T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/23 Esas
KARAR NO: 2022/565
DAVA: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/01/2022
KARAR TARİHİ: 10/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından davacı müvekkiline keşide edilen çekin ... Anonim Şirketi tarafından ... ...'a, ... ... tarafından ... ...'a ciro edildiğini, sonrasında ... ... müvekkiline olan borcuna karşılık davaya konu çeki müvekkiline ciroladığını, davalı tarafın borcunu ödemediği gibi müvekkiline borcunu ödeyeceğinden bahisle kötüniyetli oyalayarak çekin ibraz süresinin kaçırılmasını sağladığını, ancak çekin ibraz süresi geçtiğinden karşılıksız işlemi yapılamadığını, tüm bu nedenlerle borçlular aleyhine genel haciz yoluyla ilamsız takip yoluyla icra takibi başlatıldığını, borçlular tarafından haksız ve mesnetsiz olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, dava açılmadan arabuluculuğa başvurulduğu fakat sonuçsuz kaldığını, bu nedenlerle işbu davanın açılmasının hasıl olduğunu, kötü niyetli davalının itirazının iptaline ve takibin devamını, borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı/borçluya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat (bilinen adresle ticaret sicilindeki şirket adresi aynı olmakla) yapılmış olup davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
Davacı vekilince dava konusu çekin aslının mahkememizin kasasına alınmak üzere sunulduğu, mahkememizce ... Bankasına yazıldığı, çekin bankaya ibraz edilmediğinin bildirildiği, .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasının dosyamız kapsamına alındığı anlaşılmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ....İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasında çek alacağına ilişkin 254.044,11-TL asıl alacak 77.220,71-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 331.264,82-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 12/01/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçluların vekilinin de süresi içerisinde 09/01/2022 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, süresi içerisinde ibraz edilmeyen yazılı delil başlangıcı niteliğindeki çek bedeli için davacı tarafından davalı keşideciye sebepsiz zenginleşmeye dayalı yapılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali davası ile inkar tazminatına hükmedilmesi talebi istemine ilişkindir.
Davacının, takibe ve davaya konu çek aslını sunmakla son hamil konumunda olduğu, sunulan çekten de davalının keşideci konumunda olduğu, çekin süresinde bankaya ibraz edilmediği sabittir.
TTK'nın 818/1-m maddesi ile, (1) Poliçeye ait aşağıdaki hükümler çek hakkında da uygulanır:
m) Sebepsiz zenginleşmeden doğan haklara dair 732 nci madde.
TTK'nın 732. maddesi ile, ''(1)Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.''
Somut olayda, itirazın iptaline dair açılan dava e.TTK'nın 644. maddesi hükmüne (6102 s. TTK m.732) dayanmaktadır. Bu hükme dayanarak açılan davada ispat yükü davalı borçluda olup, davalı borçlunun takibe konu çek nedeniyle sebepsiz zenginleşmediğini ispat etmesi gerekir. Davalı taraf süresinde cevap dilekçesi sunmamakla dava dilekçesindeki tüm iddiaları inkar eden konumunda olup dava konusu ibraz görmeyen çeki keşide eden sıfatıyla sebepsiz olarak zenginleşmediği yönünde herhangi bir delil sunmamıştır. Davalının, dava konusu çekin keşidecisi olması dolayısıyla bu çek nedeniyle e.TTK'nın 644. Maddesi (6102 s. TTK m.732) gereğince çek bedeli kadar zenginleşmediğini kanıtlayamadığından icra takibine itirazı yerinde görülmemiştir. Bu nedenle çeke konu edilen 254.044,11 TL asıl alacak yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı her ne kadar takipte işlemiş faiz talebinde bulunmuş ise de davalı keşidecinin tedavül kabiliyeti olan kıymetli evrakın kimde bulunduğunu, hamilinin kim olduğunu, süresinde ibraz edilip edilmediğini bilebilecek konumda olmadığından ve takipten önce de davalının temerrüde düşürüldüğüne ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından işlemiş faiz yönünden itirazın iptali talebi reddedilmiştir. Takibe konu çekte alacak miktarının belirli olduğu görülmekle davalı aleyhine icra inkar tazminatı isteminin kabulüne karar verilmiştir. Tüm bu nedenlerle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 254.044,11 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya dair istemin Reddine,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 50.808,82 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gereken 17.353,75-TL harcın, peşin alınan 1.938,53-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 15.415,22-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvuru harcı, 1.938,53-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.019,23-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 63,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT maddesi gereğince 38.566,18-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.360,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının gerekçeli karar tebliğ gideri düşüldükten sonra resen ilgilisine iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.12/10/2022
Katip ... Hakim ...