T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/224 Esas
KARAR NO: 2024/402 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 29/03/2023
KARAR TARİHİ: 04/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle; Davalı hakkında davacı kurum görevlileri tarafından yapılan kontrolde kesilen elektrik sayacını kullanıma açmak gerekçesi ile Halkalı Mah. ... Cad. ...Sok. No:..K.Çekmece 24/09/2021 tarihli kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tutulduğunu ve kaçak kullanıma ilişkin tahakkuk eden bedelin tahsili için davalı borçlu adına 24/09/2021 tarihli 30.963,44 TL tutarlı fatura düzenlendiğini, davalının fatura ile tahakkuk ettirilen bedeli ödemediğinden alacağın tahsili için İstanbul... İcra Müdürlüğü ... dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının borca itiraz etmiş olduğundan takibin durduğunu, mevzuat gereğince davacı kurum ile sözleşme yapmadan elektriğin davalı tarafından kullanılması kaçak elektrik tüketimi olduğundan davalı için 04.10.2021 son ödeme tarihli 30.963,44 TL tutarlı ödenmeyen faturalara ilişkin işletilen faiz ve KDV ile 31.548,03 TL icra takibi başlatıldığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesini arz ve talep etmiştir.Davalı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesini özetle; Davacı tarafından ileri sürülen kaçak kullanıma bağlı alacak taleplerinin, diğer davalı şirket nezdinde pay sahibi olan davalıdan tahsil edilmesinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerince mümkün olmadığını, Bu sebeple huzurdaki davanın davalı yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle esasa girilmeksizin reddi gerektiğini, davalının usule ilişkin itirazları dikkate alınarak davanın davalı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, huzurdaki davanın esastan reddine, itirazlar dikkate alınarak faize ilişkin taleplerin reddine, davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Dava; kaçak elektrik kullanmaktan kaynaklanan kaçak tahakkuk bedeli, gecikme cezası ve gecikme cezasının KDV'sinin tahsiline yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali isteğine ilişkindir.
Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 13/1.maddesine göre, yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmek kaçak elektrik enerjisi tüketimini oluşturur.
Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından uygulanacak “Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında 622 sayılı karar alınmıştır. Anılan kararın 1-B maddesinde kaçak elektrik kullanım süresini hesaplama, 1-C maddesinde ise kaçak elektrik tüketim miktarını hesaplama usul ve esasları gösterilmiştir.
Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan 29.12.2005 günlü 622 sayılı kararda, kullanım yerine ait bağlantı anlaşmasının ve perakende satış sözleşmesinin veya her ikisinin de yapılmadığı yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanma süresi; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu sürenin 12 ayı geçemeyeceği, doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu sürenin 90 gün alınacağı; müstakil trafolularda (müşteri veya müşteri olmayan) ölçü noktasına bakılmaksızın, besleme transformatör veya transformatörlerinin toplam kurulu gücünün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değerin bağlantı gücü olarak kabul edileceği ve ortalama aylık çalışma saatine göre hesaplanacağı; ortalama aylık çalışma saatlerinin ticarethaneler de 10 saat olarak uygulanacağı açıklanmıştır.
KDV yönünden; Elektrik faturalarından alınması gereken katma değer vergisinin (KDV) düzenlendiği Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği'nin 9. maddesinde; tarife tespitinde yer almayan ve elektrik enerjisi tüketiminin kWh'ı başına tahsil edilmesi gereken ve Kanunlarla belirlenmiş olan vergi (Belediye Tüketim Vergisi, Katma Değer Vergisi ve bunun gibi) resim ve harcın, teşekkül veya şirket tarafından ayrıca faturalara ilave edilerek tahsil edileceği, düzenlenmiştir.
Diğer taraftan, davalı kurum sözleşme yapmak ve böylece karşı edim borçlanmak şartıyla kamuya hizmet sunmuş bulunmaktadır. Davacı taraf ise, sözü edilen hizmetten sözleşme vasıtasıyla yararlanacağı yerde böyle bir sözleşme yapmaksızın (ve belki de bunu istemeksizin) karşılıksız ve kaçak olarak elektrik enerjisinden yararlanmış bulunmaktadır.
O halde, taraflar arasında dürüstlük ilkesine uygun olarak kaçak kullanım halinde “sözleşme benzeri" bir borç ilişkisinin kurulduğu kabul edilmeli ve davalı idarenin bu gibi durumlara ilişkin olarak belirlediği kurallara uygun bedelin davacı tarafından ödenmesi gerekir. Bu sonuç için sunulan edimden davacının sadece yararlanmış olması gerekli ve yeterli görülmelidir.
Konuya ilişkin yasal mevzuat uyarınca kaçak kullanım bedeline KDV eklenmesi yasal bir zorunluluk olduğuna ve taraflar arasında sözleşme benzeri bir ilişki kurulduğuna göre, davacının kaçak kullanımından, bu çerçevede de sorumlu olduğu açıktır. (Yargıtay 3.Hukuk Dairesi'nin 2014/ 5967 Esas 2014/12840 Karar sayılı emsal ilamı)
Faiz yönünden; Davacı takip talebinde asıl alacakla birlikte gecikme zammının da tahsilini talep etmiştir. Kaçak kullanımda gecikme zammı olmaz. Gecikme zammında bir zaman unsuru bulunmadığından faiz karakteri yoktur. Gecikme zammı faiz niteliğinde olmadığı gibi faiz benzeri olarak da kabul edilemez.
Sözleşmelerde kararlaştırılan gecikme zammı, hukuki niteliği itibariyle, bir borcun gününde ödenmemesi halinde alacaklının gecikme zammı süresince borçluya tanıdığı vade karşılığı belirli bir oranda borca yapılan ilave niteliğindedir. Gecikme zammı, gecikme faizi de değildir. Gecikme zammında da bir para borcunun geç ödenmesi bahis konusudur.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış uygulamasına göre kaçak elektrik, su ve doğalgaz kullanımlarında 6183 sayılı Kanunun 51.maddesinde belirtilen (oranda) gecikme cezası uygulanma olanağı bulunmamaktadır.
Gecikme faiz talebinde bulunabilmek için borçluyu temerrüde düşürmek gerektiği halde, gecikme zammında buna lüzum yoktur. Ne var ki, çoğun içinde azı da vardır kuralı gereğince gecikme zammı isteminin aynı zamanda yasal faiz uygulanması gerektirdiği gözetilerek ödenmeyen bedele yönelik olarak yasal faiz uygulanması gerekmektedir. (İzmir BAM 4.H.D. 2018/27 Esas 2018/57 Karar sayılı emsal ilamı)
Bu açıklamalar ışığında tarafların sunmuş olduğu tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman elektrik mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır.
İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacının davalı aleyhine 30.963,44-TL asıl alacak 495,42-TL gecikmiş gün faizi 89,17-TL KDV olmak üzere toplam 31.548,03-TL ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun itiraz ettiği görülmüştür.
Bilirkişinin düzenlediği 02/10/2023 tarihli 5 sayfadan ibaret raporunda özetle; a) Dava Konusu Elektrik Enerji Tüketiminin Niteliği : Davalının, Küçükçekmece, Halkalı Mahallesi, Fatih Caddesi, ... Sokak, No:.. ticarethanesinde sözleşme yapmadan ... seri numaralı kayıtlı sayaçtan elektrik enerjisi kullandığı 24.09.2021 tarih ve ...sayılı kaçak elektrik tutanağıyla tespit edilmiştir. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. Maddesinde; ”Perakende satış sözleşmesi yapmadan elektrik enerjisi tüketmesi, kaçak elektrik tüketimi olarak kabul edildiğinden” dava konusu olay kaçak elektrik tüketimi olayıdır.
b) Kaçak Tüketim Bedelini Kimin Ödeyeceği: Davacı ... A.Ş., 24.09.2021 tarih ve ... sayılı kaçak elektrik tutanağını sadece davalı ... A.Ş. hakkında düzenlemiş olmasına rağmen kaçak elektrik enerjisi davalı ... A.Ş. tüzel kişiliğince kullanılmış olmasına rağmen, davacı şirket, icra takibini, hem davalı ... A.Ş., hem de şirket nezdinde pay sahibi olan davalı ... hakkında aşlatmıştır. Bu nedenle, nihai hukuki karar Sayın Mahkemenin takdirlerindedir.
c) Davacı Şirketin İcra Takip Tarihi İtibariyle Alacağı: Davacı şirketin asıl alacağı 21.997,33 TL, Gecikme zammı 256,64 TL, Gecikme Zammı KDV 46,19 TL, Davacı şirketin toplam alacağı 22.300,16 TL, Davacı ... A.Ş.’nin, icra takip tarihi itibariyle davalı ...Lojistik Hizmetleri A.Ş.’den 22.300,16 TL talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
Bilirkişinin düzenlediği 06/11/2023 tarihli 4 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; a)Davacı Şirketin İcra Takip Tarihi İtibariyle Alacağı:Davacı şirketin asıl alacağı 29.059,52 TL Gecikme zammı 339,04 TL, Gecikme Zammı KDV 61,03 TL, Davacı şirketin toplam alacağı 29.459,59 TL Davacı ... A.Ş.’nin, icra takip tarihi itibariyle davalı ... Hizmetleri A.Ş.’den 29.459,59 TL talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
b) Kaçak Elektrik Enerji Bedelini Kimin Ödeyeceği: Davacı şirket, kaçak elektrik tutanağını sadece davalı ... A.Ş. hakkında düzenlemiş olmasına rağmen yani kaçak elektrik enerjisi davalı ... A.Ş. tüzel kişiliğince kullanılmış olmasına rağmen, icra takibini, hem davalı ... A.Ş., hem de şirket nezdinde pay sahibi olan davalı ... hakkında başlatmıştır. Bu nedenle, davalı... Denizcier’in icra takibine muhatap olmaması ve takipdeki borcu diğer davalı ... A.Ş.’nin ödemesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Hukuki takdir Sayın Mahkemenindir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davalının, iş yerinde sözleşme yapmadan ... seri numaralı kayıtlı sayaçtan elektrik enerjisi kullandığı 24.09.2021 tarih ve ... sayılı kaçak elektrik tutanağıyla tespit edildiği, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. Maddesinde; ”Perakende satış sözleşmesi yapmadan elektrik enerjisi tüketmesi, kaçak elektrik tüketimi olarak kabul
edildiğinden” kaçak elektrik tüketiminin bilirkişi marifetiyle hesaplandığı, denetime açık, karar vermeye elverişli 06/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile 29.059,52 TL kaçak elektrik bedeli, 339,04 TL gecikme zammı ve 61,03 TL gecikme zammı KDV olmak üzere toplam 29.459,59 TL alacağın bulunduğu anlaşıldığından bu miktar yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İcra inkar tazminatı yönünden; İİK. 67/2.maddesi uyarınca alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi için, mahkemenin borçlunun ödeme emrine karşı yapmış olduğu itirazın haksız olduğuna karar vermesi gerekir. Borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi ile takip tarihine göre itiraz olunan alacağın likid (muayyen)-belirli olup olmadığına bakmak gerekir. Likit alacaklarda alacak miktarı belirlidir. Borçlu tarafından alacağın gerçek miktarını belirlemek için bütün unsurlar bilinmekte veya bilinebilecek durumdadır. İİK 67/2.madde hükmünün amacı, borçluolduğu miktarı bilebilecek veya bilebilecek durumda olan borçlunun icra takibine konu alacağın varlığına haksız olarak itiraz etmesini önlemektir. (Prof.Dr.B.Kuru İ.İ.Huk.2008.İst.sh.230-231). Somut olayda, uyuşmazlığın haksız fiile dayalı olduğu, dava konusu kaçak elektrik bedelinin belirlenmesinin yargılama ve bilirkişi incelemesi gerektirdiği, alacağın likit ve muayyen olmadığı anlaşılmakla, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davalı Ege Dikiciler'in husumet itirazı yönünden;
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca tüzel kişilere fiil ehliyetine sahip olabilme yeteneği sağlanmıştır. Tüzel kişinin hak sahibi olarak üçüncü şahıslarla ilişki kurabilmesi ve iradesini açıklayabilmesi için organlara sahip bulunmasının gerekli olduğu yasada hükme bağlanmıştır.
- 4721 sayılı Kanun'un 50. maddesine göre "Tüzel kişinin iradesi, organları aracılığıyla açıklanır. Organlar, hukukî işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokarlar. Organlar, kusurlarından dolayı ayrıca kişisel olarak sorumludurlar." kuralı konulmuştur.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 50. maddesinde kullanılan organ kavramının özel hukuk tüzel kişileri için ne şekilde uygulanacağı 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1/II ve aynı yasanın 138. maddesinde düzenlenmiştir. Her şirket nev'ine mahsus hükümler mahfuz kalmak şartıyla Medeni Kanun'un ilgili maddeleri, her şirket nev'inin mahiyetine uygun olduğu nispette, ticaret şirketleri hakkında da uygulanır.
-6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 177/II. maddesine göre "Bir ortağın şirkete ait vazifelerini ifa dolayısıyla işlediği haksız fiillerden şirket de doğrudan doğruya mes'uldür". Aynı yasanın 321/son maddesinde "temsile veya idareye salahiyetli olanların vazifelerini yaptıkları sırada işledikleri haksız fiillerden anonim şirket mesul olur. Şirketin rücu hakkı mahfuzdur." denilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamına göre davalı ... diğer davalı şirketin ortağı ve yetkilisidir. Özel hukuk tüzel kişilerinin haksız fiilleri ancak organları aracılığıyla işleyebileceği düşünüldüğünde, temsile yetkili kişilerin de şirket tüzel kişiliği ile birlikte müteselsil sorumluluğu esastır (Yargıtay HGK., 28.01.2015 T., 2015/1 E., 2015/798 K.). Bu nedenle husumet itirazının reddine karar verilerek davaya konu borçtan sorumlu tutulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalılar aleyhine başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına davalılar tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 29.059,52 TL kaçak elektrik bedeli, 339,04 TL gecikme zammı ve 61,03 TL gecikme zammı KDV olmak üzere toplam 29.459,59 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2- Dava konusu alacağın "haksız fiil" niteliğindeki kaçak elektrik kullanımından kaynaklandığı ve "likit alacak" vasfında olmadığı anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar ve ilam harcı 2.012,38-TL nin peşin alınan 381,03-TL den düşümü ile kalan 1.631,35-TL bakiye ilam harcının davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 560,93-TL peşin ve başvuru harcının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.600,00.-TL'nin 1.494,10-TL'sini davalılardan 105,90-TL'sini davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 4.852,00-TL yargılama giderinin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 4.530,80-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, red edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 2.088,44-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır