T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/191 Esas
KARAR NO: 2023/657
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 20/03/2023
KARAR TARİHİ: 11/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin .../0 no’lu kasko poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında davalının sigortacısı olduğu aracın kusuru ile 21/08/2019 tarihinde trafik kazası meydana geldiğini, işbu kaza neticesinde, sigortalı araçta maddi hasar meydana geldiğini, müvekkili sigorta şirketinin kasko sigortasını temin ettiği ... plakalı araca, davalının sigortacısı olduğu ... plakalı araç tarafından verilen zarar nedeniyle ... Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/... Esas 2021/... Karar sayılı kararda hükmedilen bedelin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ... plakalı aracın davalı ZMSS sigortacısı tarafından karşılanmayan hasar bedelinin tazmini ve hak sahibine ödenen bedelin tahsile kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için açılan .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapmış oldukları itirazların iptalini, takibin devamını ve davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini, tüm bu açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile hasar bedelinin tazmini ve tahsile kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için açılan .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın 3.826,32-TL'lik kısmının iptaline takibin aynen devamını, davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, ücreti vekâletin ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; kaza tarihi 21.08.2019 olup dava konusu talepler zamanaşımına uğradığını, huzurdaki davanın zamanaşımı nedeniyle usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davayı ve müvekkili şirket sorumluluğunu kabul anlamına gelmemek şartıyla ... plaka sayılı araç, müvekkili şirket nezdinde, ... poliçe numaralı, 28.04.2019-2020 vade tarihleri olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirket, ancak sigortalısının kazadaki kusuru oranında ve maddi zararın varlığı ispat edildiği takdirde, (sigorta poliçesinde teminat dışı olmayan) maddi zarardan sorumluluğu–poliçe azami teminat limitiyle sınırlı olarak- söz konusu olabileceğini, davacıya ... plaka sayılı aracın hasarına ilişkin 28.11.2019 tarihinde 29.900,00-TL, 27.10.2021 tarihinde ise 3.000,00-TL olmak üzere toplam 32.900,00-TL ödeme yapıldığını, davacı yan ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... Esas, 2021/... Karar sayılı ilama ilişkin ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasına ferilerle birlikte 7.702,51-TL ödendiğini, müvekkili şirketin 3.000,00-TL asıl alacağı ödediğini bakiye 4.702,51-TL'nin ödenmesini talep ettiğini, müvekkili şirket davacı aleyhine ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... Esas, 2021/... Karar sayılı ilamı uyarınca hükmedilen asıl alacak rakamı 3.000,00-TL yi ödemiştir. Talep edilen bakiye rakam, alacaklı yanın süresinde ödeme yapmaması nedeniyle ödemek zorunda kaldığı Mahkeme ferilerine ilişkin olup söz konusu ödemelerin müvekkili şirketten talep edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, tüm bu açıklanan nedenlerle öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle usulden reddini, esasa geçilmesi halinde ise haksız, hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddini, mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden celp edildiği, .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyası çıktılarının alınarak dosya kapsamına alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasında rücuen tazminat alacağından kaynaklanan 4.702,51-TL asıl alacak 231,90-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.934,41-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 22/02/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 22/02/2022 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, kasko sigortacısı olan davacının ilam üzerine sigortalısına ödediği 3.000,00TL'lik bedele dair ... AsHM 2020/... Esas sayılı dosyasındaki yargılamada hükmedilen vekalet ücreti, yargılama gideri ve kararın kesinleşmesinden temerrüt tarihine kadar işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 3.826,32TL'lik rücu alacağı için TTK 1472 md. kapsamında davalı ZMMS aleyhine başlatılan takipte bu kısım yönünden itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, araç bedeline dair asıl rücu kaleminin uyuşmazlık konusu olmadığı anlaşılmıştır.
TTK'nın “Halefiyet” başlığı altındaki 1472. maddesinde “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir.
TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûen ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E., 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir. 17.01.1972 tarih ve 1970/2 E., 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Türk Borçlar Kanununun 49 ve devamı maddelerine de dayanabileceği; tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde,
Mahkememizce icra dosyası ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... Esas sayılı dosyalarının UYAP üzerinden celp edildiği, davacı şirketin .../0 numaralı kasko poliçesi ile sigortalanan ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında davalının sigortacısı olduğu aracın kusuru ile 21/08/2019 tarihinde trafik kazası meydana geldiği,
Kaza nedeniyle dava dışı davacı sigortalısının başvurusu üzerine kasko sigortasından araç hasarın giderildiği, bu kapsamda dava dışı davacı sigortalısı için ödeme yapıldığı, yapılan ödeme halefiyet ilkesine dayalı olarak davalı sigortacıdan 29.900,00-TL olarak alındığı, bu ödemenin davacının talebi üzerine uyuşmazlık çıkarmaksızın yapıldığı,
Davacı sigortalısının ise ödemeyi yeterli bulmayarak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... Esas sayılı dosyasında ... plaka sayılı aracın bakiye hasarına dair dosyamız kasko sigortacısı davacıya karşı dava ikame ettiği, yargılama sonucunda dosyamız davacısının kendi sigortalısına 3.000,00-TL asıl alacak olmak üzere 06/07/2021 tarihli ilama dayalı olarak ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasına ferilerle birlikte 7.702,51-TL ödendiği,
Mahkememizin dosyasında da davacının kendi sigortalısına sonradan ilam üzerine ödenen 3.000,00 TL'lik asıl alacak ve ferileri karşısında davalıya başvurduğu, davalının da sadece 3.000,00 TL'lik asıl alacağı ödediği, bu durumda bakiye alacak iddiasıyla davacı tarafından dava konusu .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasında 4.702,51-TL üzerinden ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... Esas 2021/... Karar sayılı ve 06/07/2021 tarihli kararında hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin rücuen tazmini talep edilmiştir. İtiraz üzerine Mahkememiz dosyası ikame edilmiş 3.826,32 TL yönünden itirazın iptali talep edilmiştir.
Davacı, davalı yanın sadece 3.000,00 TL ile sorumlu olmadığını, diğer masrafların da kendisine ödenmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de karşı yanın trafik sigortacısı olan davalıya hasar bedelleri için başvurulduğunda uyuşmazlık çıkarılmaksızın hasar bedelinin ödendiği, taraflar arasında asıl alacağın varlığı ve miktarı uyuşmazlık doğmadığı, davacının ise kendi sigortalısının kendisine karşı açtığı davadan ortaya çıkan masrafları davalıdan talep ettiği görülmüştür.
Öncelikle tespiti gerekir ki davacının kasko sigortalısı olan dava dışı sigortalısına ödediği bedelin yetersizliği ile uyuşmazlık ortaya çıkmış, davalıya yapılan bir başvuru veya temerrüt durumu gündeme gelmemiştir. Diğer bir deyişle davacının kendi sigortalısına eksik hasar bedeli ödemesi nedeniyle anılan dava dosyası gündeme gelmiştir. Davalının ise hem doğrudan sigortalı için ödenen bedel hem de ilam ile hükmedilen bedelin gecikmesinde herhangi bir kusuru bulunmamaktadır. Nitekim sigortalının veya davacının ilam öncesinde davalıdan herhangi bir talebi gündeme gelmemiştir. Gündeme gelen talepler ile de hasara ilişkin bedeller doğrudan ödenmiştir. Dolayısıyla anılan dava dosyasının gündeme gelmesinde davalıya atfedilecek bir kusur bulunmamakla birlikte bakiye hasar bedeline sebep olan davacı kasko sigortacısıdır. Kimse kendi kusurundan doğan bir hak ileri süremeyeceğine göre sonradan ortaya çıkmasına sebep olan bir davadan dolayı meydana gelen masrafların davalıya yüklenmesi mümkün olmayacaktır. Nitekim TTK 1472 maddesi kapsamında davacının halefiyete dayalı talebi dava dışı sigortalının yerine geçmek iken rücuya konu edilen hak bizatihi halef ve selef arasındaki uyuşmazlıktan doğmuştur.
Davacı her ne kadar emsal ilamlardan bahsetmiş ise de bu ilamların Mahkememiz uyuşmazlığı ile aynı içerikte olmadığı, bahsedilen ilamlarda 3. kişilere yapılan ödemeler ileri sürülürken, dosyamızda kendi sigortalısına yapılan ödemelerin mevzu bahis olduğu anlaşılmakla bu yöndeki açıklamalara itibar edilmemiş, yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 269,85-TL maktu harçtan 179,90-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 89,95-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.826,32-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 1.560,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.26/09/2023
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza