T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/272 Esas
KARAR NO: 2023/1
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 04/09/2015
KARAR TARİHİ: 05/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı kiracı arasında ... 27. Noterliğinin 05/03/2013 tarihli, ... yevmiye sayılı ve ... sayılı finansal kiralama sözleşmesi ile 1 Adet ... Marka ... tipinde, 2013 model, ... şasi seri nolu, ... motor seri nolu, ... plakalı paletli ekskavatör kiralandığı, davalının finansal kiralama sözleşmesinden doğan kira bedelleri toplamını ve temerrüt faizlerini vadesinde ödemediğinden temerrüde düştüğünü ve bu nedenle aleyhine ... Noterliğinin 03.12.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, borçların belirlenen yasal sürede ödenmemesi nedeniyle ... Noterliği'nin 19.06.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı fesih ibranamesi gönderildiği ve bu ihtara rağmen ödeme yapılmadığından sözleşmenin fesih edildiğini, davalı kiracı aleyhine ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... D.iş sayılı dosyası ile davalıya finansal kiralanan menkul malın üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiğini, bu nedenle 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu T.M.K., T.B.K., ilgili hükümleri gereğince, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... D.iş sayılı ihtiyati tedbir kararının esasını teşkil etmek üzere istihkak taleplerinin kabulü ile finansal kiralama konusu malın teslim alındığı şekilde aynen iadesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın menkul malın iadesini talebinin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin davacı şirket ile ... Noterliği'nin 05/03/2013 tarih, ... yevmiye sayılı ve ... sayılı finansal kiralama sözleşmesi ile davaya konu menkul malı kiraladığını, toplamda 382.000,00 TL borçlandığını, bu borcun 200.000,00 TL sini ödediğini, müvekkilinin bazı taksitlerini ülkenin genel ekonomik bozukluğu sebebiyle sıkıntı geçirdiği için ödeyemediğini, ancak gecikmiş taksitleri kapatarak sözleşmenin aynı şartlarda taksitlerini ödemeyi talep ettiğini, menkul malın 382.000-TL olan toplam bedelinin neredeyse tamamına yakın bir kısmının ödendiğini, bu sebeple sözleşmenin tamamen feshedilip menkul malın iade edilmesinin hakkaniyete aykırı olacağı gibi bu şekilde bir hüküm kurulmasının davacı tarafı da haksız olarak zenginleştireceğini, bütün bu sebeplerle menkul malın aynen iadesi talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 2015/... Esas, 2016/... Karar sayılı ve 21/03/2016 tarihinde verilen karar ile, ''Taraflar arasındaki sözleşme 6361 sayılı kanunun 22.maddesi uyarınca yazılı şekilde yapılmış ve ayrıca imzaları ... Noterliğinin 05/03/2013 tarihli, ... yevmiye ile tasdik edilmiştir. Sözleşmede yazılı taşınır mallar, kiralayan davacı tarafından kiracı davalıya teslim olunmuştur. ... Noterliğinin 03.12.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin davalıya 08.12.2014 tarihinde tebliğ edildiği, fesih ihtarının yasal koşulları taşıdığı ve sözleşmede ki tebligat şartı gereği usulüne uygun biçimde tebliğ edildiği, malların iade edilmediği anlaşılmıştır. Finansal Kiralama konusu mallar, 6361 sayılı kanun 23/1 madde gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılan Yasanın 24/1-2 madde hükmü gereğince de, kiracı sözleşmeler süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmelerde öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 31. madde hükmüne göre de; sözleşmenin ihlali hallerinde, 32 ve 33 maddeler gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle yükümlüdür. Toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı kiracının finansal kiralama bedelini ekonomik kriz sebebyle ödeyemediğini beyan ettiği saptandığı gibi; keşide edilen ödeme istemini içeren ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiği ödeme olmadığı anlaşılmakla temerrüt nedeniyle sözleşmenin feshi koşulları gerçekleştiğinden finansal kiralama konusu malların iadesine'' karar verildiği, mahkememizce verilen kararın davalı tarafça istinaf edildiği, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2020/...43 Esas, 2022/... Karar sayılı ilamı ile, ''...Davaya konu finansal kiralama sözleşmesine göre, kiralama konusu malın değerinin 104.680,00 EUR olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, dava konusunun değerinin resen tespit edilmesi ve eksik harcın tamamlanması gerekmektedir. Ancak, harç 200.000,00TL üzerinden yatırılmış olup mahkemece dava kabul edildiği halde eksik harç tamamlanmamış olup, bu husus re'sen kaldırma sebebidir. 492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 28. maddesinde karar ve ilam harcının 1/4’ünün peşin alınacağı hükme bağlanmış ve aynı Yasa'nın 32. maddesinde eksik harç tamamlanmadıkça müteakip işlemlere, devam edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Mahkemece yapılması gereken iş, davanın gerçek değeri olan 104.680,00 Euro'nun dava tarihindeki TL karşılığı üzerinden eksik harcın tamamlattırılması için, davacı vekiline mehil verilmesi, süresinde harç yatırıldığı takdirde davaya devam edilmesi, yatırılmadığı takdirde ise 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. ve 32. maddeleri gereğince, dosyanın işlemden kaldırılmasıdır. Davalı vekilinin bu yöndeki talebi ve 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf talebinin kabulü gerekmiştir. Açıklanan sebeplerle, re'sen gözetilmesi gereken bu hususun aynı zamanda davalı tarafça istinaf başvurusuna konu edilmiş olması sebebiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf eden davalının diğer talepleri bu aşama itibarıyla incelenmeksizin İlk Derece Mahkemesi kararının, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.'' denilerek mahkememizden verilen kararın bozularak mahkememizin 2022/... Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, 6361 Sayılı Finansal Kiralama Kanununun 32 ve 33. maddeleri hükümlerine dayalı olarak açılmış olup; finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
HMK'nın 150/4. maddesi ile Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.'' denilmiştir.
HMK'nın 150/6. maddesi ile, ''İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.
'' denilmiştir.
HMK'nın 320/4. maddesi ile, ''Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır.'' denilmiştir.
Mahkememizce celse arasında 05/09/2022 tarihli ara karar ile davacı tarafa eksik harcın ikmaline ilişkin ara karar kurularak, davacı tarafa ''Her ne kadar davacı vekili tarafından davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi talep edilmiş ise de, eksik harcın ikmali kamu düzeninden olduğundan, dava konusuz kalsa dahi nispi peşin harcın ikmali gerekeceğinden, dava değeri 347.830,70-TL (104.680,00 Euro) üzerinden alınması gerekli 5.940,08-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 170,78-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 5.769,30-TL'nin yatırılması için davacı yana 492 sayılı Yasanın 30. maddesi gereğince duruşma gününe kadar kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içinde eksik harcın ikmal edilmemesi halinde dosyanın işlemden kaldırılacağı ve yasal üç aylık süre içerisinde bakiye harcın tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin davacı vekiline ihtarına,'' karar verildiği, ara kararın davacı vekiline ihtaratlı olarak tebliğe çıkarıldığı, davacı tarafça Mahkememizin 03/10/2022 tarihli celsesine kadar gerekli harçların yatırılmaması nedeniyle açılan davanın HMK'nın 150. ve devamı maddeleri ile Harçlar Kanunu 30. maddeleri gereğince açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın 04/01/2023 tarihi itibariyle AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Alınması gereken 179,90-TL harcın, peşin alınan 170,78-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 9,12-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.05/01/2023
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza