T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/102 Esas
KARAR NO: 2022/697
DAVA: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/09/2014
KARAR TARİHİ: 01/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle;Taraflar arasında 01.11.2011 başlangıç, 31.12.2012 bitiş tarihli ... nolu ...’s ...’s Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, müvekkilinin sigorta primlerini ödeyerek üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, müvekkili şirketin ... Kadife Sok. No: Tuzla-İstanbul adresinde bulunan deposunda 29.08.2012 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde, müvekkili müşterisi üçüncü şahıslara ait emtiaların tamamı yanarak zayii olduğunu, meydana gelen yangın akabinde konuyla ilgili sigorta poliçesi çerçevesinde gerekli tüm başvuruların yapıldığını, müvekkilinden talep edilen tüm evraklar zamanında davalı şirkete teslim edildiği, davalı ... şirketi konuya ilişkin hasar dosyası açtığını, dava konusu edilen alacak ve hasar ile ilgili müvekkilinin ayrıca dava dışı ...Sigorta A.Ş'den tarafsız ekspertiz şirketi tarafından yapılan incelemeler neticesinde poliçe kapsamında müvekkili şirketi zararının büyük bir kısmını poliçe limitleri kapsamında ... Sigorta A.Ş'den tanzim edildiği, ancak davalı ... şirketinin her ne kadar sigorta tazminatı kapsamında kalan hasar gerek şifahi olarak gerekse yazılı olarak defalarca talep edilmiş ise de müvekkilini oyaladığını, herhangi bir ödeme de yapmadığını, alacağın tahsili için önce icra takibi başlatılmış, davalı yanın haksız ve mesnetsiz bir şekilde takibe itiraz etmesi üzerine, takibin durduğunu, bu nedenlerle itirazın iptali ile ...'s Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında koruma altında bulunan hasar nedeniyle, poliçe limiti çerçevesindeki 500.000-Euro'nun %20 icra inkar tazminatı faizi ve tüm ferileri ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu hasarın freight forwarder's sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında olmadığını, davalı şirket de defalarca davacı şirkete talep ettikleri alacağın sigorta poliçesi kapsamına girmediğini yazılı ve sözlü olarak iletildiğini, ancak davacı bu gerçeği kabul etmek istemediğini, ...Sigorta A.Ş'den aldığı 3.554.806,76-Euro sigorta tazminatının yanında bir de müvekkili şirketten poliçe kapsamında girmeyen dava değeri kadar ayrı ve ikinci bir tazminat elde etmeye çalıştğıını, sigortalının bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bahse konu deponun, poliçe teminatı altında olmadığını, eksik sigorta hükümlerinin uygulanması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, poliçe şartı gereği efektif ve nominal stok arasında fark var ise müvekkilinin sadece 50.000,00 Euro'dan sorumlu olacağını, davacının zararını ispat edici tüm belgeleri dava dosyasına sunmadığını, bu haliyle davaya devam edilmesinin mümkün olmadığını, ekspertiz raporu ekleri ve hasar dosyalarının tümüyle getirtilmesi gerektiğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin, alacağın likit olmaması sebebiyle kabul edilemez olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Dava; hukuksal niteliği itibariyle, taraflar arasındaki ...'s sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında davacı şirketin deposunda 29/08/2012 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde muhafaza ettiği 3. kişilere ait emtiaların zayi olması nedeniyle 3. kişilere ödediği tazminat bedelinin tahsili için başlatılan takibe itirazın iptalidir.
Mahkememizin ... esas sayılı dosyası üzerinden ; Mahkememizce 18/02/2016 tarihli celsenin 2 nolu ara kararı uyarınca davacı şirkete ait 2012 - 2013 - 2014 yıllarına ait ticari defter kayıtları ile davacının 3. Kişilere ödemiş olduğu bedellerin dayanak belgeleri ile birlikte inceleme gününe kadar sunmasına karar verilmiştir. Ancak buna rağmen inceleme gününde herhangi bir ödeme belgesi ve dayanak faturalar sunulmamıştır. Mahkememizin 03/11/2016 tarihli celse ara kararı uyarınca davacıya deposunda hasar gören ve bu hasara ilişkin 3. Kişilere yapmış olduğu ödemelere ilişkin bilgi ve belgeleri sunmak üzere tekrardan 30 günlük süre verilmiştir. Ancak buna rağmen 02/03/2017 tarihli celseye değin herhangi bir delil sunulmadığı gibi bu celsenin 1 nolu ara kararı uyarınca davacı vekiline HMK'nın 94 ve 140/5 maddeleri uyarınca meşruhatlı davetiye ile dilekçelerinde sözünü ettiği ancak dosyaya henüz sunmadığı ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olacak ödeme belgelerini sunması için son kez ve kesin olmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmiştir. Davacı tarafa usulüne uygun olarak tebligat yapılmasına rağmen kesin süre geçtikten sonra ödeme belgelerini dosyaya sunduğu, Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler bir arada değerlendirilerek davacının süresinden sonra sunduğu ödeme belgeleri ayrı tutulmak suretiyle yapılan inceleme sonucunda poliçe kapsamında talebi ve zarar miktarı davacı tarafça ispat edilemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
Kaldırma; Mahkememizin 2014/1220 Esas 2017/565 Karar sayılı dosyası ile davanın reddine dair karar verilmiş olup İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2019/791 Esas 2021/1976 Karar sayılı kararı ile kaldırılarak Mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2019/791 Esas 2021/1976 Karar sayılı kararının kaldırma gerekçesinde "Davacı tarafından dava dilekçesi ve delil listesinde hasar dosyaları ve ödeme belgelerine, tarafların ticari defter ve kayıtlarına da delil olarak dayanılmıştır. ... sigortacısı ...Sigorta tarafından müşteri talepleri dikkate alınarak ,yanan emtia belirlenerek bir kısım tazminat ödemesi yapılmıştır. Yanan emtialara ilişkin evraklar toplanmıştır. Bu belgeler klasörler halinde dava dosyası ekinde bulunmaktadır. Ayrıca ; davacı taraf delil olarak ticari defterlere de dayanmış olup ; ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle davacının sunduğu ödeme listesinin mevcut olup olmadığı tesbit edilebilecektir. Tahkikat aşamasında yapılacak bilirkişi incelemesi ile belirlenecek bir hususu davacı tarafa yükleyerek belge ibrazı için iki haftalık kesin süre verilerek çözümlenmesi mümkün bulunmamaktadır.Müşteri mutabakatları hiç sunulmasa da yangın esnasında depolarda bulunan emtia ve davacı ödeme yapmış ise tesbiti mümkün bulunmaktadır.İlk derece mahkemesince bilirkişi kurulu tarafından yapılacak inceleme ile çözümü gereken hususun davacı tarafdan kesin süre verilerek müşteri mutabakatı talep edilmesi ve neticede, davacının yaptığı ödemeleri ispat edemediğinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır." şeklinde karar verilmiştir.
Kaldırma üzerine Mahkememizce yeniden oturum günü tayin edilmiş, taraflara tebliğ edilmiş, tayin edilen gün, bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devamla esas hakkında hüküm tesis edilmiştir.
Kaldırma sonrası Mahkememizce Bölge Adliye Mahkemesi ilamı doğrultusunda alınan mali, sigorta hukuku uzmanı ve akademisyen konu uzmanı bilirkişi heyetinin 13.10.2022 tarihli 5 sayfadan ibaret raporunda özetle; istinaf mahkemesince verilen kaldırma kararı ve gerekçesi ile dosyada davacı yan beyan ve talepleri incelenmek ve değerlendirilmekle Davacı tarafın dava dosyasına sunduğu ödeme listesinin fiilen yapılan ödemeler şeklinde mevcut olup olmadığı hususunda davacı şirket ticari defterlerini inceleme için ibraz etmediğinden herhangi bir tespit yapılamadığı, gelinen aşamada davacının zararının sabit olmadığının değerlendirildiği belirtilmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, Bilirkişi incelemesine esas olmak üzere davacı tarafça yangında malı yanan firmalardan bir kısmının hasar bedellerini gösterir mutabakatnamelerinin sunulduğu görülmüş olup, davacı vekilince sunulan belgelerde malların giriş çıkış ve tarihleri belirtilmediğinden sunulan müşteri bildirimlerinin fatura ve irsaliyeleri ibraz edilmeyerek dayanakları belirtilmediğinden bu miktarda zarara tekabül eden emtiaların yangın tarihinde davacının deposunda bulunup bulunmadığı ve dolayısıyla zarar miktarı anlaşılamamıştır. Ayrıca davacı şirketçe yangının olduğu tarihi kapsar şekilde ticari defter kayıtlarının da bilirkişi incelemesine sunulmadığı anlaşılmıştır. Böylelikle mutabakatnamelerde adı geçen firmaların kaşelerini taşıyan bildirim formlarında belirtilen miktarların teyidi davacı tarafın ticari defter kayıtlarıyla dahi teyit edilememiştir. Yine defterin ibraz edilmemesine dayalı olarak dava dışı ...A.Ş. Adına tanzim edilmiş sigorta hasar bedeli açıklamalı 03/03/2014 tarihinde ... nolu 2.570.000,00 TL tutarındaki faturanın da teyidi yapılamamıştır.
Taraflarca tutulan 08/06/2016 tarihli olay yeri tespit tutanağının 3. Paragrafında da diğer emtiası yanan firmaların evrakları temin edildiği takdirde sunularak ibraz edileceği belirtilmiştir.
İstinaf yasa yoluna başvurulmak suretiyle "....İlk derece mahkemesince bilirkişi kurulu tarafından yapılacak inceleme ile çözümü gereken hususun davacı tarafdan kesin süre verilerek müşteri mutabakatı talep edilmesi ve neticede, davacının yaptığı ödemeleri ispat edemediğinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır" denilmekle uyulan BAM ilamı kapsamı itibari ile dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş ise de Davacı tarafın dava dosyasına sunduğu ödeme listesinin fiilen yapılan ödemeler şeklinde mevcut olup olmadığı hususunda davacı şirket ticari defterlerini inceleme için ibraz etmediğinden herhangi bir tespit yapılamadığı, BAM kaldırma ilamı sonrası 15.02.2022 tarihli tensip zaptı 2 no.lu ara kararı ile kaldırma kararı doğrultusunda inceleme günü kayıtların ibraz edilmesinin ihtar edildiği, 15.03.2022 tarihli 1 no.lu ara karar ile davacı vekilinin talebi doğrultusunda bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi de verildiği, davacı şirket ticari defterlerini inceleme için ibraz etmediğinden herhangi bir tespit yapılamadığı, Mahkememizin 01.12.2022 tarihli duruşmasında Davacı vekilinden dosya kapsamında sunulan sigorta hasar dosyası içerisinde mahkememizce dava dosyamızdaki alacağı ilgilendiren herhangi bir ödeme belgesine rastlanılmadığı bildirildiğinde "Dosyalarda mutabakat cari hesap faturalar mevcuttur ödeme belgeleri bulunmamaktadır, cari hesaplarda ödeme yapıldığı görünmektedir, bu cari hesaplarda gözüken ödemelere ilişkin beyanda bulunmak ve evrakları sunmak için süre talep ederiz" beyanında bulunarak yeniden süre istenildiği, verilen kesin süre içinde ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmeyen ve delil sunma süresinden sonra talep edilen bu süre talebinin reddine karar verilmiş ve gelinen aşamada davacının zararının/zarar miktarının sabit olmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi ve ayrıntısı açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE
2-Alınması gereken maktu 80,70-TL harcın, peşin alınan 17.022,90-TL harçtan mahsubu ile bakiye 16.942,20-TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 163.364,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
(dava tarihi MB döviz kuru 1 Euro=2.8841-TL, dava değeri 500.000-Euro=1.442.050-TL)
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 72,00-TL yargılama giderinin, davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.01/12/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır.“5070 sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.”