T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/96 Esas
KARAR NO :2025/554
DAVA:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/02/2021
KARAR TARİHİ:08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin otel işletmeciliği yapan davalı şirkete özel olarak dizayn edilen oteller veya otel gruplarına çevirim için otel rezervasyon dağıtım sistemlerine erişim için gerekli kurulumları yaptığını, davacı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davalı sözleşmeden kaynaklanan fatura bedellerini ödemediğini, bu faturaların tahsili için takip yapıldığını, davalı bu fatura bedellerinden kaynaklanan borcunu ödemediğinden alacak tahsili için .... İcra müdürlüğünün ... E ile takip yapıldığını, davalı tarafın takibe itiraz ederek durduğunu, Neticeten; İtirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine 9020 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini...” talep ve dava etmişlerdir.
Davalı vekili Mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile otel işletmeciliği yapan davalı şirkete özel olarak dizayn edilen oteller veya otel gruplarına çevirim için otel rezervasyon dağıtım sistemlerine erişim için 04.11.2016 tarihli sözleşme imzalatıldığını, davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği bedel zamanaşımına uğradığını, davacı ise sözleşmeden kaynaklanan 6.000.-Euro alacağı için 31.10.2016 tarihli fatura yönünden takip yapıldığından davacının yaptığı takibe haklı nedenle itiraz edildiğini, davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği tarihte davacıdan böyle bir hizmet alınmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini...” talep etmiştir.
Dava, cari hesap ilişkisinden ve faturalardan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır. Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).
Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca , faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.
Faturalarda belirtilen mal veya hizmetin davalı alıcıya teslim edildiği iddiasını davacı ispatla yükümlüdür. Fatura içeriğindeki mal veya hizmetin davalıya teslimi dayanak belgelerle kanıtlanmadığı sürece ticari defterler tek başına malın teslim edildiğini ispata yeterli değildir.
Bu açıklamalar ışığında davacı ve davalının sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman mali bilirkişiden rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyetinin düzenlediği 23/12/2022 tarihli 12 sayfadan ibaret raporunda özetle; Huzurdaki davada ana ihtilaf, dava dosyasındaki belgelere göre davanın temelinde davacının davalıyla yapmış olduğu ticari ilişki çerçevesinde düzenlemiş olduğu bildirilen faturalardan kaynaklı olduğunu ifade ettiği alacağının tahsili için davalı aleyhine takip başlattığı anlaşılmakla, davalı tarafından işbu takibe itiraz edilmesi neticesinde takibin durduğu, davalının haksız olduğu davacı yanca ileri sürülen itirazının iptali ile alacağın tahsili merkezinde davadaki talebin toplandığı, Davacının 2016, 2017, 2018 yılları ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde ve usulüne uygun tasdik ettirildiği, Davacı yanın incelenen ticari defterlerinde; davacı tarafından takibe konu edilen aşağıdaki tablodaki faturaların kayıtlı olduğu, davacının takip tarihi (08.03.2018) itibariyle davalı yandan 246.900,52 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, davacı yan 31.12.2018 tarihinde 45.837,91 TL tutarlı kur değerlemesi yapmış olup, 31.12.2018 tarihi itibariyle alacağı 292.738,43 TL'ye ulaştığı, takipteki talebin Euro cinsinden olduğu, Euro cinsinden hesaplamanın kaydi görünüm ve içeriğinin mali müşavir bilirkişi tarafından rapor içinde anlatım konusu kılındığı; Davalı şirkete ait 2016 yılı ticari defterler dosyaya ibraz edilmiş olduğunun görüldüğü, ancak, davalı şirketin merkezinin Gürcistan/Bartum olduğu, ticari kayıtlarının Türkiye Muhasebe Standartları ile uyumlu olmadığından ve bazı kayıtların da Türkçe yazılı olmadığı görüldüğünden davalı kayıtları üzerinde inceleme yapılmadığı, Rapor içinde de ifade edildiği, takdirin bu alanda mahkemeye ait olduğu, Davacı ... Bilgi Tek. Ve Tur. Ltd. Şti. tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu faturaların e- arşiv fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, takibe konu faturaların davacı yanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olduğu, takibe konu faturaların taraflar arasında bulunan sözleşme kapsamında düzenlendiği, Heyetimizde yer alan teknik (turizm sektörü uzmanı) bilirkişi tarafından yapılan incelemelerde turizm-otelcilik alanında hizmet ilişkisinin kurulduğu tespit edildiğinden, düzenlenen faturaların davalı yan bilgisi dahilinde olduğu ve faturalara davalı tarafından 8 günlük yasal süresi içerinde itiraz edildiğine dair bir veriye muhasebesel inceleme sürecinde rastlanmadığı, bu Rapor içinde anlatımı ayrıntılı olarak yapılan seçeneklerin gözetilmesine bağlı olarak, davacının talebinin muhik olduğunu takdir hususunda münhasır belirleyici makamın sayın Mahkeme olduğu, Neticeten; yüce Mahkemenizin davacının huzurdaki talebinde haklı olduğu yönünde karar vermesi durumunda; faiz ve cezai şarta dair davacı anlatımlarının içeriği ve bu alanda sayın Mahkemeye sunulu hususat da -mezkur veçhile- yüce Mahkemece değerlendirildikten sonra, davacı savlarının muhterem yargı makamınca yerinde bulunduğu seçenekte, davacının takip tarihi (08.03.2018) itibariyle takibe konu edilen faturalardan dolayı 62.129,78 EURO asıl, 18.640,28 EURO takip anına dek) işlemiş faiz, 6.000,- EURO cezai şart bedeli olmak üzere toplamda 86.770,06 euro alacaklı olacağı, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi ... düzenlediği 28/04/2025 tarihli 37 sayfadan ibaret raporunda özetle; inceleme, tespit ve değerlendirme bölümünde açıklaması yapılan nedenlerle takdiri tamamen Mahkememize ait olmak üzere; Teknik olarak yapılan incelemede taraflar arasında otel için yapılan sözleşmeler gereği otele kurulan sistemin web ortamında online kurulu olduğu ve faal durumda olduğu, bunun yanında otel için kullanıcı adı ve şifrelerinin tanımlı olduğunun tespit edildiği, Davacı şirketin taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre teknik olarak sözleşmelerden kaynaklı edinimlerini yerine getirdiğinin tespit edilmiş olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememize sunulan 06/11/2023 başvuru kayıt tarihli istinabe cevabındaki Mutabık Kalınan Prosedürlere İlişkin Raporda, "Bulunan Gerçek Verilere Dayanan Sonuç" başlıklı 25 Mart 2024 yıl tarihli yazıda; "Denetim raporu/sonucu, "Metro ..." A.Ş. ("Şirket") genel kurulu ve yönetimi için hazırlanmış olup, "..." A.Ş. ve "... Bilgi Teknolojileri Ve Turizm Limited Şirketi" ('...)" arasında 4 Kasım 2016 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca ("...” online rezervasyon sisteminin kullanımına ilişkin") alınan/alınmayan hizmetlere ilişkin bilgilere içermektedir. Yalnızca yukarıda tanımlanan hizmet bilgileriyle ilgili olan, üzerinde mutabakata varılan prosedürlerimiz, uslararası Denetim Standardı 4400, "Finansal Bilgi İşlemlerine İlişkin Üzerinde Mutabakat Sağlanan Prosedürlerin Uygulanması"na uygun olarak hazırlanmıştır. ... LTD veya çalışanlarından herhangi biri sorumluluk kabul etmiyor, çünkü herhangi kişiye karşı bu raporda yer alan hatalar şirket temsilcileri tarafından sağlanan bilgi ve belgelere dayanmaktadır . Tarafımızca düzenlenen denetim raporu/sonucu, şirket tarafından sağlanan, bilinen durumlara ve bu raporda aktarilan bilgi ve belgelere dayanmaktadır. Ayrıca denetçiler, operasyonlarımızı önemli ölçüde etkileyebilecek herhangi bir değişiklik konusunda şirketin tenleri mümkün olan en kısa sürede bilgilendireceğine güvenmektedir. Denetçiler rapor tarihinden sonra yapılan herhangi değişikliklerden dolayı sorumluluk kabul etmezler. 25 Mart 2024 tarihinde sona eren döneme ait Mutabık kalınan Prosedürler raporu/sonucu, yalnızca şirket yönetimine göre Mutabakata varılan Prosedürlerden kaynaklanan ve rapotumuzda sunulan fiili sonuçlardan oluşmaktadır. ... LTD, bu hesaba dayanılarak verilen herhangi bir karardan kaynaklanabilecek olası zarat veya kayıplardan üçüncü şahıslara karşı sorumlu olmayacaktır. Raporumuz/sonucumuz idari kararlar almak için kullanılabilir, yanı sıra adli davalar ve diğer ihtiyaçlar için de kullanılabilir." olduğu belirtilmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; taraflar arasında 04.11.2016 tarihli ... Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi, ... Compare Manager (...) Kullanım Taahhütnamesi, ... Hotel Channel Management Programı ve Diğer Yazılım ve Sistemleri Kullanım Sözleşmesi, Otel Web sitesi SEO Çalışması Hizmeti, ... Optimizasyon ve Yönetimi Sözleşmelerinin yapıldığı, turizm-otelcilik alanında hizmet ilişkisinin kurulduğu, bu ilişki nedeniyle cari hesap borç ilişkisinin oluştuğu, davacının bu cari hesap alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verildiği, mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine karar verildiği, yapılan incelemede davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun düzenlendiği, davacı tarafın kayıtlarından 62.128,09 Euro asıl alacak ile 18.640,28 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 80.768,37 Euro alacaklı olduğu, davacı tarafından sözleşmenin feshedilmesine neden olduğundan 6.000,00 Euro cezai şart talep edildiği, anlaşılmış olup davalı şirketin Gürcistan uyruklu olması nedeniyle istinabe usulü ile ticari defter ve kayıtlarının incelendiği, davalının ticari defterlerinin bulunmadığı, muhasebe programı ile kayıt tuttuğu, muhasebe kayıtlarında davacı şirkete ilişkin kaydın bulunmadığı, davalı şirket tarafından davaya konu rezervasyon programının alınmadığı, "athena" isimli programın kullanıldığının tespit edildiği, bu tespitler ışığında yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere faturanın tek başına alacağın varlığını kanıtlamaya yeterli olmadığı, davacının faturaya konu hizmeti verdiğini kanıtlaması gerektiği, davacı tarafından hizmetin verilip verilmediğinin mahkememizce alanında uzman bilgisayar mühendisi bilirkişiden rapor aldırılmış, alınan bilirkişi raporu ile davacı tarafın sözleşmede belirtilen programın kurulduğu ve faal olduğu, şifrelerinin tanımlı olduğu anlaşıldığından davalı tarafın ahde vefa ilkesi gereğince sözleşmeden kaynaklanan edimini yerine getirmesinin zorunlu olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile 62.128,09 Euro asıl alacak ile 18.640,28 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 80.768,37 Euro alacaklı olduğu tespit edilmiş olup sözleşmenin 10. Maddesi gereği davalının akde aykırı olarak edimini yerine getirmediğinden 6.000,00 Euro cezai şart ödemekle yükümlü olduğundan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu fatura alacağının önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın iptaline, takibin takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatı 82.452,58-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar ve ilam harcı 28.161,67-TL nin peşin alınan 4.970,75-TL den düşümü ile kalan 23.190,92-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 5.030,05-TL peşin ve başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 9.500,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 65.839,44-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır