T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/592 Esas
KARAR NO: 2024/124
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 07/12/2020
KARAR TARİHİ: 04/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendisine ... 28. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasından 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilen 3.şahıs olduğunu, yasal süresi içinde bahsi geçen 89/1 haciz ihbarnamesine posta yoluyla itiraz ederek cevap verildiğini ve yine yasal süresi içinde icra dairesince teslim alındığını, ancak dilekçenin dosyaya girmemiş olması nedeniyle... ve... gönderilerek müvekkilinin dosyaya borçlu olarak eklendiğini, ... 28. İcra Müdürlüğünün de sehven vaktinde dosyaya girmeyen cevap dilekçesinin kabul edilerek müvekkilinin 3. şahıs borçluluk sıfatının kaldırıldığını, ancak davalının adeta takip borçlusunu bırakıp 3. şahıs müvekkilinin peşine düşerek icra dairesinden verilen karara karşı şikayet yoluyla ... 22. İcra Hukuk Mahkemesinde dava açtığını, müvekkilinin borçlu olmadığını ve süresinde itiraz ettiğini bildiği halde alacağını müvekkilinden tahsil etme çabasına girdiğini, müvekkilinin takip borçlusuna veya alacaklısına hiçbir borcunun olmadığını, pandemi yüzünden müvekkilinin kendi borçlarını dahi ederken zorluk yaşarken borcu olmadığı halde iş bu borçtan sorumlu tutulmasının hakka ve hukuka tamamen aykırı olduğunu beyan ettiğini, tüm bu açıklanan nedenlerle davanın kabulünü, ... 28. İcra Müdürlüğünün yakalama kararının kaldırılarak müvekkiline ait aracın iadesine karar verilmesine, haksız ve kötü niyetli davalının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın ... 22. İcra Hukuk Mahkemesinde de mahkememize yaptığı itirazın aynısında bulunduğunu ve davayı kaybettiğini, aynı konuda karar verilmesinin istendiğini, mahkemenize verdiği dilekçenin birebir aynısını ... 22.İcra Hukuk Mahkemesinin... E.-K. sayılı ilamına itiraz etmek amacıyla Bölge İdare Mahkemesine sunduğunu, davacının tüm amacının mahkememizden tedbir kararı alarak süre kazanıp mal kaçırmak olduğunu, aynı eylemi haksız olduklarını bilmelerine istinaden Temmuz 2020'de İstanbul ... İcra Dairesine de yaparak hacizleri kaldırarak mal kaçırdıklarını, davacı vekili mahkememizce verdiği dava dilekçesinde borçlu olup olmadıklarından çok 89/1 haciz ihbarnamesine itiraz ettiklerini belirttiklerini, hem davanın mahkememiz görev ve yetki alanına girmediğini hem de ... 22. İcra Hukuk Mahkemesinin bu konuda karar vermiş olduğu dosyada iddia ettikleri gibi bir 89/1 haciz ihbarnamesine icra dairesi kayıt defterinde ve UYAP'ta kaydedilmiş bir itiraz dilekçesi olmaması nedeni ile vermiş olduğu bir karar olduğunu, ... 22.İcra Hukuk Mahkemesinin istinafa giden kararı hakkında üst yargı merci olan istinaf mahkemesinin kararının dosyamızda menfi bir karar vermemiz durumunda kadük kalacağını beyan etmiş, bu nedenlerle açılan davanın görevsizlik yönünden reddine, davanın arabuluculuk koşulu gerçekleşmemesi hasebiyle usulen reddine, davanın derdestlik yönünden reddine, ivedi bir şekilde ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, davanın görülmesi halinde esastan reddine, İİK 72. maddesine göre %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı taraf davasını 07/12/2020 tarihinde ... 19. Asliye Hukuk Mahkemesine açmış olup, bu mahkemenin ... Esas, ... Karar sayılı ve 22/06/2021 tarihli kararı ile görevsizlik kararı verilmiş olup, kararın 08/09/2021 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurulmadan kesinleştiği, davacı tarafın 21/07/2021 tarihinde dosyanın görevli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep ettiği ve dosyanın mahkememizin ... Esas sırasına kaydedildiği, mahkememizin... Esasi 2021/749 Karar ve 15/09/2021 tarihli kararı ile karşı görevsizlik kararı verildiği, verilen kararın istinaf edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, 37. Hukuk Dairesinin 2021/2509 Esas, 2022/1879 Karar sayılı ve 01/07/2022 tarihli ilamı ile, ''Dava İİK’nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır. İhbarnamenin gönderildiği takip, davalı alacaklı ... tarafından, takip borçlularına karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış bir takiptir. Bu itibarla ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar)'' karar verilerek, dosyanın Mahkememize iade edilerek, Mahkememizin 2022/592 Esasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Mali Müşavir bilirkişinin 09/06/2023 tarihli raporunda özetle; Davacının ibraz olunan ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin tam olduğu, her iki taraf ticari defterlerinin de sahibi lehine delil vasfında olduğu, Davacının ticari defter kayıtları incelendiğinde takip borçlusu... Limited Şirketi ile davacı arasında ticari (borç/alacak) ilişki olduğuna dair kayıt olmadığı, Davalının cevap dilekçesinde bahsi geçen şirketler, dava konusu takip borçlusu şirket ile davacı şirketin yönetici ve adres bilgileri aşağıda yer alan tablodaki gibi olup davacı şirket ile bahsi geçen şirketler arasında davacıyı borçlu duruma düşürecek anlamlı bir veri elde edilemediği, KAP'tan gelen müzekkere cevaplarına göre Sayın Mahkemece Davacı şirket ile dava dışı ... A.Ş arasında hakim şirket ilişkisi olduğu benimsense bile bunun dava konusu takip borçlusu ...Şti'ye teşmil edilebilecek veri elde edilmediği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişinin 18/01/2024 tarihli ek raporunda özetle; İcra takip dosyasının dayanağı ödenmeyen çeklerin alınıp verilmesinin sebebi olan, davalıdan satın alınan taşınmazların ... AŞ'ye devredilmiş olması, borçlu ... Şti. ortağı ...'in ... AŞ'de YK üyeliği yapması, ...AŞ'nin önceki ve sonraki 9653,31 pay sahibi olan ... AŞ ile davacı ... AŞ'nin tüm hisselerinin dava dışı ...'ye ait olması, davacı ...A.Ş. ile ... 28. İcra Dairesi ... Esas dosya borçlusu ... Şti. arasında organik bağın bulunduğuna işaret etmekle birlikte takdir Mahkemeye aittir sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Her ne kadar ön inceleme duruşmasının 4. ara kararında hak düşürücü süre değerlendirilmiş ise de, davanın niteliği gözetilerek, bu yöndeki içtihatlar itibariyle yeniden değerlendirilmesine karar verilerek ara karardan rücu edilmesine karar verilerek tefhimle açık yargılamaya devam olunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, İİK 89. maddesine dayalı olarak üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır.
Davalı alacaklı tarafından icra dosyası kapsamında gönderilen haciz ihbarnamelerine davacının süresi içerisinde itiraz etmediği hususu uyuşmazlık dışı olup tebligat usulsüzlüğünün incelenme yeri olan icra mahkemesince de bu hususun şikayet yoluyla incelenip karara bağlandığı anlaşılmıştır.
"04/06/1958 gün ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da vurgulandığı gibi; bir davada maddi vakıaları açıklamak taraflara, hukuki nitelendirmeyi yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hâkime aittir. Başka bir deyişle mahkeme, olayların davacı tarafından yapılan hukuki tavsifi ile bağlı olmayıp, olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi tayin eder (6100 sayılı HMK m.33).
Her ne kadar davacı davasını genel menfi tespit davası olarak nitelendirmiş ise de dava dilekçesinde genel olarak İİK 89 maddesi ve tebliğ usulsüzlüklerinden bahsetmiş ve borçsuzluğunu 89/1 ihbarına verdiği cevabına/itirazına dayandırmıştır. Davanın hukuki nitelendirmesi hâkime aittir. İİK’nun 72. maddesinde düzenlenen menfi tespit davası, takip borçlusunun takip alacaklısına karşı açacağı bir dava türü olup, somut olayda davacı takip borçlusu olmadığından, belirtilen kanun hükmünün uygulanması mümkün değildir. Dolayısıyla davanın İİK'nın 89/3.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davası olduğu, İİK'nın 72. maddesi şartlarının oluşmadığı, kaldı ki davacının takip hukukuna dair İİK 89 maddesindeki düzenlemeyi işlevsiz bırakacak şekilde doğrudan menfi tespit davası açamayacağı (Yargıtay 11. HD., 2011/3535E., 2012/5586K.) anlaşılmakla bu yöndeki itirazlara itibar edilmemiş, davaya İİK'nın 89/3. maddesine dayalı üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davası olarak devam olunmuştur.
... 22. İcra Hukuk Mahkemesinde tebliğ usulsüzlüğüne dair uyuşmazlık yargılama sürecinde giderilmekle 31/10/2019 tarihli 1., 17/02/2020 tarihli 2., 06/03/2020 tarihli 3. haciz ihbarnamelerinin davacıya tebliğ edildiği, süresinde ve usulünce bir itiraz görmediği, Mahkememizde açılan davanın ise 07/12/2020 tarihli olduğu, dolayısıyla İİK 89/3 maddesindeki menfi tespit davasının açılması için gerekli 15 günlük hak düşürücü süre karşısında dava açma süresinin geçirilmiş olduğu, yargılama sürerken yapılan ödemenin davayı sonradan istirdat davasına dönüştürmeyeceği, nitekim yasa gereği dönüşen bu düzenlemenin genel nitelikli İİK 72 maddesine yönelik olup takip borçlusu olmayan davacı yönünden gündeme gelmeyeceği ve İİK 89/3. maddesinde belirlenmiş olan hak düşürücü süreyi de ortadan kaldırmayacağı (Yargıtay 11. HD., 04/10/2022 tarih, 2021/984E., 2022/6628K.; İstanbul BAM., 44. HD., 2023/1751E., 2023/1589K.) anlaşılmakla, menfi tespit talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Menfi tespit talebinin hak düşürücü süre nedeniyle REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60-TL maktu harçtan 54,40-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 373,20-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
-Davalı tarafça yapılan 3.000,00-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen ilgilisine iadesine,
6-Karar kesinleştiğinde ... 28. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.04/03/2024
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza