T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/476 Esas
KARAR NO :2025/647
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/07/2024
KARAR TARİHİ:16/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin, ürünlerinin paketlenmesi amacıyla ambalaj, kutu vb. sipariş etmek hususunda müvekkili şirket ile iletişime geçtiğini ve fiyat bilgisi talep ettiğini, bunun üzerine taraflar arasında mal ve hizmet alımına ilişkin ticari bir ilişki meydana geldiğini, bu kapsamda müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki cari hesap ilişkisi 30.12.2020 tarihinde başladığını ve 31.12.2023 tarihine kadar sürdüğünü, taraflar arasındaki ticari ilişki 20.01.2021 tarihinden 19.07.2022 tarihine kadar sorunsuz olarak ilerlemişken davalı şirket, müvekkili şirket tarafından kesilen 20.12.2022 tarih ve ... sayılı ve 3.020,80 EUR tutarındaki faturaya ilişkin kısmi ödeme yaptığını, bu kapsamda müvekkili şirketin ticari defterlerine ve taraflar arasındaki cari hesap ilişkisine göre müvekkili şirketin, davalı şirketten 1.312,47 EUR tutarında alacağı kaldığını, bu sebeple müvekkili şirket yetkilisi davalı şirketi defalarca söz konusu bakiye alacağın ödenmesi hususunda yazılı olarak uyardığını, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından borcunu ödemeyen davalı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü nezdinde ... E sayılı dosya ile söz konusu 1.312.47 EUR bakiye alacağın davalı şirketten tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, ancak davalı şirket tarafından itiraz edilmesi üzerine takip duruğunu, Beyan ederek; İtirazın iptali ile takibin devamına, temerrüde düşülen bedel için temerrüt tarihinden itibaren devlet bankalarının Euro cinsi 1 yıllık vadeli döviz hesaplarına uyguladıkları en yüksek faizin işletilmesine, Davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminata, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı yana yüklenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davanın tarafları arasında herhangi bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığını, yargılama aşamasında müvekkili şirketin ticari defter ve hesap kayıtlarının incelenmesi ile de ortaya çıkacak olduğu üzere, davalı müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, bununla birlikte, faturaya itiraz edilmemiş olması, faturanın dayanağı olan borç ilişkisini kabul etmek anlamını taşımadığını, sırf faturaya itiraz edilmediğinden bahisle müvekkilinin bir bütün olarak borç ilişkisini kabul ettiğinin kabulünün mümkün olmadığını, bu bakımdan, borç doğuran olayın, davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, davacı taraf, .... İcra Dairesi 2024/ 280 E. Sayılı dosyasında her ne kadar takip talebinde ticari defter ve belgelere dayalı alacak olduğunu belirtmiş olsa da icra dosyasına mutabakatsız, onaysız ve tek taraflı olarak düzenlenmiş tek adet hesap ekstresi belgesine dayandırdığını, usulüne uygun olarak tutulmuş ticari defter ve belgeler uyarınca müvekkili şirketin borcu bulunmadığını, taraflar arasındaki alacak iddiası yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminat talebinin yerinde olmadığını, dosya kapsamında likit bir alacak mevcut olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, Beyan ederek; Davanın reddine, Davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı yana yüklenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, cari hesap ilişkisinden ve faturalardan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır. Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).
Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca , faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.
Faturalarda belirtilen mal veya hizmetin davalı alıcıya teslim edildiği iddiasını davacı ispatla yükümlüdür. Fatura içeriğindeki mal veya hizmetin davalıya teslimi dayanak belgelerle kanıtlanmadığı sürece ticari defterler tek başına malın teslim edildiğini ispata yeterli değildir.
Bu açıklamalar ışığında davacı ve davalının sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman mali bilirkişiden rapor alınmıştır.
.... İcra Dairesi'nin ...E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı - Takip alacaklısı 08.01.2024 tarihinde 1.312,47EURO asıl, 45,54EURO'su işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.358,01EURO alacağının tahsil tarihine kadar işleyecek, yıllık 443,25 oranında Reeskont Faizi, masraf, vekâlet ücreti ve tüm ferileri ile birlikte tahsilini ile talep etmiştir. Davacı takip alacaklısı takibe dayanak olarak 20.12.2022 tarihli 1.312,47EURO alacağını sunmuştur. Takip borçlusu 08.01.2024 tarihli itiraz dilekçesinde, borca, takibe konu alacağın tamamına, anapara, ödeme emrine, işlemiş ve işlememiş faize, faiz oranına ve tüm ferileri ile birlikte takibe itiraz etmiştir. Yapılan itiraz üzerine takip durmuştur. Yapılan itirazın süresinde olduğu görülmüştür.
Bilirkişinin düzenlediği 13/08/2025 tarihli 9 sayfadan ibaret raporunda özetle; Davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin eksiksiz, usulüne uygun ve birbirlerinin doğrulayan surette tutulduğundan sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalının yalnızca 2022 yılına ilişkin muavin sunduğu, envanter defterlerini sunmadığı, sunulan hali ile davalı defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olmadığı, Davacının ticari defterlerine göre 08.01.2023 takip tarihi itibariyle 1.312,47 € davalıdan alacaklı göründüğü, Davacının kaydi alacağının 20.12.2022 tarihli ... numaralı 3.020,80€ tutarlı faturaya dayandığı, Davacının takibe konu alacağının dayanağı olan faturasının davalının sunduğu muavin defter dökümünde kayıtlı olduğu, taraflar arasında akdi faiz yönünden bir sözleşme olmadığından ve takipten önce temerrüt oluşmadığından işlemiş faiz talebi yersiz olduğu, dosyaya sunulu e-posta yazışmalarının davalıya ulaştığı hususunda yeterli, somut ve kat'i bir kanaat edinilemediği, Davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda, Merkez bankası verilerinden, 08.01.2024 takip tarihi itibari ile Kamu Bankalarınca EURO üzerinden Açılan 1 Yıla Kadar Vadeli Döviz Tevdiat Hesaplarına Uygulanacağı Bildirilen Azami Faiz Oranı yıllık %7 olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle davacının belirlenecek asıl alacağına 08.01.2024 takip tarihinden itibaren %7 oranında Azami Faiz yürütülebileceği, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, dava konusu takibe ilişkin borç bakiyesi bulunduğu ve bu anlamda cari hesap borç ilişkisinin oluştuğu, davacının bu cari hesap alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verildiği, davacının alacağına dayanak olan faturaların davalıya tebliğ edildiği, faturaya itiraz olmadığı, davaya konu faturanın davacının usulüne uygun olarak tutulan ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı bulunduğu, davalının ise sunulan muavin defter dökümlerinde kayıtlı olduğu, dolayısıyla davacının bu faturaya ilişkin işin yapıldığının kabulü gerektiği, aksini yazılı delil veya kesin delil ile ispat edebileceği, davalının ise herhangi bir ödeme belgesi ibraz etmediği, taraf defterleri arasındaki borç farkının bulunmadığı, davacının davaya konu fatura nedeniyle 1.312,47 Euro alacaklı olduğunun kabulünün gerektiği, davacının davasını tüm bu açıklamalarla ispatladığının kabulü gerektiği, her ne kadar icra takibinde davacının işlemiş faiz talebi olsa da, işlemiş faiz yönünden davalının temerrüde düşürülmediği, davacı tarafından davalıya ihtarname gönderilmediği, o halde davacı tarafın takip tarihinden önce işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, bu nedenle işlemiş faiz talebinin reddi gerektiği kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu fatura alacağının önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 1.312,74 Euro üzerinden devamına, asıl alacak üzerinden takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranında temerrüt faizi işletilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan 8.557,30 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar ve ilam harcı 3.199,17-TL nin peşin alınan 574,22-TL den düşümü ile kalan 2.624,95-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.001,82-TL peşin ve başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin, kabul edilen miktar oranlanarak 104,60-TL'nin davacıdan, 3.015,40-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 5.412,00-TL yargılama giderinin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 5.230,50-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, red edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 1.625,02-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır