T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/13 Esas
KARAR NO: 2024/382
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 05/01/2023
KARAR TARİHİ: 27/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takiplerde haciz yolu ile icra takibi başlatılmış olup, davalının itirazı üzerine söz konusu takip icra dairesince durdurulduğunu, davalının müvekkili şirketin dağıtımını sağladığı elektriği abonesiz olarak kaçak kullanımına ilişkin yetkili memurlar tarafından tutanaklar tutulduğu ve Enerji Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında fatura tahakkuk ettirildiğini, söz konusu fatura tutarları bakımından davalı/borçlu aleyhine icra takibi başlatılmış olsa da bu takip borçlunun itirazı üzerine durdurulduğunu, dava konusu alacağa ilişkin tüm bilgi ve belgeler ile davalının fatura ve kaçak elektrik borcuna istinaden tutulan tutanaklar dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, tüm bu açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla devamını, davalı yanın %20'den aşağı olamamak kaydı ile icra inkâr tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun tebligatlar yapılmış olup, davalılar davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
Mahkememizce ... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasının UYAP'tan ve davacı şirketten abonelik dosyasının celp edilerek dosya kapsamına alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasında 23.548,39-TL kaçak elektrik bedeli, 351,66-TL gecikmiş gün faizi, 63,30-TL faizin KDV'si olmak üzere 23.963,35-TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlulara 22/06/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçluların 27/06/2022 tarihinde süresi içerisinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Elektrik Mühendisi bilirkişinin 04/12/2022 tarihli raporunda özetle; EPDK'nin yayınladığı yönetmeliğin 42/1-a maddesinin, “... Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi...'' şeklinde düzenlendiği, bu hususun kaçak elektrik tüketimine girdiği, bu nedenle davalı mahal yerinde kaçak elektrik kullandığı, Davacı, ... İcra Dairesi 2022/... Esas sayılı icra takip ile 23.548,39-TL asıl alacak, 351,66-TL faiz, 63,30-TL KDV olmak üzere toplam 23.963,35 TL talebinin olduğu, Ancak, Sayın Mahkemenizde görülmekte olan 2023/12 E. sayılı dosyada davacının talep etmekte haklı olduğu 11.02.2023 tarih ne ... seri nolu kaçak tespit tutanağı ile 25.03.2023 tarih ve ... seri nolu kaçak tespit tutanağı arasındaki kaçak tüketim hesabının yapıldığı, 2023/... E sayılı dosvada da, 11.02.2012 tarih ve ... seri nolu kaçak tespit tutanağı kaçak tüketimin 2023/... E. Sayılı dosyaya ilişkin yapılan hesaplamanın içinde olduğu, davacının 2023/... E sayılı dosyadaki telebinin mükerrer olduğu ve bu nedenle 2023/... E sayılı dosyada da, davacı, davalıdan kaçak tüketim miktarını talep edemeyeceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Elektrik Mühendisi bilirkişinin 27/02/2024 tarihli raporunda özetle; EPDK'nin yayınladığı yönetmeliğin 42/1-a maddesinin, “... Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi ......'” şeklinde düzenlendiği, bu hususun kaçak elektrik tüketimine girdi; bu nedenle davalıı mahal yerinde kaçak elektrik kullandığı, Davacı, ... İcra Dairesi 2022/... E sayılı İcra takip ile 23.548,39 TL asıl alacak, 351,66 TL faiz ve 63,30 TL KDV olmak üzere toplam 23.963,35 TL talebinin olduğu, Mahal yerinde kullanılan kaçak tüketim tutarının, EPDK birim fiyatları ve ilgili yönetmelikleri doğrultusunda, kaçak tüketim miktarının 23.072,16 TL asıl alacak tutarı, iz tutarı 746,68 TL tutarı ve 134,40 TL KDV hesaplandığı, talebe bağlılık ilkesi gereğince davacının 23.072,16 TL asıl alacak, 351,66 TL faiz ve faizin KDV tutarı 63,30 TL ilavesiyle toplam 23.487,12 TL hesaplanamadığı, Davacı, davalıdan toplamda 23.487,12 TL alacaklı olduğu, icra inkar tazminatı hususunun Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasındaki abonesiz kaçak bedeline ilişkin faturaya dayalı yapılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
EPDK'nin yayınladığı yönetmeliğin 26/1-b maddesinin, ''...... veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,,,,...” şeklinde düzenlendiği, davalının sözleşmesiz kaçak tüketiminin bulunduğuna dair tutanak düzenlendiği, kaçak tespit tutanaklarının, kaçak elektrik kullanan suç failini açıkça belirtir ve doğru tespitlere yönelik düzenlenmesi, halinde bundan sonra aksinin sabit oluncaya kadar geçerli olduğu anlaşılmıştır.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda tüketimin kaçak olduğu gözetilerek sözleşmesiz kullanım nedeniyle tutanaktaki tespitler, EPDK birim fiyatları ve ilgili yönetmelikleri doğrultusunda asıl alacak tutarının 23.487,12-TL hesaplandığı, bu miktarın çoğunlukla davacı tarafından usulünce gözetilerek takibe konu edildiği, Mahkememiz 2023/... E. sayılı dava dosyasına konu kaçak tutanağının aynı tarihleri kapsayacak şekilde hesaplandığı görülse de davacı vekilinin de bu hatayı düzeltecek şekilde 17/10/2023 tarihli dilekçesi ile talepte bulunduğu, ek raporda bu durumun sonucu düzeltme yapıldığı görülmüştür. Fazlaya ilişkin kısmın faiz hesabından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Hukuk Genel Kurulunun ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin yerleşmiş uygulamasına göre; abonelik sözleşmesinde ödemelerde gecikme olması hâlinde, 6183 sayılı kanun da belirtilen gecikme zammının istenebilmesi için, gecikme zammına ilişkin şartın açık, anlaşılabilir ve oranları da belirtilmek suretiyle yazılması gerekir. Soyut olarak, salt kanun ve yönetmelik hükümlerine atıf yapılmış olması hâlinde gecikme zammı istenemez, abonenin sıfatına göre faiz istenebilir. Abonelik (elektrik, su, atık su ve doğalgaz) sözleşmesinde; 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı oranının uygulanacağına yönelik bir hüküm yoksa, borç ödenmediği takdirde, normal tüketim bedeline 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı değil, abonenin sıfatına (mesken ise yasal faiz, ticarî ise TTK’nuna tabi aboneler için ticarî faiz, diğer aboneler için yasal faiz) faiz uygulanacaktır. (HGK’nun 22/09/2010 tarih, 2010/13-466 Esas, 2010/410 Karar, 28/11/2012 tarih,2012/13-624 Esas, 2012/915 Karar, 3. HD’nin 27/02/2014 tarih, 2013/18346 Esas, 2014/3079 Karar sayılı ilâmlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.)
Davacı her ne kadar takipte %19,2 oranında faiz talebinde bulunmuş ise de taraflar arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığı, gecikme zammına dair oranın uygulanamayacağı, davalının tacir olduğu ve olayın haksız fiil niteliği gözetilerek ticari işlerde avans faizinin esas olduğu anlaşılmakla işlemiş ve işleyecek faize dair itiraz yönünden talep kısmen reddedilmiş, bilirkişi raporunda avans faizine göre faturaya göre temerrüt ve takip tarihi arasındaki hesaplamaya itibar edilmiştir.
Elektrik faturalarından alınması gereken katma değer vergisinin (KDV) düzenlendiği, Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği'nin 9. maddesinde; tarife tespitinde yer almayan ve elektrik enerjisi tüketiminin kWh'ı başına tahsil edilmesi gereken ve Kanunlarla belirlenmiş olan vergi (Belediye Tüketim Vergisi, Katma Değer Vergisi ve bunun gibi) resim ve harcın, teşekkül veya şirket tarafından ayrıca faturalara ilave edilerek tahsil edileceği, düzenlenmiştir.
Diğer taraftan, davacı kurum sözleşme yapmak ve böylece karşı edim borçlanmak şartıyla kamuya hizmet sunmuş bulunmaktadır. Davalı taraf ise, sözü edilen hizmetten sözleşme vasıtasıyla yararlanacağı yerde böyle bir sözleşme yapmaksızın (ve belki de bunu istemeksizin) karşılıksız ve kaçak olarak elektrik enerjisinden yararlanmış bulunmaktadır.
O halde, taraflar arasında dürüstlük ilkesine uygun olarak kaçak kullanım halinde “sözleşme benzeri" bir borç ilişkisinin kurulduğu kabul edilmeli ve davacı idarenin bu gibi durumlara ilişkin olarak belirlediği kurallara uygun bedelin davalı tarafından ödenmesi gerekir. Bu sonuç için sunulan edimden davalının sadece yararlanmış olması gerekli ve yeterli görülmelidir.
Konuya ilişkin yasal mevzuat uyarınca kaçak kullanım bedeline KDV eklenmesi yasal bir zorunluluk olduğuna ve taraflar arasında sözleşme benzeri bir ilişki kurulduğuna göre, davacının kaçak kullanımından, bu çerçevede de sorumlu olduğu açıktır. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2014/ 5967 Esas 2014/12840 Karar sayılı emsal ilamı) dolayısıyla faturaya dahil edilen KDV ile işlemiş faiz yönünden de istenen KDV miktarı belirlenerek, işlemişi faize ilişkin değişen miktar gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; İİK'nın 67/2.maddesi uyarınca alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi için, mahkemenin borçlunun ödeme emrine karşı yapmış olduğu itirazın haksız olduğuna karar vermesi gerekir. Borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi ile takip tarihine göre itiraz olunan alacağın likid (muayyen)-belirli olup olmadığına bakmak gerekir. Likit alacaklarda alacak miktarı belirlidir. Borçlu tarafından alacağın gerçek miktarını belirlemek için bütün unsurlar bilinmekte veya bilinebilecek durumdadır. İİK 67/2.madde hükmünün amacı, borçlu olduğu miktarı bilebilecek veya bilebilecek durumda olan borçlunun icra takibine konu alacağın varlığına haksız olarak itiraz etmesini önlemektir. (Prof.Dr.B.Kuru İ.İ.Huk.2008.İst.sh.230-231).
Somut olayda, uyuşmazlığın haksız fiile dayalı olduğu, dava konusu kaçak elektrik bedelinin belirlenmesinin yargılama ve bilirkişi incelemesi gerektirdiği, alacağın likit ve muayyen olmadığı anlaşılmakla, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davalı temsilci/ortak yönünden ise sermaye şirketlerinden olan limited şirketlerde, ortaklar açısından sınırlı sorumluluk ilkesinin geçerli olduğu, ortakların sorumluluğunun sadece ortaklığa karşı olup, esas sermaye payı ile sınırlı olduğu, bu ilkenin istisnalarından birinin kamu borçlarından sorumluluk olduğu, limited şirket ortaklarının şirketten tahsil imkanı olmayan kamu borçlarından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu oldukları, ortakların bu borcunun sermaye borcundan ayrı, bağımsız bir borç olduğu, kamu borçlarından limited şirket ortaklarının sermaye miktarı ile değil, sermaye payları oranında sorumlu oldukları, limited şirket borcundan kural olarak şirket tüzel kişiliğinin sorumlu olduğu, davalının iş bu borçtan dolayı davacıya karşı yazılı bir ödeme taahhüdü bulunduğu veya kaçak tüketime konu eylemin bizatihi davalı tarafından gerçekleştirildiği de kanıtlanamadığından davanın şirket hissedarı/yetkilisi olan davalı gerçek şahıs yönünden reddi gerektiği, (Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 22/10/2015 tarih 2014/19977 esas 2015/16470 karar) anlaşılmakla davanın, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Mahkememizin 2023/12 Esas sayılı dosyası ile tarafların aynı olduğu, arabuluculuk sürecinde her iki dosya yönünden tek arabuluculuk tutanağı sunulduğundan, arabuluculuk hakkında Mahkememizin 2023/12 Esas sayılı dosyasında hüküm kurulacağından, işbu dosyada hüküm kurulmamıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle Reddine,
2-Davalı şirket yönünden davanın Kısmen Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasına anılan davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 23.072,16-TL asıl alacak 351,66-TL işlemiş faiz 63,30-TL işlemiş faiz kdv'si olmak üzere toplam 23.487,12-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren (takipte talep edilen %19,2 faiz oranını geçmemek kaydıyla) avans faizi ve faizin %18 KDV'sinin işletilmesine, fazlaya dair istemin Reddine,
3-Haksız fiile dayalı davanın niteliği ve alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin Reddine,
4-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 1.604,41-TL karar ve ilam harcından 409,24-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 1.195,17-TL harcın davalı şirketten tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvuru harcı, 409,24-TL peşin harç olmak üzere toplam 589,14-TL harcın davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00-TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.241,00-TL yargılama gideri kabul (%98,0126) durumuna göre 3.176,59-TL'lik kısmının davalı şirketten tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Mahkememizin iş bu dosyası ile Mahkememizin 2023/12 Esas sayılı dosyalarında tek bir arabuluculuk aşaması geçirildiği anlaşılmakla, arabuculuk giderinin Mahkememizin 2023/12 Esas sayılı dosyasında hüküm altına alındığından, bu dosya kapsamında ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair kabul ve reddedilen miktarlar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/05/2024
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza