T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/396 Esas
KARAR NO: 2022/459
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 09/06/2022
KARAR TARİHİ: 21/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... Şubesi'ne ait ...seri numaralı ve 1.200.000,00-TL bedelli çekin dava dışı ...Ltd Şti firması lehine düzenlendiğini, ancak bahsi geçen çekin bu firmaya ulaşmadan ...Kargo'da kaybolduğunu, bankaya bu hususun bildirildiğini, davanın kabulü ile öncelikle davaya konu çekin ödenmesini önlemek üzere ödeme yasağı konulmasına ve söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, keşideci tarafından tanzim olunan çekin kaybolduğu iddiasına dayalı çek iptali davasıdır.
İptal davası açma hakkı, TTK'nın 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı bulunan hamile aittir. İptal kararını alan hamil, TTK'nın 652. maddesinde düzenlendiği üzere, hakkını senetsiz ileri sürebilir ya da borçludan yeni bir kıymetli evrak düzenlenmesini isteyebilir. İptal davasının amacı budur. Çek keşidecisinin TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla TTK'nın 757 maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. (Y.11.H.D. 2014/1464E-2018/7019K emsal kararı)
HMK 382/2.e-6 bendine göre, eldeki dava çekişmesiz yargı işidir. Çekişmesiz yargı işlerinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulü uygulanır.( HMK 385/1)
Hasımsız açılan davalarda dava dilekçesi verilmekle, dilekçelerin teatisi aşaması tamamlanmış olduğundan, ön inceleme aşaması başlar (HMK 322.maddesi atfıyla aynı yasanın 137.maddesi). HMK 320/1.maddesi gereğince, mahkeme, mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir. HMK 138.maddesi uyarınca, ön inceleme aşaması başladığında mahkeme, dava şartları hakkında dosya üzerinden karar verebilir.
HMK 114/1.h.bendinde, hukuki yarar, 114/1.d bendinde, taraf ve dava ehliyetine sahip olunması dava şartları arasında sayılmıştır. HMK 115/1.maddesine göre, mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve dava şartlarında eksiklik bulunması halinde davanın usulden reddine dair kararını yargılamanın her aşamasında verir. Bu hukuki gerekçelerle, çek iptali davalarında dava dilekçesi üzerinden duruşma açılmadan davanın reddine karar verilebilecektir. (İstanbul 14.H.D. 2017/1052 E- 2018/65K)
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı keşidecisi olduğu çekin kaybolduğunu belirterek iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş ise de; Yargıtay'ın yerleşik kararlarında da vurgulandığı gibi keşidecinin zayi davası açma yetkisi bulunmadığı, davacının iş bu davayı çek hamili sıfatıyla değil çekin keşidecisi sıfatı ile açtığı, zayi nedeniyle çek iptali davasını ancak çek hamilinin açabileceği, keşidecinin dava açma (aktif husumet) hakkı bulunmadığından, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2014/14490 Esas 2015/283 Karar no, 14.01.2015 tarihli ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2014/8945 Esas 2014/16170 Karar no, 22.10.2014 tarihli ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi 2021/603 Esas, 2021/661 Karar, 31.05.2021 tarihli ilamı)
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi ve ayrıntısı açıklanan nedenlerle;
1-Davanın aktif husumet yokluğundan REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/06/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır.“5070 sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.”