T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/631 Esas
KARAR NO: 2022/562
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/10/2021
KARAR TARİHİ: 10/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre Kuzey Marmara Otoyolunun işletme hakkı sahibi; davalı ise işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan otoyollarını kullanmış olan şirket olduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan otoyollarından geçişler, mezkûr madde gereği ücretlendirilmekte, ücret ödemeden yapılan geçişlerde, geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza uygulandığını, davalı şirketin, 27.02.2020 ile 06.07.2020 tarihleri arasında birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin müvekkili şirketin işletmesinde olan otoyollardan ihlâlli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ödenmediği için davalı hakkında .... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalı taraf, 26.11.2020 tarihli itiraz dilekçesi ile borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiğini, bu nedenle işbu davanın açılmasının hasıl olduğunu, tüm bu açıklanan nedenlerle davalının haksız ve hukukî dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamını, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağının likit olması sebebiyle borçlu aleyhine asgari %20 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine başlatılan takipte yetkili icra müdürlükleri Samsun İcra Müdürlükleri olup, bu takibe ilişkin itirazın iptali davalarında da yetkili mahkeme Samsun Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle yetki itirazlarının olduğunu, müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, ihlalli geçiş yapıldığı iddia edilen zamanlarda müvekkile ihlalli geçiş bildirimleri tebliğ edilmediğini, tebliğ edilmemesi sebebiyle müvekkilin ihlalli geçişten haberi bulunmadığını, bu sebeple nasıl hesaplandığı, ne zamana ait olduğu belli olmayan icra takip borcuna itiraz edildiğini, ihlalli geçiş yapılmasından sonra bankaya bakiye yüklenmesinin yeterli olduğunu, söz konusu geçiş ücreti ve cezanın ödenmesinin gerekmediğini, tüm bu açıklanan nedenlerle davanın reddini, davacı taraf aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dava dosyasının çıktılarının ve davaya konu araçlara ilişkin trafik tescil kayıtlarının celp edilerek dosyamız kapsamına alındığı anlaşılmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının .... İcra Dairesinin 2020/... Esas sayılı takip dosyasında ihlali geçişten kaynaklanan 589,35-TL asıl alacak 2.357,40-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.946,75-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 20/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 26/11/2020 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Trafik Uzmanı bilirkişinin 14/05/2022 tarihli raporunda özetle; Geçişlerin yapıldığı tarihlerde davalı firmanın hesabında yeterli .../... bakiyesinin bulunduğu ile ilgili herhangi bir belgenin olmadığı, ... plakalı aracın geçişlerin yapıldığı tarihte başka bir firma adına kayıtlı olduğu, geçiş ücreti talep edilen durum ile ilgili bir illiyet bağının olup olmadığının anlaşılamadığı, ancak üç geçişin hesaplamalara dahil edildiği, geçiş ücreti olan 589,35-TL'na dört katı cezanın eklenmesi ile ücretin 3.536,10-TL (Üç Bin Beş Yüz Otuz Altı Türk Lirası On Kuruş) olduğu, geçişten 15 gün sonrasından itibaren icra işlemi başlatılana kadar geçen süre içerisinde hesaplanan avans faizinin miktarının 875,38TL(Sekiz Yüz Yetmiş Beş Türk Lirası Otuz Sekiz Kuruş) olduğu, avans Faizinin KDV'sinin 157,53TL (Yüz Elli Yedi Türk Lirası Elli Üç Kuruş) olduğu, tüm ücretler toplamından davalının davacıya ödemesi gereken miktarın ise 4.569,01TL (Dört Bin Beş Yüz Altmış Dokuz Türk Lirası Bir Kuruş) olduğu, ... Plakalı aracın dava konusu geçişlerle ilgili bir durumunun olmadığının anlaşılması halinde 4.569,01TL-33,65TL=4.535,36TL'nın davaya konu borç toplamı miktarının olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davalı tarafa ait olduğu iddia edilen araçların otoyoldan cezalı geçtiği, geçişler sonrası otoyol geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı cezai şart alacağının ödenmemesine dayalı yapılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu, Mahkememizin 24/01/2022 tarihli celsesinde davalı vekilinin yetki itirazının reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Nitekim sözleşmenin ifa yeri ve para alacağına ilişkin uyuşmazlık kapsamında Mahkememiz yetkilidir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
6001 sayılı Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... veya ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı muhtelif plakalı araçların ücret ödemeksizin geçiş ihlali yaptığı, bu nedenle dava konusu takibe ilişkin borç bulunduğu, davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davası açtığı görülmüştür. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalının tüm geçişleri ayrı ayrı incelenmiş, geçişlerin yapıldığı tarihlerde davalı firmanın hesabında yeterli .../... bakiyesinin bulunduğu ile ilgili herhangi bir belgenin olmadığı, sadece geçiş dönemi itibariyle ... plakalı aracın başka bir firma adına kayıtlı olduğu, geçiş ücreti talep edilen durum ile ilgili bir illiyet bağının olmadığı anlaşılmıştır. Bilirkişi raporunda her ne kadar ceza tutarları 5 katı olarak hesap edilmiş ise de bu durumun yeniden rapor alınmasını gerektirmeyen maddi hataya ilişkin olduğu, takipteki asıl alacak olan toplam geçiş ücreti 589,35 TL'den ... plaka sayılı araç yönünden yapılan 3 geçişlik toplam 20,00 TL ücret düşüldüğünde 569,35 TL geçiş ücretinin ve bu miktarın dört katı olarak hesaplanması gereken 2.277,40 TL ceza tutarı eklendiğinde toplam asıl alacağın 2.846,75 TL olduğu, davacının takip talebinde işlemiş faiz isteminin bulunmadığı, davalının davacıya ödemesi gereken miktarın toplam 2.846,75-TL olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Tespit edilen alacağa taraflar tacir olsa da taleple bağlı kalınarak asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu alacağın niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 569,35 TL geçiş ücreti, 2.277,40 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 2.846,75 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi işletilmesine, fazlaya dair istemin Reddine,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 569,35 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 194,46-TL karar ve ilam harcından 59,30-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 135,16-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL başvuru harcı, 59,30-TL peşin harç olmak üzere toplam 118,60-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davanın kabul oranına göre davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.846,75-TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davanın red oranına göre davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 100,00-TL (red miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 730,00-TL yargılama gideri kabul ve red durumuna göre (%96,60 kabul) takdiren oranlayarak 705,23-TL'lik kısmının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 1.320,00-TL'nin davanın kabul-red oranına (%96,60 kabul) göre 1.275,12-TL'nin davalıdan, 44,88-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının gerekçeli karar tebliğ gideri düşüldükten sonra re'sen ilgilisine iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/10/2022
Katip ... Hakim ...
¸ ¸