T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/300 Esas
KARAR NO: 2024/134
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/09/2021
KARAR TARİHİ: 11/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; davacının ... Hastanesi'nin sahibi ve işletmecisi olduğunu, bünyesinde bulunan fazla kadroları yeni kadro alması yasak olan hastanelere kiraladığını, dava konusu olayda davalı şirketin işletmecisi olduğu ... Hastanesi tarafından cildiye kadrosunun kiralandığını, taraflar arasında akdedilen hekim çalışma sözleşmesi kapsamında davalının aylık kira ödemekle mükellef olduğunu, ayrıca hekim masrafları adı altında KDV hariç aylık 4.200,00-TL ödeme yapacağını, davalı şirketin ödenmemiş 3 aylık muaccel kira borcu bulunduğunu, ödenmemiş faturalar için hastane tarafından gönderilen ihtarnamelerin sonuçsuz kalması üzerine .... İcra Dairesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalı hastane tarafından icra takibine itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, tüm bu açıklanan nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamını, davalı hakkında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Mahkememiz dosyasında taraflar arasındaki hekim kadrosu kiralanması ilişkisinden doğan kira ödeme borcunun yerine getirilmemesi nedeniyle müvekkili aleyhine davacı tarafından başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas numaralı dosyasına yapılan itirazın iptalinin talep edildiğini, davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasındaki hukuk ilişkinin ispatlanmasının gerekli olduğunu, taraflar arasında iddia edildiği gibi bir anlaşma olduğunu gösteren somut bir belgenin ibraz edilmesi gerektiğini, fatura düzenlenmesinin hizmet verildiği anlamına gelmemekte olduğunu, kanuna ve usule uygun fatura kesilip kesilmediğinin araştırılması gerektiğini, faturanın kanununa ve usule uygun bir şekilde tebliğ edilmesinin gerekli olduğunu, ödemezlik defi ileri sürdüklerini, müvekkili aleyhine açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddine, kötü niyetli davacının hakkında %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/09/2021 tarih, 2021/... Esas 2021/... Karar sayılı ilamıyla verilen görevsizlik kararı ile dosyanın .... Sulh Hukuk Mahkemesine tevzi edilerek, mahkemenin 2021/... Esas sırasına tevzi olunduğu, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nde yapılan yargılama sonucunda karşı görevsizlik kararı verildiği, dosyanın yargı yeri belirlenmesi için istinafa gönderildiği, ... Hukuk Dairesinin 2022/... Esas, 2023/... Karar sayılı ve 06/04/2023 tarihli ilamı ile, ''Somut olayda, davacı şirket, hekim çalıştırma sözleşmesi kapsamında ödenmeyen kira bedelinin tahsilini talep etmiş olup, her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmede kira ilişkisinden bahsedilmiş ise de uyuşmazlığın davalı şirkete verilen hizmet sözleşmesinden kaynaklandığı, sözleşme içeriğinin salt kira sözleşmesi olarak nitelendirilemeyeceği, hekimin çalışma koşulları ve ödenecek bedellere ilişkin hükümler içerdiğinden hizmet sözleşmesi niteliğinde olduğu anlaşıldığından tarafların ticari işletmelerine ilişkin uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.'' denilerek dosyanın Mahkememize gönderilerek, Mahkememizin 2023/ ... Esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce .... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı takip dosyasının UYAP üzerinden celp edilerek dosya kapsamına alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının .... İcra Dairesinin 2020/... Esas sayılı takip dosyasında her biri 4.956,00 şer TL olmak üzere toplam 3 faturadan kaynaklanan 14.868,00-TL asıl alacak 194,39-TL noter ihtar masrafı, 970,00-TL avans faizi olmak üzere toplam 16.032,39-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 22/12/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 22/12/2020 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Mali Müşavir bilirkişinin 26/01/2024 tarihli raporunda özetle; Davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin eksiksiz, usulüne uygun ve birbirlerinin doğrulayan surette tutulduğundan sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalının ticari defter ibrazında bulunmadığı, Dava ve icra takip dosyası dava dosyasına sunulan deliller ve davacının ticari defterler incelemesi sonucu, davacının ticari defterlerindeki kaydi verilere ve taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak düzenlenmiş davacı faturalarının davalı aleyhine borç doğuruyor olması sonucuna göre 09.12.2020 takip tarihi itibariyle davacının 14.868,00TL (takipteki asıl alacak miktarı kadar) davalıdan asıl alacağı olduğu, Davacının alacağının faturaya dayandığı, faturaların davalı aleyhine borç doğurduğu, Takipten önce 09.06.2020 tarihinde temerrüt oluştuğu, davacının belirlenen 14.868,00TL asıl alacağına 09.06.2020 temerrüt tarihi ile 09.12.2020 takip tarihi arasındaki 183 gün için toplam 751,55TL işlemiş avans faizi hesaplandığı, davacının, takip içeriği 194,39TL'si noter ihtar masrafı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; Merkez Bankası verilerinden, 09.12.2020 takip tarihi itibari ile avans faizi oranının %10 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %10 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan hekim çalışma sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemi ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. Md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır. Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).
Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca, faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği,bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.
Faturalarda belirtilen mal veya hizmetin davalı alıcıya teslim edildiği iddiasını davacı ispatla yükümlüdür. Fatura içeriğindeki mal veya hizmetin davalıya teslimi dayanak belgelerle kanıtlanmadığı sürece ticari defterler tek başına malın teslim edildiğini ispata yeterli değildir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, Uyuşmazlığın taraflar arasında imzalanan hekim çalışma sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemi ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali isteminden kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Taraf arasında 12/11/2019 tarihli Hekim Çalışma Sözleşmesi imzalandığı, Mahkememizce tüm delillerin toplandığı, ön inceleme duruşmasında taraf defterlerinin incelenmesine karar verilerek dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, taraflara usulüne uygun ihtaratların yapıldığı, incelemenin davacı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinden yapıldığı, davalı tarafça ticari defter ve kayıtların sunulmadığı, bu durumda HMK 222/3 maddesi uyarınca bir tarafın ticari defterlerinin hükme esas alınabileceğinin düzenlendiği, bu ihtimale dair ihtaratın ön inceleme tutanağının davalıya tebliği ile yerine getirildiği, Mahkememizce mali bilirkişiden aldırılan bilirkişi raporu ile, Davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin eksiksiz, usulüne uygun ve birbirlerinin doğrulayan surette tutulduğundan sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalının ticari defter ibrazında bulunmadığı, Dava ve icra takip dosyası dava dosyasına sunulan deliller ve davacının ticari defterler incelemesi sonucu, davacının ticari defterlerindeki kaydi verilere ve taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak düzenlenmiş davacı faturalarının davalı aleyhine borç doğuruyor olması sonucuna göre 09.12.2020 takip tarihi itibariyle davacının 14.868,00TL (takipteki asıl alacak miktarı kadar) davalıdan asıl alacağı olduğu, Davacının alacağının faturaya dayandığı, faturaların davalı aleyhine borç doğurduğu, Takipten önce 09.06.2020 tarihinde temerrüt oluştuğu, davacının belirlenen 14.868,00TL asıl alacağına 09.06.2020 temerrüt tarihi ile 09.12.2020 takip tarihi arasındaki 183 gün için toplam 751,55TL işlemiş avans faizi hesaplandığı, Davacının, takip içeriği 194,39TL'si noter ihtar masrafı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; Merkez Bankası verilerinden, 09.12.2020 takip tarihi itibari ile avans faizi oranının %10 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %10 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceğinin tespit edildiği, bilirkişi raporunda açıklanan e-fatura senaryosunda davalının faturadan haberdar olduğu, sözleşmenin tarafı olduğu, faturaya itiraz veya faturayı davacıya iade etmediği, mazerete dayalı olmaksızın ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı, bu durumda davacı defterlerinin hükme esas alınabileceği, dolayısıyla takibe dayanak faturadaki miktarın sabit hale geldiği, mahkememizce belirlenen inceleme gün ve saatinde davalı yanca haklı neden bulunmadan ticari defterlerinin de Mahkemenin incelenmesine sunulmadığı, verilen süre içerisinde yerinde inceleme de talep edilmediği, hal böyle iken HMK 222/3 maddesine göre lehe delil niteliklerini haiz davacı ticari defterlerinin hükme esas alınabileceğine kanaat edildiği gibi davalı yanca faturaya itiraz etmemekle faturadaki miktarın ve sözleşmedeki hizmetin alındığının kabulü gerektiği, davacının davasını tüm bu açıklamalarla ispatladığının ve itirazın kısmen yerinde olmadığının kabulü gerektiği, bilirkişi raporunda takip tarihi 09/12/2020 olarak alınsa da 07/12/2020 olacak şekilde 177 gün üzerinden aynı yöntemle basit hesap yapılarak işlemiş faizin 743,39 TL olarak hesaplanması gerektiği, temerrüt için çekilen ihtarın talep edilebilir makul masraflardan olduğu kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu edilen asıl alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın kısmen iptaline, takibin 14.868,00 TL asıl alacak, 743,39 TL işlemiş faiz, 194,39 TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 15.805,78 TL üzerinden devamına, 14.868,00 TL'lik asıl alacağa, takipteki oranı aşmamak kaydıyla, takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya dair talebin Reddine,
2-Asıl alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatı 2.973,60-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
3-Davalının yasal şartları taşımayan kötüniyet tazminatı talebinin Reddine,
4-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 1.079,69-TL karar ve ilam harcından 273,80-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 805,89-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL başvuru harcı, 273,80-TL peşin harç olmak üzere toplam 333,10-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 15.805,78-TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 226,61-TL (red miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 350,00-TL yargılama gideri kabul durumuna (%98,58) göre 345,05-TL'lik kısmının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
-Davalı tarafından yapılan bilirkişi ücreti 2.000,00-TL yargılama gideri kabul ve red durumuna göre 28,27-TL'lik kısmının davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine; arda kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin kabul-red oranına göre 1.301,34-TL'sinin davalıdan, 18,66-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen ilgilisine iadesine,
Dair, kabul ve reddedilen miktarlar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/03/2024
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza