T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/230 Esas
KARAR NO: 2024/76
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/03/2023
KARAR TARİHİ: 12/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; ... 'nun işletmesinin davacı müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait ... plakalı araçlar ile 27.09.2016-01.11.2016 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkanı verilmekte ise de iş bu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 17.11.2017 tarihinde icra takibi başlatığını ve davalıya ödeme emrinin 13.02.2018 tarihinde tebliğ edildiğini ancak davalının icra takibinde yer alan borca, tüm ferilerine ve icra müdürlüğünün yetkisine itiraz ettiğini ve takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalının itirazlarının zaman kazanma amacı ile haksız ve kötü niyetli olarak yapıldığını, zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, tüm bu açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden celp edilerek dosya kapsamına alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının .... İcra Dairesinin 1.311,25-TL asıl alacak, 134,50-TL faiz, 24,21-TL KDV olmak üzere toplam 1.469,96-TL üzerinden takip yapıldığı, ödeme emrinin 13/02/2018 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 16/02/2018 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Bankacı bilirkişinin 12/12/2023 tarihli raporunda özetle; Dava konusu alacak tutarının, davalı ... ... adına kayıtlı ... plakalı araç ile davacının işletmesinde bulunan köprü ve otoyollardan, 27.09.2016–01.11.2016 tarihleri arasında davacının işletmesinde olan ... ’ndan, 74 adet geçişi ücreti ödemeden gerçekleştirdiği geçişlere ilişkin ücret ve cezalarından kaynaklandığı, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5 fıkrası uyarınca, geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı ceza tutarını, genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verildiği, ancak sürücü veya araç sahiplerince davacı şirketin İnternet sayfasında .../... İhlali Geçiş Sorgulamaları yapılabildiği ve ihlal tarihinden itibaren s15 gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde, ihlali geçiş cezasının söz konusu olmadığı, davalı ... ... adına kayıtlı ... plakal aracın dava konusu 74 adet geçiş ücretini ödediğine dair herhangi bir banka .../... ödeme dekontu veya ödeme yapıldığını gösterir belgenin bulunmadığı görüldüğü, dosyada mevcut olan ... hareketlerinde ihlalli geçişlerin ödeme hareketi tespit bulunmadığı, ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini yetkili idare olan Karayolları Genel Müdürlüğü arasında imzalanan İşletme Protokolü’nün 7.1. maddesi hükmüne göre araç sahipleri, “…... veya ... aracılığı ile Otoyol’u kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli Bakiye’ye sahip Etiket bulundurmak…”, 7.7. maddesine göre ise “… Geçiş Ücreti, Hesap’tan elektronik olarak tahsil edilemez ise Araç Sahibi/Sürücü Ücret Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş Ücreti’ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak…” zorunda olduğunu, davacı-alacaklının müvekkil şirket’in gerek 6001 sayılı Kanun uyarınca gerekse de başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığı, bu yolu kullanan sürücülere daha öncesinde trafik işaret ve levhalarla ücretli yol bilgilendirmesi yapıldığı, tescil bilgilerinden dava konusu ... plakalı araçların ihlalli geçiş tarihinde davalı ... ... adına kayıtlı olduğu görüldüğü, davacı şirketin işletmesinde olan ... nda otomatik tahsilat ünitelerinde her hangi bir arıza kaydı olduğuna gösterir bir belge dosya içerisinde görülmediği, ayrıca; ... A.Ş. ödeme sistemleri daire başkanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü tarafından mahkemeye gönderilen belgelerin ... hareketlerinin tamamının incelendiğini, dosya muhteviyatındaki CD kayıtları incelendiğinde ... Plakalı araçların ihlalli geçişlerine ait yapılan hesaplama sonucunda aşağıdaki tabloda yer verildiği üzere, takip tarihi itibariyle davacının
120,25Geçiş Ücreti (TL)74 Adet Geçiş
476,40Geçiş Ücretinin 4 Katı Ceza Tutarı (TL) (74 Adet Geçiş)
596,65Asıl Alacak Tutarı (TL)
70,94Faiz Tutarı (TL)
12,76KDV (TL)
12,76Takip Tarihi ibariyle Alacak Tutarı (TL) toplam 680,35-TL alacak tutarının bulunduğu hesaplandığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Talep açıklama dilekçesi; Mahkememizin tensip tutanağı tarihli dilekçesi ile 11/04/2023 tarihli dilekçesi ile talep sonucunun açıklandığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davalı tarafa ait olduğu iddia edilen araçların otoyoldan cezalı geçtiği, geçişler sonrası otoyol geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı cezai şart alacağının ödenmemesine dayalı yapılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İtirazın davacıya tebliğ edildiğine veya davacının itirazdan haberdar olduğuna dair bir evrakın takip dosyasında bulunmadığı, davacının en son arabuluculuk aşamasında itirazdan haberdar olduğu, bu aşamadan sonraki bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde davanın ikame edildiği anlaşılmıştır.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
6001 sayılı Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... veya ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, Davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın ücret ödemeksizin geçiş ihlali yaptığı, bu nedenle dava konusu takibe ilişkin borç bulunduğu, davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından itirazın iptali davası açtığı görülmüştür.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalının tüm geçişleri ayrı ayrı incelenmiş, 27/09/2016-01/11/2016 tarihleri arasında 74 adet geçişin yapıldığı tarihlerde davalının yeterli ... bakiyesinin bulunduğu ile ilgili herhangi bir belgenin olmadığı, anılan araca kayıtlı herhangi bir ... ürününün araç ile birlikte kullanılmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır. Mahkememizin tensip ara kararı gereğince, davacı vekilinde talep sonucunun açıklandığı, davalı adına kayıtlı aracın 74 geçişlik toplam 120,25-TL geçiş ücreti, 476,40-TL gecikme cezası, 60,53-TL faiz, 10,89-TL KDV olmak üzere 668,07-TL üzerinden hesaplanması gerektiği, davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerektiği, aynı miktarlar üzerinden 15 günlük yasal süre ve takip arasındaki süreye göre işlemiş faiz ve KDV'sinin bilirkişi tarafından hesaplandığı, takipteki miktarların rapor ile hesap edilen alacak miktarını 10 kat şeklindeki ceza tutarının dört kata indirildiği haliyle karşıladığı, bu nedenle itirazın kısmen iptal edildiği, neticeten alınan rapor ile davacının 11/04/2023 tarihli talep açıklama dilekçesinin uyumlu olduğu, davaya konu geçiş yapan aracın ticari vasfı kapsamında avans faizi talebinin esas ve yerinde olduğu, davacının talep sonucu açıklama dilekçesi ile talep ettiği miktar itibariyle ödeme emrine itirazın kısmen iptali gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İcra inkar tazminatı yönünden; dava konusu itiraza uğrayan alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın kısmen iptaline, takibin 596,65 TL asıl alacak, 60,53 TL işlemiş faiz ve 10,89 TL işlemiş faizin KDV'si olmak üzere toplam 668,07 TL üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip talebindeki oranı geçmemek kaydıyla avans faizi işletilmek suretiyle devamına,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatı 133,61-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gereken 427,60-TL harçtan 179,90-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 247,70-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvuru harcı, 179,90-TL peşin harç olmak üzere toplam 359,80-TL harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.044,75-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 668,07-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/02/2024
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza