T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/32 Esas
KARAR NO: 2023/30
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/01/2022
KARAR TARİHİ: 23/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin her türlü süt ve süt ürünlerinin mamulünü ve diğer kahvaltılık ürünlerin imal ve satım işini yapmakta olduğunu, davalıya takibe konu cari hesaba kayıtlı faturada yazılı gıda ürünlerinin satıldığını, davalıya satılan mallar karşılığı 14.04.2017 tarihli ve 9.022,50 TL bedelli irsaliyeli faturayı düzenleyip kendi ticari defterlerine işlediğini ve maliyeye bildirdiğini, borcun tam ve gereği gibi ödenmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak 04/08/2017 tarihinde itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının borca itirazının haksız olduğunu, müvekkilinin gıda ürünlerinin satışı işine ilişkin bedelleri faturalandırdığını ve faturasını usulüne uygun şekilde ticari defterlerine işlediğini, bu hususun bilirkişi incelemesi ile de ortaya çıkacağını, bu nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı asil Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Yıllardır Mersin'de ve halen ikametgah ettiğini, karşı tarafça üzerine dayatılmak istendiği bu borca .... İcra Dairesinin 2017/... Esas dosyasında itirazı sonucu takibin durduğu ve dosyanın kapatıldığını, işbu takibe konu açılan davada davacı şirkete borcunun ve alışverişinin bulunmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyasının çıktılarının ve vergi kayıtlarının celp edilerek dosya kapsamına alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının .... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyasında faturadan kaynaklanan 9.022,50-TL asıl alacak 271,24-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.293,74-TL takip yapıldığı, borçlunun süresi içerisinde 04/08/2017 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Mali Müşavir bilirkişinin 23/12/2022 tarihli raporunda özetle;huzurdaki davaya konu alacağın dayanağı, davacı şirket tarafından, ... Vergi Dairesi mükellefi olan davalı firması adına tanzim edilmiş olan 14/04/2017 tarih ve ... nolu işbu faturanın, 8.500,00 TL + KDV olmak üzere toplam 9.020,52TL bedelli olduğu ve bu faturanın teslim alan ve teslim eden kısımlarının da imzalı olduğu; davalının ticari defterlerinin incelenemediği, zira davalının ticari defterlerini Sayın Mahkemenize sunmadığı ve yerinde inceleme talebinin de olmadığı, VUK. md.182 ve 6102 sayılı TTK m.64’e göre tutulması gereken davacı şirketin 2017 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK md. 64 ve VUK 221-226. md. uyarınca açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı, 6102 sayılı TTK m.64’e göre kapanış tasdikine tabi olan ilgili yıl yevmiye defterinin kapanış tasdikinin de yasal süresinde yaptırıldığı, GIB ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün Sayın Mahkemenize göndermiş olduğu 18/01/2022 Tarih ve E.. sayılı yazı ekinde, davacının 2017/Nisan, Mayıs aylarına ait BA-BS formlarının gönderilmiş olduğu, davacının 2017/04. Ay BS formu (Mal ve Hizmet Satılan Kişilere İlişkin Bilgiler) incelendiğinde, davalıya 1 adet belge karşılığında KDV hariç 8.500,00 TL tutarında satış yaptığına ilişkin beyanda bulunduğu, davalı tarafından, takip konusu alacak ile ilgili olarak davacıya şahsi olarak bir borcunun olmadığını belirttiği, ancak taraflar arasındaki ticari ilişkiye, kendisine herhangi bir fatura tebliğ edilmediğine veya kendisine herhangi bir mal teslim edilmediğine yönelik herhangi bir itirazının olmadığı ve/veya takip konusu borcun ödendiği yönünde de herhangi bir belge sunmadığı; yapılan tespitler neticesinde; takip konusu fatura tarihi itibariyle ... Vergi Dairesi'nin mükellefi olan ve 2. sınıf işletme defteri tutan davalının, ticari defterlerini incelemeye ibraz etmediği; davacının ticari defterlerinde ise takip konusu alacağın /davalının borcunun kayıtlı olduğu, davacının ticari defterlerine itibar edilmesi halinde de, takip ve dava tarihi itibariyle davalının davacıya 9.020,52 TL (asıl alacak) tutarında borçlu olduğunun kabul edileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasındaki fatura alacağına ilişkin yapılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. Md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır. Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).
Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca, faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya ... aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği,bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.
Faturalarda belirtilen mal veya hizmetin davalı alıcıya teslim edildiği iddiasını davacı ispatla yükümlüdür. Fatura içeriğindeki mal veya hizmetin davalıya teslimi dayanak belgelerle kanıtlanmadığı sürece ticari defterler tek başına malın teslim edildiğini ispata yeterli değildir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacının faturaya dayalı alacağın tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verildiği, davalının sözleşme ilişkisini ve fatura içeriğini inkar ettiği, takip dayanağının 14/04/2017 tarih, ... numaralı fatura olduğu, faturada teslim edenin ..., teslim alanın ... olduğu, Ahmet'in davalı konumunda olmadığı, davacının çalışanı olduğuna dair bir iddia bulunmadığı, bulunsa dahi soy isminin belli olmadığı, Mahkememizin 16/05/2022 tarihli ara kararı ile taraf defterlerinin incelenmesine karar verildiği, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelendiği, davalının ticari defter ve kayıtlarının incelemeye sunulmadığı, ... Vergi Dairesi cevabi yazısında davalının 2017 takvim yılında 2. sınıf tacir işletme hesabına göre defter tuttuğu, BA-BS bildirim zorunluluğunun bulunmadığını, davalının tacir kaydının ve dolayısıyla bilanço esasına göre defter tutma yükümlülüğünün bulunmadığı, bu nedenle salt davacının defterlerine dayanarak işlem yapılamayacağı, faturanın davalıya ayrıca tebliğ edildiğine dair delil de bulunmadığı, malın teslim edildiğinin ispat yükü üzerinde olan davacının yemin deliline de dayanmadığı anlaşılmakla sübut bulmayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 179,90-TL maktu harçtan 107,62-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 72,28-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
5-Davacı yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/01/2023
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza