T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/65 Esas
KARAR NO: 2022/579 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 31/01/2022
KARAR TARİHİ: 18/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize vermiş olduğu 31/01/2022 tarihli dilekçesinde özetle; alacağına karşılık aldığı, Keşideci: ... ... Muhatap Banka : ... Bankası ... / ... şubesine ait Hesap No:..., 10.2.2022 tarihli 2.500,00 TL tutarlı ... nolu çek, 20.2.2022 tarihli2.500,00 TL tutarlı ... nolu çek, 28.2.2022 tarihli 2.500,00 TL tutarlı ... nolu çek, 10.3.2022 tarihli 2.500,00 TL tutarlı ... nolu çek, 20.3.2022 tarihli 2.500,00 TL tutarlı ... nolu çek, 30.3.2022 tarihli 2.500,00 TL tutarlı ... nolu çek, 10.4.2022 tarihli 2.500,00 TL tutarlı ... nolu çek, 20.4.2022 tarihli 2.500,00 TL tutarlı ... nolu çek , 30.4.2022 tarihli 2.500,00 TL tutarlı ... nolu çek, 10.5.2022 tarihli 2.500,00 TL tutarlı ... nolu çek ile Keşidecisi ... ... olan ... Bankası ... / ... şubesine ait Hesap No: ..., 20.5.2022 tarihli , 2.500,00 TL tutarlı ... nolu çek bedelli 11 adet çeki kaybetmek sureti ile zayi ettiğini belirtmiştir. Bu nedenle söz konusu çekin piyasaya sunulması ihtimalini ortadan kaldırmak için ödeme yasağı konularak çekin iptalini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu 05/10/2022 tarihli dilekçesinde Keşideci: ... ... Muhatap Banka : ... Bankası ... / ... şubesi Hesap No: ... sayılı hesaba ait 10.5.2022 tarihli 2.500,00 TL tutarlı ... nolu çek'in ve Keşideci: ... ... Muhatap Banka : ... Bankası ... / ... şubesi Hesap No: ... sayılı hesaba ait 20.5.2022 tarihli 2.500,00 TL tutarlı ... nolu çekler yönünden feragat ettiklerini anlaşılmıştır.
Dava, çek iptali talebinden ibarettir.
Zayi olduğu bildirilen dava konusu 11 adet çekle ilgili olarak, anılan çeki ellerine geçirenlerin 3 ay içinde Mahkememize ibraz etmeleri, aksi takdirde iptaline karar verileceği hususunda Türkiye Ticaret Sicil Gazetesine gerekli ilanların yapıldığı, 14/02/2022 tarih ... sayılı, 18/02/2022 tarih ... sayılı, 22/02/2022 tarih ... sayılı gazetelerin dosyaya sunulduğu görüldü. 3 aylık yasal sürenin dolduğu görüldü. Dava konusu çekin elinde bulunduğuna dair mahkememize başvurunun yapılmadığı anlaşılmıştır.
6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çekler hakkında da uygulanır.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar neticesinde ve hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması halinde hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği senedin keşidecisinin kim olduğunu, çek bilgilerini mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 14/05/2018 tarih ve 2016/11761 Esas 2018/ 3544 Karar sayılı emsal Kararı)
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı dava dilekçesi ekine, çeklerin zayi olduğuna dair Mahkememizce kanaat oluşturacak bilgileri bildirdiği, mahkememizce ilgili bankaya yazılan müzekkerelere cevap verilmiş, çeklerin bilgilerinin doğru olduğu, çeklerin ibraz edilmediği bildirilmiş, talep sahibinin talebine konu kıldığı çeklere ilişkin gerekli ilanlar yaptırılmış, verilen süre içerisinde çekler mahkememize sunulmamış olduğundan talebin kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-10/05/2022 tarih, 2.500,00 TL tutarlı, ... nolu çek ve 20/05/2022 tarih, 2.500,00 TL tutarlı, ... nolu çekler yönünden davanın feragat nedeniyle REDDİNE,
2-... Bankası ...(...) Şubesi'ne ait keşidecisi ... ... olan, 10.02.2022 keşide tarihli ... seri numaralı, 2.500,00-TL bedelli çekin,
... Bankası ...(...) Şubesi'ne ait keşidecisi ... ... olan, 20.02.2022 keşide tarihli ... seri numaralı, 2.500,00-TL bedelli çekin,
... Bankası ...(...) Şubesi'ne ait keşidecisi ... ... olan, 28.02.2022 keşide tarihli ... seri numaralı, 2.500,00-TL bedelli çekin,
... Bankası ...(...) Şubesi'ne ait keşidecisi ... ... olan, 10.03.2022 keşide tarihli ... seri numaralı, 2.500,00-TL bedelli çekin,
... Bankası ...(...) Şubesi'ne ait keşidecisi ... ... olan, 20.03.2022 keşide tarihli ... seri numaralı, 2.500,00-TL bedelli çekin,
... Bankası ...(...) Şubesi'ne ait keşidecisi ... ... olan, 30.03.2022 keşide tarihli ... seri numaralı, 2.500,00-TL bedelli çekin,
... Bankası ...(...) Şubesi'ne ait keşidecisi ... ... olan, 10.04.2022 keşide tarihli ... seri numaralı, 2.500,00-TL bedelli çekin,
... Bankası ...(...) Şubesi'ne ait keşidecisi ... ... olan, 20.04.2022 keşide tarihli ... seri numaralı, 2.500,00-TL bedelli çekin,
... Bankası ...(...) Şubesi'ne ait keşidecisi ... ... olan, 30.04.2022 keşide tarihli ... seri numaralı, 2.500,00-TL bedelli çekin, zayi nedeniyle iptaline
3-Harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Gider avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli karar tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/10/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır