İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/161 Esas 2025/701 Karar

T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2023/161 Esas
KARAR NO :2025/701

DAVA:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:08/03/2023
KARAR TARİHİ:06/10/2025

-----------------------------------------------------------------------------------------

BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS VE ... KARAR SAYILI DOSYASI

DAVA:Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan ... esas sayılı İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı-Birleşen Davalı Vekilinin Mahkememizin 2023/161 Esas Sayılı Dosyasına Sunmuş Olduğu Dava Dilekçesinde Özetle; Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca ... tarafında ... Çamaşırhane Binası Kaba İnşaatı yapılması konusunda anlaşıldığını ve müvekkili tarafından yapılması kararlaştırılan tüm işlerin eksiksiz yerine getirildiğini, bu hususun proje yönetim firması olarak görev yapan .... San. Tic. A.Ş firmasının 16.01.2021 tarihli ... Çamaşırhane Binası 3. Ara ve Kesin Hakediş Değerlendirme raporunda da yazılı olduğunu, karşı tarafın iş bu rapora da itiraz etmediğini, müvekkilinin daha önce düzenlediği ara hakediş raporlarına istinaden kısmi ödemelerin yapılmış olmasına rağmen karşı tarafın kesin hakediş ödemelerinin yapılmasından imtina ettiğini, bu nedenle taraflarınca faturaya dayanan cari alacak ve TTK 1530. Maddesi uyarınca belirlenen faiz alacağının tahsili amacı ile ... İcra Dairesi’nin 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını ancak karşı tarafın itirazı ile durdurulduğunu, taraflarınca yine yetki itirazlarının kabul edilerek dosyanın yetkili .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına gönderildiğini ve yine karşı yanın itiraz ettiğini iddia ederek; itirazın iptali ile takibin devamını, karşı yanın alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı-Birleşen Davacı Vekilinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı Dosyasına Sunmuş Olduğu Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin sözleşme uyarınca kaba inşaatın tamamlanmasını davalıdan yazılı ve sözlü olarak talep edilmiş ise de davalının işleri eksik yürüttüğünü, eksikliklerin müvekkilinden kaynaklanmadığını ve projeye uymayan eksik işlerden dolayı hak kaybına uğradığını, müvekkilince yüklenici hatanın uygulama hatalarına ilişkin rapor hazırlandığını, gizli ayıplarına teslim sırasında göze çarpmayan ve TBK'nın 474 (818 Sayılı BK. Md. 359.) maddesinin 1. fıkrasına göre yapılacak özenli bir incelemeyle de saptanmayan ayıplar olduğunu, avan projeler ile sahada çalışmaya başlanıldığını ve hazır olmayan statik projelere göre sahada çalışma yapıldığını, bu nedenle kontrol ve değerlendirme süreçlerinin tam uygulanamadığını, davalının gerek İSG gerekse de ... şartnamelerine uyulmadığını, Birim Fiyat Yüklenici Sözleşmesi'nin 10.3 maddesinde; "Yüklenicinin işbu sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerinden herhangi birisini tam veya gereği gibi yerine getirmemesi halinde sözleşme ihtara gerek kalmadan tek taraflı işveren herhangi bir tazminat ödemeksizin sözleşmeyi feshedebilir." şeklinde düzenleme bulunduğunu, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile alınan 18/03/2023 tarihli bilirkişi raporu ile eksik ve ayıplı olan imalatların yapılabilmesi için yapılan araştırma ve hesaplamalar sonunda serbest piyasa güncel rayiç fiyatlarına göre malzeme, işçilik, nakliye ve KDV dahil tazminat bedeli 1.125.460.40-TL olarak hesaplandığını, yine sözleşmenin 14.4 maddesi uyarınca; "Yüklenici kötü ve kusurlu bulunan yanlış imalat yapılan yada düzletilmesi talep edilen işleri düzeltmek veya yenisini yapmak istemezse işveren bu işleri yüklenici nam ve hesabına kendisi yapabilir veya başkasına yaptırabilir. Bu durumda söz konusu işlerle ilgili tüm masraflar yüklenici alacaklarından, eğer alacağı yoksa yüklenici teminatından mahsup edilir." denildiğini, bu hususta davalı tarafa keşide edilen .... Noterliği'nin 2023/... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile olumlu sonuca ulaşılamadığından işbu davayı açtıklarını iddia ederek; davanın kabulünü, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyada hesaplanan miktarın güncellenmesini ve temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, kabul etmemekle davalının İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/161 E. sayılı dosyasında bakiye fatura alacağı bulunması halinde eksik ve ayıplı olan imalatların yapılabilmesi için serbest piyasa güncel rayiç fiyatlarına göre; malzeme, işçilik, nakliye ve KDV dahil bedeli 1.125.460.40-TL'nin davalı alacağından takas mahsubunu, taraflar arasında imzalanan 02/12/2019 tarihli ... Tarafında İnşa Edilecek ... Çamaşırhane Binası İnşaatı için Birim Fiyat Yüklenici Sözleşmesi'nin 9.1 maddesi gereğince iş programındaki muayyen müddeti aşan her takvim günü için 1.500 TL cezai bedelin toplamının tespitini, ticari faizi ile hesaplanarak davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, dosyanın İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/161 E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/07/2023 tarih, ... sayılı gerekçeli kararı ile dosyanın mahkememizin 2023/161 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Davalı-Birleşen Davacı Vekilinin Mahkememizin 2023/161 Esas Sayılı Dosyasına Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Taraflar arasında 02/12/2019 tarihli ... Tarafında İnşa Edilecek ... Çamaşırhane Binası İnşaatı için Birim Fiyat Yüklenici Sözleşmesi imzalandığını, yüklenici/davacı tarafından sunulan teklif kapsamındaki; yerinde dökme beton ile radye temel, sürekli temel ve bodrum kat perdelerinin, su deposu perdelerinin imalatı, precast betonarme elemanlarına ilişkin imalatların tamamının yapılması, soket temellerin imalatı, bağ kirişlerin imalatı, +0,90m kotundaki dökme beton döşeme imalatı, cephe ve çatı kaplama imalatlarının yapılması, hafriyat ve dolgu işlerine dair gerekli kontrollerin yapılması, izolasyon imalatlarının yapılması, duvar imalatlarının yapılması, iç saha zemin betonu ve topping betonu imalatlarının yapılması vb. İşleri ile birlikte süreç içerisinde belirlenecek birim fiyat cetvellerine göre işveren talebi doğrultusunda ek imalatların yapılması işlerin tamamı için Ana Sözleşme ve ekleri ile Yüklenici Sözleşmesi ve eklerinde tarif edilen şartlara uygun olarak imalatların yüklenici tarafından yapılması ve işverene teslim edilmesi hususunda tarafların anlaştığını, ancak davacı tarafından ödemesi dahi yapılan hak edişlerde de belirtilen bazı işlerin tamamlanmadığını ve ayıplı imalat olduğunu, müvekkilinin kaba inşaatın sözleşme uyarınca tamamlanmasını yazılı ve sözlü olarak talep ettiğini ancak gereken özenin gösterilmediğini, müvekkilince yüklenici/davacı firmanın uygulama hatalarına ilişkin rapor hazırlandığını, bu süreçte davacı/yüklenicinin defalarca uyarılmasına rağmen eksikliklerin giderilmediğini, Birim Fiyat Yüklenici Sözleşmesi'nin 10.3 maddesinde; "Yüklenicinin işbu sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerinden herhangi birisini tam veya gereği gibi yerine getirmemesi halinde sözleşme ihtara gerek kalmadan tek taraflı işveren herhangi bir tazminat ödemeksizin sözleşmeyi feshedebilir." şeklinde düzenlendiğini, yine sözleşmenin 14.4 maddesi uyarınca; "Yüklenici kötü ve kusurlu bulunan yanlış imalat yapılan yada düzletilmesi talep edilen işleri düzeltmek veya yenisini yapmak istemezse işveren bu işleri yüklenici nam ve hesabına kendisi yapabilir veya başkasına yaptırabilir. Bu durumda söz konusu işlerle ilgili tüm masraflar yüklenici alacaklarından, eğer alacağı yoksa yüklenici teminatından mahsup edilir." yazılı bulunduğunu, daha sonra müvekkilinin tamamlanmayan ve yarım bırakılan işlerin bedellerinin ne kadar olduğunun tespiti için .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş dosyası ile tespit davası açtıklarını, iş bu dosyada alınan bilirkişi raporunda yaklaşık 3.105.66 m2 kapalı alana sahip ... Çamaşırhane Binası'nın kaba inşaatının %90 bitirildiğini ancak çok sayıda ayıplı imalatların olduğunun tespit edildiği ve bu bedellerin 1.125.460.40-TL olarak hesaplandığını iddia ederek; davanın reddini, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda hesaplanan 1.125.460.40-TL'nin davacı alacağından takas mahsubunu, davacının alacağın %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine; 71.991,19-TL asıl alacak, 135.526,84-TL asıl alacak, 36.000,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 243.518,03‬-TL borcun ödenmesi amacıyla 23/11/2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 14/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 13/12/2022 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesinde düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
İnşaat Mühendisi Bilirkişinin 12/01/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "İmza edilen eser sözleşmesi kapsamında yüklenici ...'nın teknik olarak edim ve yükümlülüklerini tam olarak yerine getirme konusunda hatalı olmadığı ve mümkün olabileceği kadar edim yükümlülüklerini yerine getirdiği, işveren ...'in edim ve yükümlülüklerini tam olarak yerine getiremediğini, eserin/inşaatın yapıldığı yerin ...'nın içeri giriş-çıkış iznine tabi olduğu ve izinlerin işveren tarafından alındığı dikkate alındığında, sözleşmede belirtilen teknik hususlar gözetilerek yüklenicinin edinimini mümkün olduğu kadar eksiksiz teslim ettiği, kontrol müşavirliği teşkilatı tarafından da onaylanan yüklenici hakkedişindeki imalatlar kurumlar arasındaki iş tamamlanma iş bitirme yazışmaları incelendiğinde; yüklenicinin sözleşmesi kapsamında edinimini gerçekleştirme tamamlanma oranının %100 olduğu, yapılan imalatın bitirilmiş olması sebebiyle eserde eksik iş olduğu görülmemiş vede eserin bitirilmiş olması sebebiyle bazı imalatların detayları gözle görülemediğinden ayıplı imalata dair belirtilerin de eserde oluşmamış olması sebebiyle gizli ayıplı imalatın olduğu görülmediği, yerinde yapmış olduğumuz inceleme tarihinde yüklenicinin taraflar arasındaki sözleşmeye bağlı teknik yükümlülüklerinde eksiklik görülmediğini, dava dosyasındaki belgeler ve taraflar arasındaki mail ve yazışmalar incelendiğinde tarafların SGK'ya 29.12.2020 tarihinde verildiği görülen kapanış yazısından yüklenicinin icra takibini başlatmış olduğu 06.10.2022 tarihine kadar İşveren ...'in yüklenici ...'ya yazmış olduğu herhangi bir eksik iş veya ayıplı iş bildirimine rastlanılmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 10. maddesi ve sözleşmenin diğer ilgili maddeleri dikkate alındığında işveren tarafından söz konusu edilen eksikliklerin yükleniciye süresi içinde bildirilmediğinin görüldüğü, dosyadaki bütün teknik belegeler fotograflar ve taraflar arasındaki yazışmalar incelendiğinde; taraflar arasındaki sözleşmeye göre birleşen dava kapsamında iş sahibinin işi tamamlama şartlarının doğmadığı, keşif tarihindeki yapılan incelemeye göre, işlerin tamamlanmış olduğu görülerek mevcut imalatlar teknik yönleriyle ve işleviyle incelenmiş, taraflar arasındaki sözleşmeyle yüklenicinin yapması gereken teknik imalatlarda eksik ve ayıplı iş olmadığı kanaatine varıldığı, taraflar arasındaki sözleşme, işin başlangıcı ve yüklenicinin edinimindeki işleri iş teslim tarihleri, taraflar arasındaki yazışmalar, işveren firma için çalışan teknik müşavir firmanın işlerin bitirildiğini kabulü, işverenin eksik iş olduğu yönünde sözleşmeden kaynaklanan süreler içinde yükleniciden istemiş olduğu bir talebi olmadığı'da görüldüğünden ve diğer birçok husularda dikkate alındığında: taraflar arasındaki sözleşme 9.1 maddesine göre yükleniciden kaynaklanan gecikme tespit edilemediği, gecikmeden kaynaklı cezai şart alacağının oluşmadığı, dosyadaki bütün teknik belegeler, fotograflar, taraflar arasındaki yazışmalar, hakedişler incelenmiş ve yerinde inceleme sırasında imalatın mevcut durumu tespit edilmiş, taraflar arasındaki sözleşmeye göre yüklenicinin yapımını üstlendiği, işveren tarafından yükleniciden yapılması istenilen işlerin tamamlanmasında, teknik olarak varılan kanaate göre , bakiye alacak için başlatılan takipteki miktarların işin tamamlanma oranına göre %100'ünün yapılmış olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.
Konu Uzmanı Bilirkişinin 08/05/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacı-karşı davalı 'Yüklenici(nin) işbu sözleşme ile tayin ve tespit edilen yükümlülükleri ve kanuni vecibelerini yerine getirmediği, sözleşmedeki şartlar uymadığı. (...)'nda (Sözleşme m10.1), davalı-karşı davacı işverenin sözleşmeyi feshedebileceği ve bu durumda davacı-karşı davalı yüklenicinin 'Fesih sürecine kadar tam ve süresinde yapmış olduğu çalışmaların (...) bedellerini talep etme hakkında sahip' olduğunun (Sözleşme m.10.2) söylenebileceği, 01 Haziran 2023 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi ileri dönük olarak fesih tarihine kadar 'Tam ve süresinde yapmış olduğu çalışmalar' ve bunların bedellerinin ne kadar olduğu uzmanlık anlarında olmadığından bu konuda değerlendirme yapılamadığı, dosya içeriğinden davalı-karşı davacı işverenin sözleşme m.14.4'e değil, sözleşme m.10'a dayandığı anlaşıldığından; sözleşme m.14.4'ün '(...) bu durumda söz konusu işlerle ilgili tüm masraflar yüklenici alacaklarından eğer alacağı yoksa yüklenici teminatından mahsup edilir.' hükmüne dayanamayacağı" görüş ve kanaatine varılmıştır.
Mali Müşavir Bilirkişinin 30/05/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Tarafların ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin eksiksiz, usulüne uygun ve birbirlerinin doğrulayan surette tutulduğundan her iki taraf ticari defterlerinin de sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, her iki taraf ticari defterlerine göre de asıl davaya konu takip kapsamında davacının 06.10.2022 takip tarihi itibari ile 207.248,03-TL (takipteki asıl alacak miktarı kadar) asıl dava kapsamında davalıdan asıl alacağı olduğu, davacının asıl davaya konu takibe dayanak faturasının davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu görülmekle takibe dayanak faturalarının davalı aleyhine borç doğurduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 6.3 maddesi çerçevesinde davacının hakedişlerinin %50’si proje yönetiminin onayını müteakip 7 gün sonra kalan kısmı da
30 günlük çek ile yapılacağı belirlenmiş olup Dosyaya sunulu bilgi ve belgeler göre davacının alacak iddiasına konu 3. hakediş belgesi proje yönetimince 16.01.2021 tarihinde raporlanmış olmakla birlikte 01.04.2021 tarihinde fatura edilmiş olup davacının söz konusu faturadan bakiye takip konusu alacağı olan 207.248,03-TL fatura tarihinden itibaren 30 günlük sürenin hitama erdiği 01.05.2021 tarihinde
muaccel hale geldiği, buna göre 01.05.2021 temerrüt tarihi ile 06.10.2022 takip tarihi arasındaki 523 günlük süre 48.756,78-TL değişen oranlarda işlemiş avans faizi hesaplandığı, ancak davacı takip alacaklısı asıl davaya konu takipte 36.000,00-TL işlemiş avans faizi talep etmiş olmakla taleple bağlılık ilkesi gereği takibe 36.000,00-TL işlemiş avans faizi üzerinden, davacının asıl davaya konusu alacak iddiasının benimsenmesi durumunda;
Merkez bankası verilerinden, 06.10.2022 takip tarihi itibari ile avans faizi oranının %15,75 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %15,75 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği, birleşen dava yönünden ise gerek teknik gerekse de sözleşmesel açıdan yapılan inceleme kapsamında dosyaya sunulu bilirkişi raporlarına göre birleşen davadaki
alacak ve dolayası ile takas mahsup taleplerinin ispata muhtaç olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.
Mali Müşavir ve İnşaat Mühendisinden Oluşan Bilirkişi Heyetinin 12/11/2024 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "Ek rapor aşamasında yapılan teknik incelemeler sonucunda, 30.05.2024 tarihli kök rapora aşamasında
mali kayıtlarla sınırlı inceleme sonuçlarını teyit eder mahiyette 207.248,03-TL davacı alacağı tespit edilmiş olmakla kök rapordaki görüşün özünün aynı perspektif ile aynen muhafaza edildiği,
Birleşen Dosya Kapsamında sonuç:
Teknik İnceleme Sonucu: birleşen dosya kapsamında davalı – birleşen dosya davacının, eksik ve ayıplı imalat ile ilgili taleplerinin incelendiği ve sonuçta duvar sıkıştırılması ile ilgili ayıptan dolayı bir talepte bulunulabileceği, sayın mahkemece tespit raporuna itibar edilmesi kanaati oluşması halinde bu ayıbın giderilme bedelinin 60.750,-TL olarak hesaplandığı, davalı–birleşen dosya davacının bu konuda dosyaya bilgi ve belge
sunmadığı, davacı–birleşen dosya davalısının 13 Ocak 2020 ayı başlarında imalata başladığının kabul edilebileceği, sözleşmeye göre işin 22 Nisan 2020 tarihinde bitirilmesi gerekirken işin 2020 yılı sonuna kadar uzadığı, yapılan açıklamaların ışığında davalı-birleşen dosya davalısı işverenin cezai şart talebinde bulunamayacağı, Mali İnceleme Sonucu: kök raporda arz ve izah olunan görüş ve kanaatlerin aynı perspektif ile aynen muhafaza edildiği" görüş ve kanaatine varılmıştır.
Mali Müşavir ve 3 Adet İnşaat Mühendisi Bilirkişilerden Oluşan Bilirkişi Heyetinin 11/08/2024 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "Asıl dosya kapsamında davacı–birleşen dosya davalısının, davalı-birleşen dosya davacısından207.248,03-TL alacaklı olduğu, birleşen dosya kapsamında davalı-birleşen dosya kapsamında herhangi bir alacak talep edemeyeceği, takibin devamı konusunda takdirin sayın Mahkemede olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası
-.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyası
-.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyası
-.... İcra Müdürlüğü'nün ... sayı dosyası
-Davacı-karşı davalı vekili tarafından sunulan; 02/12/2019 Tarihli ... Tarafında İnşa Edilecek ... Çamaşırhane Binası İnşaatı İçin Birim Fiyat Yüklenici Sözleşmesi, 701.991,19-TL ve ... fatura numaralı fatura, 135.256,84-TL ve ... fatura numaralı fatura, 01/01/2021 tarihli muavin defteri, 01/01/2022 tarihli muavin defteri, 16/01/2021 tarihli ... Çamaşırhane Binası
3. Ara Hakediş Değerlendirme Raporu, .... Noterliği'nin 23.11.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname, .... Noterliği'nin 22.03.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname, imzasız ve onaysız mimarı proje sureti, inşaat teklifi, keşif özeti, yer teslim tutanağı, 1, 2. ve 3. ara hakediş tutanakları
-Davalı-karşı davacı vekili tarafından sunulan; .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve 01/06/2023 tarihli ihtarname sureti ve tebliğ şerhi, e-arşiv faturaları, muavin defter dökümanları, 16/01/2021 tarihli hakediş raporu, hakediş ödeme raporları, kavacı-birleşen davalı tarafından düzenlenen 16/01/2023 tarihli hakediş raporu, metraj cetveli, 01/01/2020-31/12/2020 cari stoklu ekstre, malzeme fiyat listesi, ödeme belgeleri, davacı-karşı davalı tarafından düzenlenen inşaat keşif özet raporları, tutanaklı imalat evrakları, birim fiyat analiz raporları, mail yazışmaları, e-fatura tebliğ evrakı,
-Tarafların beyan ve dilekçeleri
-Arabuluculuk son tutanakları
-Bilirkişi raporları
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl ve birleşen dosya kapsamında dava; eser sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesi ile, ''Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.'' hükmü düzenlenmiştir.
Eser sözleşmesi niteliği gereği tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme türüdür. Eserde iş sahibinin borcu, bedelin yükleniciye ödenmesi, yüklenicinin borcu ise, iş sahibinin amacına, fen ve sanata uygun imal ve teslim yükümlülüğüdür. İşin tam ve eksiksiz yapıldığının ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğinin ispat yükü de iş sahibindedir. Eser sözleşmelerinden kaynaklanan ihtilâflarda yerleşik içtihat ve uygulamalarda sözleşmenin feshedilmediği ya da taşeron-yüklenici tarafından iş tamamlanmaksızın iş sahası terkedilmedikçe gerçekleştirilen iş ve imalâtların yüklenici tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilmektedir. Bu karinenin aksinin iş sahibi tarafından yasal, yeterli ve inandırıcı delillerle kanıtlanması mümkündür. Eser sözleşmelerinde eksik iş, sözleşme ve eklerine göre yapılması kararlaştırılan işlerden bir ya da bir kaçının yapılmamasıdır. Ayıplı iş ise, sözleşmede kararlaştırılan vasıfları veya olmasından vazgeçilmez bazı vasıfları taşımayan ya da olmaması gereken bazı bozukluk ve özellikleri taşıyan eserdir. Ayıplı iş ile eksik işi karıştırmamak gerekir. Ayıplı iş yukarıda belirtildiği gibi vasıf noksanlığını ifade ettiği halde, noksan iş yapılmayan işi ifade eder. (Yargıtay, 6.HD., 2021/5735E.,2023/361K)
Eser sözleşmesinde, yüklenicinin iş bedelinin tamamına hak kazanabilmesi için eseri tamamlayarak iş sahibine teslim ettiğini ispat etmesi gerekir. Kural olarak sözleşmenin feshedilmediği veya işten el çektiği kanıtlanmadığı sürece imalatın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmelidir. Bu kabul, fiili karine niteliğinde olup, iş sahibi bunun aksini ispat edebilir. Bir başka anlatımla iş sahibi, eseri kendisinin tamamladığını, yüklenicinin işi terk ettiğini, yani sözleşmenin sona erdiğini kanıtlamakla yükümlüdür.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde,
Asıl davada davacının yüklenici, davalının iş sahibi/işveren olduğu eser sözleşmesi kapsamında eserin tam ve eksiksiz teslim edildiği ancak iş sahibi davalının iş bedelini tam olarak ödemediği iddiasıyla bakiye alacak için başlatılan takipte itirazın iptalinin istendiği, işin sözleşmeye uygun tamamlanıp tamamlanmadığı, eksik iş ve gizli ayıplı imalat bulunup bulunmadığı, işin ne kadarının tamamlandığının tespiti gerektiği; birleşen dava kapsamında ise davacı iş sahibinin nama ifa kapsamında işi tamamlama şartlarının doğup doğmadığı, bu kapsamda davalı yükleniciden takas edilebilir ve tahsili gereken alacağı ile sözleşme 9.1 maddesine göre gecikmeden kaynaklı cezai şart alacağının bulunup bulunmadığının tespiti uyuşmazlık konusudur.
Taraflar arasındaki sözleşme 02/12/2019 tarihli olup, birim fiyat esaslı, 90 gün süreli, kaba inşaata yöneliktir. Sözleşmenin 6.2.1 maddesine göre malzeme işveren tarafından tedarik edilecektir. 15.3 maddesine göre yüklenici yazılı onay almadan malzeme kullanmayacaktır. 12.1 maddesine göre geçici kabul iş bitiminde, kesin kabul ise geçici kabulden 6 ay sonra yapılacaktır. İş programı tamamlandığında yüklenicinin yazılı başvurusu üzerine işverence gerçekleştirilecek 7 günlük denetim sonucu işveren tarafından yazılı bildirimde bulunulmazsa iş teslim edilmiş sayılacaktır. Eksiklikler listesi verilmesi halinde makul bir sürede tamamlanması beklenecek akse halde eksiklik bedeli yüklenici alacağı veya teminatından kesilecektir.
İş, havalimanındaki gümrük sahasında olduğu için giriş çıkışlar her bir işçi yönünden izne tabidir ve bunu sağlamak sözleşmenin 4.10 maddesine göre işveren yükümlülüğündedir. Bu izinler ilk aşamada 27/12/2019 tarihinde alınmış ve yüklenici tarafından işe başlanmıştır. Geçici kabul eksiklikleri kapsamında ise 20/08/2020 tarihinde sıvacılar izinli giriş yapmıştır. İşverenin işin bitimini bildirdiği SGK yazısı 29/12/2020 tarihlidir. Müşavir firma olarak geçen dava dışı Smart Eco Design adlı şirketin 16/01/2021 tarihli 3. Hakediş ara değerlendirme raporu ile işin kabule hazır seviyede olduğu belirlenmiştir. Yine nama ifa kapsamında tamamlandığı belirtilen işler dava dışı yüklenici tarafından %95 olarak tespit edilmiştir.
Taraflar uyuşmazlık yönünden ayrı ayrı delil tespiti talebinde bulunmuş ve karşılıklı olarak yokluklarında bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Değişik iş dosyası olarak alınan delil tespiti dosyaları karşılıklı olarak itiraza uğradığından doğrudan hükme esas alınmaları mümkün olmasa da dosyamızdan alınan raporlar ile aralarındaki çelişki giderilmeye, tespitlerin yerindeliği açıklatılmaya çalışılmıştır. Ancak dosyaya yansıyan tüm raporların ortak noktası işin en az %90-95'inin yüklenici tarafından tamamlandığı yönündedir.
İşverenin ileri sürdüğü temel iş eksikliği izolasyon, drenaj kuyusu, su tahliyesi hususlarındadır. Sözleşmeye göre yüklenicinin yaptığı drenaj kuyusunun imalata ve teknik gereklere uygun olduğu, içerisine su birikmesinin çalıştığını gösterdiği, işverenin pompa takılması konusunda talebi bulunmadığı, diğer hususlarda da normal kriterlerin dışında su sızması veya birikmesinin bulunmadığı, işverenin işi mümkün olduğunca eksiksiz teslim ettiği, ayıplı işin bulunmadığı bilirkişi heyeti tarafından rapor edilmiştir. Alınan ek raporda da gaz beton duvarların birleşme kısımlarında sıkıştırma köpüğü kullanıldığı, delil tespiti dosyasının aksine olacak şekilde tespit edilmiş, dayanağının işverenin bu yöndeki malzeme tedariki, teslimi ve fotoğraftan görüldüğü anlaşılmıştır.
Drenajdaki ayıp iddiasının yüklenici sorumluluğunda olmayan pompa eksikliği ve suyun tahliye edilmemesinden kaynaklandığı, İşveren tarafından alınan .... SHM delil tespiti raporuna yüklenici tarafça yapılan itiraz dilekçesi ekinde pompa kullanımının işverene önerildiği görülmüştür.
İşin tamamlanması gereken 22/04/2020 tarihinden sonra da davalı işveren sorumluluğunda olan malzeme tedarikinin devam ettiğinin taraflar arasındaki yazışma ve sunulan belgelerden anlaşıldığı, birleştirilen 16/01/2021 tarihli son hakedişte de işveren tarafından bildirilen bir eksikliğe dair ihtar ya da ihbar bulunmadığı, geçici kabulden sonraki 6 aylık süre içinde de somut bir eksikliğin gündeme gelmediği, geldiyse dahi ispat edilemediği, 2020 yılı sonunda işin işveren tarafından durdurulduğu, yüklenicinin işi terk ettiğine dair tespit bulunmadığı, bu tarihten sonra 2023 yılındaki delil tespiti dosyasına kadar inşaatın atıl kaldığı, alınan mali bilirkişi raporuna göre alacağın dayandırıldığı faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olup her iki taraf ticari defterlerine göre davacının takipte gösterdiği asıl alacak kadar davalı defterlerinden aynı miktarda okunan borç bulunduğu, fatura kaydı ve SGK bildirimine rağmen bu aşamadan sonra işin tamamlanmadığının, eksik bırakıldığının ileri sürülemeyeceği, bu aşamadan sonra işe başlayan yüklenici tarafından işin tamamlandığının karine olarak kabulü gerektiği, işin gecikme nedenine dayalı somut bir iddia veya tespit bulunmadığı, işveren sorumluluğunda bulunan malzeme tedarikinin de gecikilen süredeki zamana yayılı olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde işin gecikmesinde yüklenicinin sorumluluğu bulunmadığına ve işin tamamlandığına, iş durdurma ve inşaatın atıl kaldığı dönemde de ortaya çıkabilecek birtakım eksikliklerin yükleniciye yüklenemeyeceğine dolayısıyla yüklenicinin her iki taraf defterinden okunan alacağına hak kazandığına kanaat edilmiş, asıl alacağa sözleşmenin 6.3 maddesi gereği belirli vade teşkil eden 30 günlük süre sonrasından takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edebileceği anlaşılmış, sürelere uygun hesaplanan işlemiş faizin miktar itibariyle yerinde olduğu tespit edilmiş, TTK 1530 maddesindeki tedarik ilişkisine dair şartı barındırmayan ticari işten dolayı asıl alacağa avans faizi işletilmesinin gerektiği anlaşılmakla asıl davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Birleşen dava yönünden ise eksik veya ayıplı iş tespiti yapılmayıp, nama ifa şartları oluşmadığından ve sözleşmesel cezai şart gündeme gelmeyeceğinden birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalı-birleşen davacı ... ... San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacı-birleşen davalı ... Mühendislik Müşavirlik Yapı Ltd. Şti'ye verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-a)Davanın KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın iptaline, takibin 207.248,03-TL asıl alacak, 36.000,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 243.248,03-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
b)Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatı 48.649,60-TL'nin davalı-birleşen davacı ... ... San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacı-birleşen davalı ... Mühendislik Müşavirlik Yapı Ltd. Şti'ye ödenmesine,
2-Birleşen davanın Reddine,
3-Asıl Dava Yönünden (İstanbul 14. ATM'nin 2023/161 Esas Sayılı Dosyası);
Karar tarihi itibariyle alınması gereken 16.616,28-TL harcın, peşin alınan 4.154,07-TL harçtan mahsubu ile bakiye 12.462,21‬‬-TL harcın davalı-birleşen davacı ... ... San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile hazineye irad kaydına,
Davacı-birleşen davalı ... Mühendislik Müşavirlik Yapı Ltd. Şti. tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma harcı ve 4.154,07-TL peşin harç olmak üzere toplam 4.333,97‬-TL harcın davalı-birleşen davacıdan tahsili ile davacı-birleşen davalıya verilmesine,
Davacı-birleşen davalı ... Mühendislik Müşavirlik Yapı Ltd. Şti. tarafından yapılan toplam 20.710,00-TL yargılama giderinin davalı-birleşen davacı ... ... San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacı-birleşen davalıya verilmesine,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 38.919,68-TL vekalet ücretinin davalı-birleşen davacıdan alınarak davacı-birleşen davalıya ödenmesine,
6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davalı-birleşen davacı ... ... San. Tic. Ltd. Şti'den tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-Birleşen Dava Yönünden (... ATM'nin ... Esas Sayılı Dosyası);
Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL maktu harçtan, peşin alınan 269,85-TL harcın düşümü ile eksik kalan 345,55-TL harcın davalı-birleşen davacı ... ... San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile hazineye irad kaydına,
Davalı-birleşen davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı-birleşen davalı ... Mühendislik Müşavirlik Yapı Ltd. Şti. kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalı-birleşen davacı ... ... San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacı-birleşen davalı ... Ltd. Şti'ye ödenmesine,
6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davalı-birleşen davacı ... ... San. Tic. Ltd. Şti'den tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere karar verildi. 06/10/2025

Katip .... Hakim ...
e-imza e-imza

Full & Egal Universal Law Academy