T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/206 Esas
KARAR NO: 2023/1004
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/03/2022
KARAR TARİHİ: 19/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; Davalının, 07.11.2019 ile 26.06.2020 tarihleri arasında birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin davacı şirketin işletmesinde olan otoyollardan ihlâlli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretlerinin 15 günlük sürede de ödenmediği için davalı hakkında ... İcra Müdürlüğünün 2020/... E. sayılı dosyasıyla takip başlatılmış olduğunu, davalının sunmuş olduğu itiraz dilekçesi ile yetkiye, borca, faize, faiz oranına, işlemiş faize ve tüm ferilerine itiraz etmiş olduğunu, bunun sonucunda itiraz edilen takibin durdurulmuş ve davacı şirketin mağduriyetine sebep olunduğunu, davalının yetki itirazının hukuka aykırı olup, işbu itirazın reddine karar verilmesi gerektiğini, somut olayda, davacı tarafın işlettiği otoyolun geçiş bedeli karşılığında kullanılması hususunda, taraflar arasında, hizmet sözleşmesi bulunmadığını, İİK'nın 50. maddesi yollamasıyla kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 10. maddesi uyarınca takipte akdin ifa edileceği yer icra müdürlüğünün de yetkili olduğunu, sözleşmeye göre akdin ifa yerinin yani hizmetin yapıldığı yer İstanbul olduğundan, davalının takipte yetkiye itirazının yerinde olmadığını, davacı kurumun ticari merkezinin Sarıyer olduğunu, bu nedenle icra takibi yetkili icra müdürlüğünde başlatıldığı gibi, yetkili mahkemenin de İstanbul Mahkemeleri olacağını, ... sisteminin davacı şirketin kontrolünde olan bir sistem olmadığını, davacının sadece geçiş ücretini talep eden konumunda olduğunu, bu nedenle geçiş ücreti tahsilatının davacı şirket tarafından yapılmasının mümkün olmadığını, ... okuyucu cihazların davacı şirkete ait olmayıp, bu cihazların başka bir şirketin bünyesinde olduğunu ve bu şirket tarafından işletilmekte olduğunu, davacı şirketin bahsi geçen şirket ile arasında hiçbir organik bağ bulunmadığı gibi bu cihazlar üzerinde herhangi bir kontrol, müdahale gibi bir yetkisinin de bulunmadığını, davalı tarafın, geçiş ücretini ödemek amacıyla hesabını müsait hale getirmiş olsa dahi dava konusu dışında kalan ihlâlli geçişleri mevcutsa ve/veya o esnada başkaca köprü ve otoyolu kullanıyorsa bu geçişlere ilişkin ücretlerin dava konusu alacaktan önce tahsil edilebilmekte olduğunu, geçiş anında hesapta çekilmesi gereken geçiş bedelinden bir kuruş dahi eksik bakiye olsa dahi sistemin bu durumu yetersiz bakiye olarak algılamakta olduğunu ve dolayısı ile tahsilat yapılamadığı için geçişin ihlâlli olarak değerlendirilmekte olduğunu, davacı şirketin sadece geçiş esnasında geçiş ücreti ödenmişse ya da 15 günlük zaman zarfında yükümlülüğü olmamakla birlikte provizyon alındığı anda yeterli bakiye var ise geçiş ücretini tahsil kabiliyeti olup, her an tahsil edebilmesi, ... hesaplarında yeterli bakiye varken tahsilata engel olmasının mümkün olmadığını, davacı şirketin yasa tarafından kendisine verilen görevi yerine getirdiğini, işletmesi devredilen köprü ve otoyollar için alınması gereken cezalı tutar için işletmeci şirket aracı görünse de yasanın açık ifadesi karşısında bunun idari para cezası olmadığının açık olduğunu, 6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanunun 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğunın anlaşılmakta olduğunu, arz ve izah edilen tüm bu nedenlerle davalının haksız ve hukukî dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle borçlu aleyhine asgari %20 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini vekâleten talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili Mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın delillerinin davalı şirkete tebliğ olmadığını, dava dilekçesinin ihlal edildiği iddia edilen cezalara ilişkin hiçbir belge ve kaydın olmaması sebebi ile öncelikle eksik hususların tamamlatılması aksi takdirde davanın usulden reddedilmesini talep ettiğini, iş bu davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, esasa ilişkin beyanlarında hiçbir gerekçe ve dayanak göstermeksizin davalı şirket araçlarına ceza tanzim edildiğini, davacı tarafın delillerinin, tarafına tebliğ edilmemiş olması sebebi ile ihlal yaptığı iddia edilen araçların davalı şirkete ait olup olmadığı, ihlal yapıldığı iddia edilen tarihte gerçekten orada olup olmadığı, ihlal yapıldığı iddia edilen tarihte davalı şirket araçlarda ... bakiyesi olup olmadığının tespit edilememekte olduğunu, davalı şirketin, otomatik talimat ile ... bedellerini daima ödenmekte olup, bakiyenin yetersiz/eksiksiz olmasının mümkün olmadığını, bakiyelerin hiçbir zaman sıfırlanmadığının yapılacak incelemelerde de tespit edilebileceğini, arz olunan nedenlerle Haksız davanın reddine, davacı tarafın, değerin % 20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
Dava, geçiş ihlalinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmiştir.
6001 sayılı Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... veya ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.
Bu açıklamalar ışığında davacı ve davalının sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacının davalı aleyhine 157,75-TL asıl alacak 631,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 788,75-TL ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 16/09/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 17/09/2020 tarihinde süresi içerisinde itiraz ettiği görülmüştür.
Bilirkişinin düzenlediği 03/02/2023 tarihli 16 sayfadan ibaret raporunda özetle; Karayollarına ait tüm otoyollar ile ... ve ... sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı kanunda belirtilen şekilde geçiş ücretlerinin tahsil edildiği, davacı vekili tarafından dava dosyasına delil liste ekinde sunulan “ Cd İçeriği” Araç Geçiş Ekran Görüntü” ve “Geçiş Listesi” içeriği görüntüler tek tek incelenmiş olup bu belgelerin incelemesi neticesinde davalı Şirket ... LTD. ŞTİ. Adına kayıtlı olan ... plakalı 8 adet aracın 07.11.2019 ile 26.06.2020 tarihleri arasında davacı firma tarafından işletilen köprü ve otoyollardan 14 kez İhlalli Geçiş eksik bakiyeli ... etiketi / ... Plaka ile geçiş yaptığının görüldüğü, davalı ... Ltd. Şti. Firması adına kayıtlı olan ... plakalı 8 adet aracın 07.11.2019 ile 26.06.2020 tarihleri arasında davacı firma tarafından işletilen köprü ve otoyollardan 14 Adet ihlalli / eksik bakiyeli ... etiketi / ... Plaka ile geçiş yaptığı, yine davalının 6001 sayılı kanuna göre geçişlerini takip eden 15 günlük yasal sürede ... etiketine bakiye yüklediği yada geçiş ücretlerini ödediğine dair dosyaya bir belge ve bilgi sunmadığı, dolayısıyla ihlalli duruma düştüğü, davalı ... Ltd. Şti Firma adına kayıtlı olan 8 adet ... plakalı araçlar tarafından 07.11.2019 ile 26.06.2020 tarihleri arasırıda yapılan 14 adet İhlalli geçişlerden ötürü 157,75-TL Geçiş Ücreti+ 631,00TL (4 katı) ceza olmak üzere toplam 788,75-TL borçlu olduğu, tarafların diğer taleplerinin Mahkememizin takdirinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Bilirkişinin düzenlediği 27/05/2023 tarihli 16 sayfadan ibaret raporunda özetle; Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere ;
¸ İzahatlarının belirtildiği; Anapara Kaçak Geçiş Bedeli olarak 157,75 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı ceza tutarı olarak 631,00 TL, toplamda Anapara+ 4 Katı Ceza Tutar Toplamı olarak 788,75 TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı olarak 39,65 TL olduğu, Kaçak Geçiş + 4 Katı Ceza + Faiz Toplamı olarak 828,40 TL hesaplandığı, Kdv 9618 olarak 7,14TL dahil edildiğinde, Takiple İstenebilir Güncel Toplam Alacak Bedeli' nin 835,54 TL olarak belirlenmiş olduğu, ... Ltd.Şti” den takiple istenebilir güncel toplam alacağın 835,54 TL olduğunun, 788,75 TL ye takip ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası % 13,75 - % 10,00 olmak üzere değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği davalı ... Ltd.Şti.' ye ait, ... plakalı araçları ile 07.11.2019 ile 26.06.2020 tarihleri arasında ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş listesi ile uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın, aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı ve yukarıda izahatlarının yapıldığı, davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Mahkememizin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır.
Bilirkişinin düzenlediği 22/10/2023 tarihli 4 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; Davalının ... plakalı araçları ile 07.11.2019 ile 26.06.2020 tarihleri arasında ihlalli geçiş tarihleri ve giriş-çıkış istasyon yerleri yukarıda ayrıntılı olarak belirtilmiş olup, kök raporunda belirtilen kanaatinin uygun olduğu,
Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere ; İzahatlarının belirtildiği; Anapara Kaçak Geçiş Bedeli olarak 157,75 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı olarak 631,00 TL, toplamda Anapara + 4 Katı Ceza Tutar Toplamı olarak 788,75 TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı olarak 39,65 TL olduğu, Kaçak Geçiş + 4 Katı Ceza + Faiz Toplamı olarak 828,40 TL hesaplandığı, Kdv 9018 olarak 7,14 TL dahil edildiğinde, Takiple İstenebilir Güncel Toplam Alacak Bedeli' nin 835,54 TL olarak belirlendiği, ... Ltd. Şti. den takiple istenebilir güncel toplam alacağın 835,54 TL olduğunun, 788,75 TL ye takip ve takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık % 18,25 - % 13,75 - % 10,00 olmak üzere değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği davacı yanın ... sistemsel olan duruma karşı yapılan itirazlar ile durumun ise belirtildiği üzere Otoyol Yatırım ve İşletme, İşletilmesi ve Devri İşine ait İşletme Protokolü'nün 7.7. maddesi hükmüne göre araç sahipleri," Geçiş sırasında Ücret Toplama Sistemi vasıtasıyla tespit edilen Geçiş Ücreti, Hesap' tan elektronik olarak tahsil edilemez Araç Sahibi/ Sürücü Ücret Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş Ücreti” ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak zorundadır. ” belirtildiğinden, herhangi bir sistem tarafından arıza durumunda ücret tahsil edilememesi halinde, araç sahibi/sürücü tarafından takip eden 15 günlük sürede kontrol sağlanmalı, ücret çekilememesi halinde protokol gereği Geçiş Ücreti” ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak olduğu belirtildiği, davalı ... Ltd.Şti.” ye ait, ... plakalı araçları ile 07.11.2019 ile 26.06.2020 tarihleri arasında ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş listesi ile uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın, aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı, davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Mahkememizin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır.
Davacı vekilinin kısmi feregat konulu dilekçesi ile davaya konu icra takibinde 10/05/2023 tarihinde 117,25 TL kısmından feragat ettiklerini bildirmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına araçların ücret ödemeksizin geçiş ihlali yapması sebebiyle alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlattığı, davalının yasal süresi içerisinde icra takibine itirazı üzerine takibin durmasına karar verildiği, icra takibine itiraz üzerine davacı tarafından iş bu itirazın iptali davası açtığı görülmüştür. Mahkememizce alınan hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporunda davacı tarafından dosyaya sunulu ihlalli geçiş kayıtlarının incelendiği, davalıya ait araçların 07/11/2019 ile 26/06/2020 tarihleri arasında bir çok geçiş ihlali gerçekleştirdiği, bu geçişlerin bedelinin ödenmediği tespit edilmiştir. 6001 sayılı kanunun 30/5 maddesi gereği ihlalli geçiş olduğu durumlarda ise cezasız geçiş ücretinin 15 gün içerisinde ödenmesi gerektiği aksi takdirde 15. günün sonunda geçiş ücreti ve 4 katı ihlalli geçiş cezasının ödenmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Davalının anılan geçiş bedellerini 15 gün içerisinde ödemediği, mahkememizce aldırılan 03/02/2023 tarihli bilirkişi raporunun iddia ve savunmaları incelemekten uzak şekilde hazırlandığı anlaşıldığından yeni bir bilirkişiden rapor alındığı, hükme esas alınan 27/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda ihlalli geçişlerin listelenerek tespit edildiği, tır türündeki araçların çekici ve dorselerinin ayrı ayrı ücrete tabi olduğu, davalının dorse plakasını ve ... hesabını eşleştirmesi gerektiği, hesap edildiği üzere 788,75-TL asıl alacak (ihlalli cezalı, geçiş ücreti), 39,65-TL faiz, 7,14 TL Kdv alacağının bulunduğu, ancak icra takibinde ve yargılama sırasında belirtilen taleplerle bağlı kalınarak 671,50-TL asıl alacak (ihlalli cezalı, geçiş ücreti) yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar davalı tarafça ... sisteminde bakiye bulunduğu, ödeme alınmamasının davacı sitemlerinden kaynaklanığı iddia edilmiş ise de otoyol geçiş bedelinin ödenmesinin davalının sorumluluğunda bulunduğu, ... bakiyesinin yeterli olmasının geçiş ücretinin ödendiği anlamını taşımadığı, geçiş ücretinin usulüne uygun olarak ödenip ödenmediği hususunun davalı tarafça kontrol edilmesi gerektiği anlaşıldığından bu yöndeki savunmalara itibar edilmemiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu alacağın niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın iptaline, takibin 671,50 TL üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacağa yasal faiz uygulanmasına,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 134,30 -TL'nın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
3-Karar ve ilam harcı 269,85-TL nin peşin alınan 80,70-TL den düşümü ile kalan 189,15-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 161,40-TL peşin ve başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.752,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 671,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, parasal miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır