödeme yasağından bankaya ibraz anında haberinin olduğunu ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına müdahale talebinde bulunduğunu, davacı ve keşideci/cirantalarla ilgili suç duyurusunda bulunacağını, davacı müvekkiline var olmayan sorumluluklar yükleyerek ispat külfetinden kurtulmaya çalıştığını, müvekkilinin çekte cirosu bulunan tüm ilgililerin arasındaki faturaları temin etmek gibi bir yükümlülüğünün bulunmadığını, ayrıca ödeme yasağı kararının çekin icraya konu edilmesinin önünde bir engel olmadığını, imzaya ilişkin olarak; dava konusu çekin müvekkili müşterisi ... tarafından faktoring sözleşmesi kapsamında müvekkiline ciro edildiğini, davacının çekte lehtar olduğunu ve müvekkili ile davacı arasında ticari ilişki bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin imzanın sıhhatini bilme imkanının olmadığını, asıl ilişkideki bağ ortadan kalksa dahi kıymetli evraktan kaynaklanan borcun sona ermeyeceğini iddia ederek; davanın reddini, davacının alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişinin 03/02/2025 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacı ... ... San. Tic. A.ş tarafından incelemeye ibraz edilen 2021 yıllarına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine
getirildiği ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu,
Birleşen Davada Davacı ... tarafından incelemeye ibraz edilen 2021 yıllarına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu,
Dava dışı ... tarafından yasal defterlerin incelemeye ibraz edilmediği, bu nedenle davalı tarafın yasal defterleri üzerinde dava konusu olaylar yönünden inceleme yapılamadığı,
Dava konusu çeklerin ... Gıda ve İhtiyaç Madd. San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından keşide edilen ... ... ... Şubesi 'ne ait; 28.09.2021 tarihli, ... nolu hesaba ait, ... seri nolu, 16.561.60-TL bedelli, davacı şirket namına yazılı çek ile yine nama yazılı ... .../ ... şubesine ait, 31.11.2021 keşideli, ... seri nolu 30.000,00-TL bedelli ... keşideli çekler olduğu, Dava konusu çeklerden ... Gıda ve İhtiyaç Madd. San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından
keşide edilen ... ... ... Şubesi ne ait 28.09.2021 tarihli, ... nolu hesaba ait, ... seri nolu, 16.561.60-TL bedelli, davacı şirket namına yazılı çekin ciro silsilesinin ve ticari ilişki durumlarının aşağıdaki gibi
olduğu; Dava dışı ... Gıda ve İhtiyaç Madd. San.Tic. Ltd.Şti. tarafından davacı ... ... San. Tic. A.Ş. namına yazılı olarak adına çekin keşide edildiği (Tarafların arasında Ticari İlişki Olduğu), Dava konusu çekin ... tarafından ... ... San. Tic. A.Ş’ye düzenlenen 30.03.2021 tarih ... numaralı 52.392,00-TL tutarlı fatura karşılığı davacı davacı ... ... San. Tic. A.ş tarafından dava dışı ...’a ciro edildiği , (Tarafların arasında tek bir fatura işleminin olduğu, çekin davacı ... ... San. Tic. A.Ş. kayıtlarında ve bildirimlerinde kayıtlı olmadığı, tarafların arasındaki ticari ilişkinin varlığının ispata muhtaç olduğu), Dava konusu çeki ... firmasının davalı faktöring firmasına teslim ettiği, (Kesilen faturanın vergi dairesine bildiriminin yapılıp-yapılmadığının tespit edilemediği) Dava konusu çeklerden Birleşen davada davacı ... Tarafından keşide edilen ... .../... şubesine ait, 31.11.2021 vadeli, ... seri nolu 30.000,00-TL bedelli, davacı şirket namına yazılı çekin ciro silsilesinin ve ticari ilişki durumlarının aşağıdaki gibi olduğu; Birleşen Davada davacı ... tarafından davacı ... ... San.
Tic. A.Ş. namına yazılı olarak adına çekin keşide edildiği, (Tarafların arasında Ticari İlişki Olduğu), Dava konusu çekin ... tarafından ... ... San. Tic. A.Ş’ye düzenlenen 30.03.2021 tarih ... numaralı 52.392,00-TL tutarlı fatura karşılığı davacı davacı ... ... San. Tic. A.ş tarafından dava dışı ...’a ciro edildiği , (Tarafların arasında tek bir fatura işleminin olduğu, çekin davacı kayıtlarında ve bildirimlerinde kayıtlı olmadığı, tarafların arasındaki ticari ilişkinin varlığının ispata muhtaç olduğu), Dava konusu çeki ... firmasının davalı faktöring firmasına teslim ettiği, (Kesilen faturanın vergi dairesine bildiriminin yapılıp-yapılmadığının tespit edilemediği)
... tarafından ... ... San. Tic. A.Ş’ye düzenlenen 30.03.2021 tarih ... numaralı 52.392,00-TL tutarlı faturanın tebliğ edildiği hususunun ispata muhtaç olduğu, Davalı ... A.Ş. ile dava dışı ... arasında gerçekleştirilen faktoring
işlemine yönelik ilgili yönetmelik gereği tüm hukuki yorum ve takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, işlem nezdinde devralınan faturanın; faturayı devralan kuruluş tarafından müşteriyi yeteri kadar tanıyacak şekilde
istihbarat çalışmasına yönelik detaylı bilgi ve belge ile birlikte, mali durumunun değerlendirildiğini gösteren belge sunulmadığı, fatura borçlusuna başvurularak borcun teyit edildiğine dair belge bulunmadığı,
Merkezi Fatura Kaydının belgelenmediği, fatura bilgilerinin Merkezi Fatura Kaydı Sistemine kaydedilmesi suretiyle faturanın mükerrer olup olmadığının kontrolünün yapıldığına dair belge sunulmadığı," görüş ve kanaatine varılmıştır.
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi'nin Tarihli Adli Tıp Raporunda Özetle; "Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; İnceleme konusu her iki çekin arka yüzlerinde "... ... San. Tic. A.Ş." kaşe izleri üzerine atılı birinci ciranta imzaları ile ..., ...ve ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği" görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası
-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası
-... Bankası A.Ş'den gelen ... seri numaralı ve 30.000,00-TL bedelli çek akıbetini bildirir müzekkere cevabı
-... Bankası A.Ş'den gelen ... seri numaralı çekin ibraz edilmediği ve takasa sunulduğunu bildirir müzekkere cevabı
-.... İcra dairesi'nden gelen ... sayılı dosyada bulunan çek ile 6.561,60-TL bedelli ... seri numaralı çekin aynı olduğunu bildirir müzekkere cevabı
-... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/... soruşturma sayılı dosyası
-... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/... Soruşturma sayılı dosyası
-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyası
-... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davacıya ait ticaret sicil kayıtlarını içerir müzekkere cevabı
-... Bankası A.Ş'den gelen ... ve ...
seri numaralı çeklere ait ihtiyati tedbir kararının kaldırıldığını bildirir müzekkere cevabı
-... ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü'nden gelen ... ile ...'un imzalarının bulunduğu 20/05/2021 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi
-... Bankası A.Ş'den gelen davacı şirketin 23/12/2020 tarihli talep dilekçesi
-... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen ...'un davacı şirkette ortaklığı olduğunu bildirir müzekkere cevabı
-... Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nden gelen ...'a ait ... yevmiye numaralı resmi senet
-... Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davacı şirket yetkilisi ...'a ait ıslak imza aslını içerir ... 7. Noterliği'nin 08/07/2003 tarihli ve ... yevmiye numaralı imza sirküleri
-... Belediye Başkanlığı'ndan gelen ...'a ait ıslak imza içeren Emlak Vergisi Bildirimi Formu
-... Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü'nden gelen ...'a ait ıslak imza içeren 3 adet evrak
-... Belediye Başkanlığı'ndan gelen ...'a ait ıslak imza içeren Emrak Vergi Beyannamesi
-... Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü'nden gelen ...'a ait ıslak imza içeren 03/02/2020 tarihli dilekçe aslı ile ... 17. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı imza sirküleri
-... Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü'nden gelen ...'a ait ıslak imza içeren; Bağ-kur giriş bildirgesi, Bağ-kur terk belgesi ve 06/02/2019 tarihli dilekçe
-... İlçe Nüfus Müdürlüğü'nden gelen ...'a ait ıslak imza içeren adres beyan formu
-... İlçe Nüfus Müdürlüğü'nden gelen; ...'a ait ıslak imza içeren Adres Beyan Formu ve su faturası
-... İlçe Nüfus Müdürlüğü'nden gelen; ...'a ait ıslak imza içeren Adres Beyan Formu
-...'den gelen ...'a ait ıslak imza içeren Bireysel Tip Abonelik Sözleşmesi
-...'dan gelen ...'a; ait ıslak imza içeren ... numaralı Tahakkuk Fişi, başvuru formu, dilekçe, Telefon Keşif Ve Tahsis Cetveli, Telefon Abonman Sözleşmesi,
-...'dan gelen; ...'a ait ıslak imza içeren ... numaralı Başvuru Formu, Telefon Abonman Sözleşmesi, Tahakkuk Fişi, dilekçe ve taahhütname
-...'dan gelen ...'a ait; ıslak imza içeren Çerçeve Abonelik Sözleşmesi, ve Telefon Hizmet Formları
-... İlçe Nüfus Müdürlüğü'nden gelen ...'a ait ıslak imza içeren Kimlik Kartı Başvuru Belgesi
-... Bankası .... Genel Müdürlüğü'nden gelen ...'a ait ıslak imza içeren Ticari Elektronik İleti Bildirimleri Tercih Formu. ... Bankası'na ait 7.147,31-TL bedelli dekont
-... Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davacıya ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı
-... .../... Şubesine ait 31/11/2021 keşide tarihli, 30.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı çek
-... ... OSB ... Şubesine ait 28/09/2021 keşide tarihli, 16.561,60-TL bedelli, ... seri numaralı çek
-... ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen ...'e ait ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı
-... Bankası A.Ş'den gelen; ... seri numaralı ve 40.000,00-TL bedelli çekin ibraz edildiğini ve sahte olduğunu, ... seri numaralı ve 30.000,00-TL bedelli çekin orijinalinin ... Bankası A.Ş'ye ibraz edildiği ve bedelin ödenmediğini, ... seri numaralı ve 16.561,60-TL tutarlı çekin ibraz ediliğini ve bedelin ödenmediğini bildirir müzekkere cevabı
-Davacı vekili tarafından sunulan; ... Kargo 31/03/2021 tarihli teslim belgesi, çek fotokopileri ve çek tahsilat makbuzları
-Bilirkişi raporu ve Adli Tıp Kurumu raporu
-Tarafların beyan ve dilekçeleri
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl dava, dava konusu ..., ... OSB ... şubesine ait ... seri numaralı 28/09/2021 keşide tarihli 16.561,60-TL bedelli ve ... ... ... şubesine ait ... seri numaralı 31/11/2021 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çekler iki adet çek yönünden menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı, her iki çekte de lehtar; davalı, takip başlatan hamil konumundadır. Çekin düzenleyenleri dava dışı ... Gıda adlı şirket iken birleşen davada davacı ...'dir. Davacı, dava konusu çeklerin kargo aşamasında çalındığını, sahte imza ve kaşe ile ciro edildiğini, bu nedenle çekten dolayı borçlu olmadığını iddia etmektedir. Çeklerin kargoda kaybolduğu hususu sabittir. Davalı yan, dava konusu çeklerin her ikisini de dava dışı ... adlı bir kişiden, bu cirantanın lehtar ... ile arasındaki fatura ilişkisi kapsamında factoring şirketi sıfatıyla iktisap etmiştir.
Birleşen dava, dava konusu ..., ... ... şubesine ait ... seri numaralı 31/11/2021 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli bir adet (aynı zamanda asıl dava dosyasına konu) çek yönünden menfi tespit istemine ilişkindir. Yargılama devam ederken ödeme yapılmakla dava, istirdat davasına dönüşmüştür. Davacı, keşideci; davalı takip başlatan hamil konumundadır. Dava konusu çek, dava dışı ... adlı bir kişiden, bu cirantanın lehtar ... ile arasındaki fatura ilişkisi kapsamında, factoring şirketi sıfatıyla iktisap edilmiştir.
Asıl dava kapsamında talep imza sahteliğine dayalı menfi tespit istemine yönelik olup bu yöndeki mutlak defi herkese karşı ileri sürülebilecektir. Karşı yanın bu durumdan haberdar olup olmamasının veya iyiniyetinin bir önemi bulunmamaktadır. Bu nedenle asıl davada davacı şirket temsilcileri nezdinde imza incelemesi yapılmış ve çekteki lehtar davacı imzasının bu şirketin temsilcilerine ait olmadığı, çeklerin kargoda kaybolduğunun sabit olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dava kapsamında davacı keşideci olup dava konusu çekin asıl davada davacı lehtar ... için düzenlendiğini ancak hırsızlanarak davalı eline geçtiğini beyanla çekten dolayı yetkili hamil olmayan davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, yargılama devam ederken takip kapsamında davalıya ödeme yapılmış ve böylelikle dava istirdat davasına dönüşmüştür. Dava konusu çek çalındıktan sonra ... tarafından factoring şirketi olan davalıya ciro edilmiştir. Dava dışı ..., çeki davalıya tevdi ederken, iktisap nedenini lehtar ile arasındaki faturaya dayandırmıştır. Kural olarak keşideci kendi elinden çıktığını inkar etmediği çekten dolayı menfi tespit isteyemezse de davalının yetkili hamil olmadığına, ikinci kez ödeme yapmama gerekliliğine ve iktisaptaki ağır kusura dayandığından mevcut davada hukuki yararı bulunmaktadır. Asıl dava kapsamında çekin lehtar elinden rıza hilafına ve sahte imza ile çıktıktan sonra ... ve davalı eline geçtiğinden davalının iktisapta kötüniyeti veya ağır kusurunun değerlendirilmesi ve ciro silsilesine bağlı olarak kopukluk bulunup bulunmadığı ve netice olarak yetkili hamil olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu'nun 9/2. maddesine göre; "Faktoring şirketi kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz ve tahsilini üstlenemez." hükmünü içermektedir.
TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çek geri vermekle hükümlüdür." 6361 sayılı Yasa'nın 9/2 maddesi hükmü, faktoring şirketlerine, kambiyo senetlerine dayalı olsa bile temlike konu alacağın bir mal veya hizmet satışından doğduğunu fatura ile tevsik etme ve kambiyo senedi ile faturanın uyumlu olduğunu araştırma yükümlülüğünü yüklemiş, TTK'nın 790. maddesi ise ciro silsilinde dış görünüş itibari ile kopukluk olup olmadığını inceleme yükümlülüğünü yüklemiştir.
Somut olayda Mahkememizce alınan bilirkişi raporu da gözetildiğinde davalının dava dışı ...'tan dava konusu çeki iktisap ederken sadece fatura ilişkisine dayandığı, başkaca istihbari araştırma yapmadığı, borcun kaynağını araştırma yükümlülüğüne aykırı olacak şekilde teyit etmediği, bu suretle yetkili olmayan hamilden elde ettiği çekin iktisabında ağır kusurlu olduğu, istirdatı istenebilecek çekten dolayı aldığı ödemenin iadesi gerektiği anlaşılmakla birleşen davanın kabulü ile davacı tarafından icra kanalıyla ödenen bedelin ödeme tarihinden işleyecek faiziyle birlikte davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
A)Asıl dava yönünden;
1-Davanın Kabulü ile, ..., ... OSB ... şubesine ait ... seri numaralı 28/09/2021 keşide tarihli 16.561,60-TL bedelli, ... ... ... şubesine ait ... seri numaralı 31/11/2021 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Alınması gereken 3.180,62-TL karar ve ilam harcından, 795,16-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 2.385,46-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı ... ... San. Tic. A.Ş. tarafından yatırılan 59,30-TL başvuru harcı ve 795,16-TL peşin harç olmak üzere toplam 854,46-TL harcın davalıdan alınarak davacı ... ... San. Tic. A.Ş'ye verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 15.424,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı ... ... San. Tic. A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden takdir edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ... ... San. Tic. A.Ş'ye verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
B)Birleşen 8. ATM .... sayılı dosyası yönünden;
1-Menfi tespit iken ödeme nedeniyle istirdat davasına dönüşen Davanın Kabulü ile, ..., ... ... şubesine ait ... seri numaralı 31/11/2021 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile ödenen 40.489,15-TL'nin 24/01/2022 ödeme tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 2.765,81-TL karar ve ilam harcından 512,33-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 2.253,48-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı ... tarafından yatırılan 59,30-TL başvuru harcı ve 512,33-TL peşin harç olmak üzere toplam 571,63-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı ...'in karşıladığı 5.120,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, birleşen dava yönünden kesin; asıl dava yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/05/2025
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza