T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/214 Esas
KARAR NO: 2022/651 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
DAVA TARİHİ: 30/03/2022
KARAR TARİHİ: 15/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize vermiş olduğu 30/03/2022 tarihli dilekçesinde özetle; alacağına karşılık aldığı, Hamili ... , keşidecisi ve Borçlusu ... olan, 50.000,00-Tl bedelli 1 adet bonunu kaybetmek sureti ile zayi ettiğini belirtmiştir. Bu nedenle söz konusu bonun piyasaya sunulması ihtimalini ortadan kaldırmak için ödeme yasağı konularak bonon iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava, zayii nedeniyle bono iptali istemine ilişkindir.
Zayi olduğu bildirilen dava konusu 1 adet bono ilgili olarak, anılan bonon ellerine geçirenlerin 3 ay içinde Mahkememize ibraz etmeleri, aksi takdirde iptaline karar verileceği hususunda ... Gazetesine gerekli ilanların yapıldığı, 20/04/2022 tarih ... sayılı, 25/04/2022 tarih ... sayılı, 29/04/2022 tarih ... sayılı gazetelerin dosyaya sunulduğu görüldü. 3 aylık yasal sürenin dolduğu görüldü. Dava konusu çekin elinde bulunduğuna dair mahkememize başvurunun yapılmadığı anlaşılmıştır.
6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası bonolar hakkında da uygulanır.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar neticesinde ve hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması halinde hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği senedin keşidecisinin kim olduğunu, bono bilgilerini mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle bono iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 14/05/2018 tarih ve 2016/11761 Esas 2018/ 3544 Karar sayılı emsal Kararı)
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde,
davacının dava dilekçesinde bononun zayi olduğuna dair mahkememizce kanaat oluşturacak bilgileri bildirdiği, bononun kaybolmasına ilişkin keşideci ve hamilin şikayetçi olduklarına ilişkin evrakı dava dilekçesi ekine eklediği, talep sahibinin talebine konu bonoya ilişkin gerekli ilanlar yaptırılmış, verilen süre içerisinde bono Mahkememize sunulmamış olduğundan talebin kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
Hüküm: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-1-Davanın Kabulü ile ... 'ın (T.C. ...) keşideci olduğu, hamiline yazılı, 50.000,00-TL bedelli, bononun zayi nedeniyle iptaline,
2-Harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 15/11/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır