T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/313 Esas
KARAR NO :2025/740
DAVA:Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/10/2021
KARAR TARİHİ:20/10/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/02/2022 tarih, .... Sayılı gerekçeli kararı ile yetkisizlik kararı verildiği, dosyanın mahkememize tevzi edilerek 2023/313 esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşıldı.
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Davalının müvekkiline 45.000,00-USD karşılığı olarak 372.793,50-TL karşılığında maske üretim makinesi sattığını, maske üretim makinesinin şirket merkezine getirildiğinde belirtilen nitelikte olmadığının ve üretim kapasitesinin çok altında üretim yaptığını, taraflarınca davalıya makinenin arızalı ve ayıplı olduğunun bildirildiğini ve ayıpların giderileceğinin bildirildiğini ancak işlem yapılmadığını, bu süreçte makinenin ayıplarının giderek arttığını ve ana parçaların paslandığını, bu nedenle taraflarınca .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarname ile 372.793,50-TL faturanın iptali ile satın alınan makinenin geri verilmesine hazır olduklarının bildirildiğini ancak yanıt alamadıklarını, ayrıca .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığını ve usulsüz tebligat sebebi ile şirket merkezine fiili haciz uygulandığını, fiili haciz esnasında 18/02/2021 tarihli Protokol ve Sulh Sözleşmesi imzalandığını, protokol gereği; 17/06/2021 tarihinde 100.000,00-TL nakit ödeme yaptıklarını, kalan bakiye için; 05.07.2021 vade tarihli 5.702,62-USD, 12. 12.07.2021 vade tarihli 5.000,00-USD, 19.07.2021 vade tarihli 5.000,00-USD, 26.07.2021 vade tarihli 5.000,00-USD, 02.08.2021 vade tarihli 5.000,00-USD, 09.08.2021 vade tarihli 5.000,00-USD, 16.08.2021 vade tarihli 5.000,00-USD ve 23.08.2021 vade tarihli 5.000,00-USD senetlerin verilmek zorunda kalındığını, davalıya 5.702,62-USD (455.587,65-TL) ödeme yaptıklarını, bu ödemelerin bir kısmının elden bir kısmının da şirketin veya yetkililerinin hesabına nakden bir kısmının da icra dosyası ile mevduat hesaplarından icra dosyasına gönderildiğini, müvekkilinin 08/07/2021 tarihinde 49.769,62-TL mükerrer ödeme yaptığını, son olarak müvekkilinin .... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... değişik iş sayılı dosyası ile aldığı bilirkişi raporunda maske üretim makinesinin ayıplı olduğunun tespit edildiğini iddia ederek; davanın kabulünü, müvekkilince ödenen 5.702,62-USD'ye ödeme tarihlerinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a. maddesine göre işletilecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, müvekkilince ödenen 455.587,65-TL’nin de ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Taraflar arasında ... maske üretim maske satışının gerçekleştiğini, müvekkilinin dava konusu makineyi ithal ettiğini, makinenin ... Gümrük Müdürlüğü'ne bağlı ... Nak. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sağlık antrepo gümrüklü sahasında satışa hazır olarak bekletirken; ... isimli şahıs aracılığı ile davacı ile tanıştıklarını, tanışma esnasında davacı yanın dava konusu makineden kendilerinde de olduğunu ve ikinci makineyi almak istediklerini söylediğini, dava konusu makineyi görerek satın almaya karar verdiklerini, satış için 45.000,00-USD karşılığında anlaşıldığını ve davacının ödemeyi makinenin çalıştırıldıktan 3-4 saat sonra yapılacağını söylediğini, müvekkilince 26/04/2021 tarihli ve 45.000,00-USD faturayı davacıya gönderdiğini ve davacının itirazının bulunmadığını, taraflar arasında makinenin teslimi için çekim işlemlerinin davacının halletmesi ve nakliye masraflarının ise müvekkilince karşılanması konusunda anlaşıldığını, 26/04/2021 antrepo satış işlemlerinin yapıldığı tarihte müvekkilince adrese teslim edildiğini, davacı yanca gönderilen fatura tarihinin de 26/04/2021 olduğunu, dava konusu makinenin davacı adresine gitmesine müteakip 28/04/2021 ve 29/04/2021 tarihinde müvekkili teknik ekibinin adrese giderek; davacı şirket müdürü ..., makinenin satışına aracılık eden ... ve davacı çalışanları huzurunda makinenin tüm gün çalıştırıldığını, şirket müdürü ... Bey'in teslim tutanağını imzalamadığını ancak makinenin eksiksiz olarak teslim alındığını beyan ettiğini, müvekkilince bu süreçte davacı yana fabrika kompresörlerinin gücünün yetersiz olduğunu ve makinenin bodrum kata kurulmaması gerektiğinin hatırlattığını, makinenin tesliminden bir ay sonra davacının taraflarına ulaşarak taraflarından tamir talep ettiğini, müvekkilinin bu süreçte ödeme alamamasına rağmen şirket adresine teknik ekip gönderdiğini ve ücretsiz sensör değişimi yaptığını, sensör değişim sürecinde müvekkili ekiplerinin makineyi sorunsuz çalıştırdığını, makinenin tesliminden iki ay geçmesine rağmen müvekkilinin ödeme alamaması üzerine 01/06/2021 tarihinde davacıya mail atıldığını, mailde; makinenin çalışır vaziyette teslim edildiğini, teslim tutanağına imza atılmadığını ve ödemenin geciktiği hususlarından bahsedildiğini ancak yanıt alamadıklarını, bu nedenle müvekkilinin .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... sayılı dosyası ile takip başlattığını ve itiraz olmadığından dosyanın kesinleştiğini, davacı yana hacze gidildiğini davacı yanın anlaşmak istediklerini beyan ettiğini, haciz tutanağında da ayrıca yasal süre içinde de ayıp ihbarında bulunmadıklarını, taraflar arasında 18/06/2021 tarihli Sulh ve Protokol Sözleşmesi'nin imzalandığını ve davacının müvekkiline ödemeler yaptığını, davacının .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiğini iddia etmiş ise de ihtarnamede müvekkili adresinin ''... ... Sk. No: 3/1 .../İSTANBUL'' olarak yazıldığını, iş bu adresin müvekkili adresi olmadığını, bu nedenle ilgili ihtarnamenin taraflarına ulaşmadığını, davacının makinenin belirtilen nitelikte olmadığı iddiasının mesnetsiz olduğunu, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasından alınan raporda bahsi geçen makinenin taraflarınca satılan makine olmadığını, taraflarınca sıfır makine teslim edildiğini ama raporda bahsi geçen makinenin paslı ve eski bir makine olduğunu, son olarak taraflarına yapılan 100.000,00-TL ödeme dışında; 05.07.2021 vade tarihli 5.702,62-USD, 12.07.2021 vade tarihli 5.000,00-USD, 19.07.2021 vade tarihli 5.000,00-USD, 26.07.2021 vade tarihli 5.000,00-USD, 02.08.2021 vade tarihli 5.000,00-USD, 09.08.2021 vade tarihli 5.000,00-USD, 16.08.2021 vade tarihli 5.000,00-USD ve 23.08.2021 vade tarihli 5.000,00-USD bedelleri senetlerin müvekkiline verildiğini, taraflar arasındaki protokolde yazılı senet tutarının 40.702,62-USD olduğunu ancak taraflarına 40.646,61-USD ödendiğini, yani mükerrer ödeme olmadığını, davacı yanca fazla ödendiği iddia olunan miktarın 08/07/2021 vade tarihli 49.769,92-TL bedelli ve 05/07/2021 vade tarihli 5.702,62-USD bedelli senedin ödemesi olduğunu, bu hususun dekontta da yazılı olduğunu iddia ederek; davanın öncelikle usulden daha sonra esastan reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine 45.000,00-USD 26/04/2021 tarihli fatura alacağı ve 155,34-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 45.155,34-USD borcun ödenmesi amacıyla 03/06/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrine itiraz bulunmadığından takibin kesinleştiği, bu hususta 17/06/2021 tarihinde borçlu adresine gidilerek haciz tutanağının imza altına alındığı görülmüştür.
Mahkememizin 11/03/2024 Tarihli Celsesinde Tanık ...'in Dinlenildiği, Tanığın Beyanında; "Ben davacı şirkette 2020 yılından beri genel müdür olarak çalışırım 2021 Nisan-Mayıs aylarında dava konusu makine davalıdan satın alındı, kurulumu davalı yanca yapıldı kurulduğunda 1-2 saat sıkıntısız çalıştıktan sonra makine teklemeye verim vermemeye başladı, bunun üzerine komprosörü de değiştirdik ancak yine sonuç alamadık yetkili servis diğer geldiğinde de 1-2 saat çalıştırıp yine gittiler o kişiler zaten yetkili servis değil sırdan ustalardı, makinenin bir markası yok, satın alınırken her hangi bir marka talebinde bulunulmadı sadece n-95 maskesi üretebilecek bir makine satın alınmak istenmişti, makine geldiğinde tertemiz bir makineydi ancak çalışmıyordu, ben her hangi bir paslanma görmemiştim daha doğrusu dikkat etmedim, en son ne zaman gelip yapıp teslim ettiklerini hatırlamıyorum ben satış görüşmelerinde bulunmadım her hangi bir garanti taahhüdü olduğunu biliyorum." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşıldı.
Mahkememizin 11/03/2024 Tarihli Celsesinde Tanık ...'in Dinlenildiği, Tanığın Beyanında; "Ben davacı şirkette 2020 yılından beri güvenlik olarak çalışıyorum, dava konusu makinenin satın alınma görüşmelerinde bulunmadım ancak geldikten sonraki süreci biliyorum, dava konusu makinenin kurulumunu karşı taraf yaptı yabancı bir ekiple gelmişlerdi, Çinli ekip gelip kurduktan sonra makine yaklaşık 15 gün boyunca sıkıntısız çalıştı günde 2 vardiya bu şekilde çalıştı, üretim yapıyordu ancak sonrasında arızalandı, lastik basmamaya demir kısmını bağlamamaya başladı bunun üzerine tekrar yaklaşık 10-15 gün süre içerisinde yeniden servis geldi, 1-2 parçası değişti, yeniden geldiklerinde 24 saat boyunca sürekli çalışması gerektiğini söylediler ancak makine akşamına yine durdu bunun üzerine kompresörde sıkıntı buldular ekstra kompresör bağlandı böylece şirkette 2 tane kompresör oldu benzer makineden bir tane daha var o komprosöre daha yakın ikinci kompresörü ara kata dava konusu makineye yakın olacak şekilde kurduk, sonradan yine sıkıntı çıktı makine çalışmadı, hacze geldiklerinde makinenin ödemesi konusunda anlaşıldı çalışıp çalışmama konusunda her hangi bir konu geçmedi, eşyalar haczedileceği için anlaşma yapıldı, ikinci komposör bilirkişi incelemesinde de işyerindeydi çalışır vaziyetteydi." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşıldı.
Mahkememizin 11/03/2024 Tarihli Celsesinde Tanık ...'ın Dinlenildiği, Tanığın Beyanında; "Ben davacı şirkette alım-satım işlerine bakarım 2021 yılından beri çalışırım, makinen satın alma görüşmelerin de ben bulundum antrepoda sıfır şekilde bana makineyi gösterdiler, makinenin Çin malı olduğunu biliyorduk herhangi bir marka talebimiz yoktu, makineyi kendileri kurdular, kurulduktan bir saat sonra sıkıntı çıkarmaya başladı, lastik yapıştırma ve burun kıvrılma yerinde açıklık kalıyordu aynı gün karşı tarafa bu durumu haber verdik, birkaç saat içinde düzeltemeyince kompresörde sıkıntı bulmaya başladılar, diğer tüm makineler kapatılarak kompresörün gücünün sadece dava konusu makineye verilmesini söylediler öyle yaptık ancak yine sonuç alamadık, 29 Nisan da makine ilk geldiğinden 12 Mayısa kadar sürekli bu şekilde tamiratı ile uğraştılar ancak düzelmedi, başka bir kompresör almadık veya ek bir kompresör bağlamadık zaten bunun gerekli olmadığını da sonradan söylediler, dava konusu makine 2 makine gücündeyken bundan önce bizim zaten 6 makinemiz çalışır vaziyette idi karşı taraf zaten yıllık üretim miktarımızı bilerek taahhüt etmişti, ben görüşmeleri Metin bey ile yaptım ancak o kişi hiç dosyaya yansımamış bize makinenin kendi garantileri olduğunu 2 yıl boyunca teknik desteği vereceklerini söylemişlerdi." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşıldı.
Mahkememizin 11/12/2023 Tarihli Celsesinde Tanık ...'ün Dinlenildiği, Tanığın Beyanında; "Ben davalı şirkette 2018-2019 yıllarından beri pazarlamacı olarak çalışırım, halen çalışmaya devam ederim, davalı şirketin sahibi benim dayım olur, dava konusu maske makinesi 2021'in 4. ayında davacı şirket davalı şirketten satın aldı, kuruluma geldiklerinde bende oradaydım, kurulumda herhangi bir sıkıntı çıkmadı, makine hemen çalıştı, ancak sonrasında davacı tarafın kompresörü ikinci katta olduğu ve makine birinci katta olduğu için sıkıntı çıktı, kompresörün değiştirilmesi gerektiğini söyledik, ancak değiştirmediler, kompresörün hava basıncı yetersiz olduğu için sıkıntı çıkarıyordu, bize iletilen sıkıntı makinenin çalışmamasıydı, ne kadar kompresörün yeterli olup olmadığını alanım olmadığı için bilmiyorum, bildiğim kadarıyla makineye 6,5 bar hava gelmesi gerekirken, 4 geliyordu, ben servis işlerinde Çinli ekiple birlikte başlarındaydım, hava makinesi bozuk olduğu için makineyi su bile basıyordu, benim bildiğim davalı şirkete bundan başka şikayet iletilmedi, bunun dışındaki sensörler kırılmasına rağmen ücretsiz değiştirildi, makine kurulumundan yaklaşık bir hafta sonra şikayetler başlamıştı, kompresörlerin yetersiz olduğu ilk kurulum aşamasında davacı yana iletilmesine rağmen sonraki şikayet ettiklerinde bende gittim ancak kompresörün değişmediğini bu nedenle aracın arıza verdiğini gördüm, ödemeler ve haciz olayı ile ilgili herhangi bir bilgim yoktur, standart bir maske üretimine dayalı herhangi bir üretim hatasına dayalı şikayet davalı yana iletilmedi, ancak davacı taraf anladığım kadarıyla ve tahminime göre makinedeki maske başlıklarını kendi maske başlıklarıyla değiştirip üretim yapmışlar, bunu da değişik bir kompresörle yapıp pandemiye dayalı üretim talebi sona erdiğinden maskenin arızalı olduğunu ileri sürmüşlerdir, ben yaklaşık 2 ay önce bilirkişi yerinde tespit yaparken davacı yanın kendi makine başlığı taktığını gördüm, bu başlıkla o kadar üretim yapmışlar ki makinenin sayacı sıfırlanmıştı, sayacın sıfırlanması reset tuşuna basılmasına bağlıdır, bir üretim sayısına ulaşılması gerekmez." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşıldı.
Mahkememizin 17/03/2025 Tarihli Celsesinde Tanık ...'nin Dinlenildiği, Tanığın Beyanında; "Ben davacı şirketin sahibiyim, iki ortaklı olarak burayı işletiyoruz, dava konusu makine bizim pandemi süresinde maske ürettiğimiz aşamada satımı için bize teklif edilmişti, bizim üretim yaptığımızı bildiklerinden teklif gelmişti, teklif ... maske üretimine uygun 0 makine olarak sunuldu, makinenin bize söylenene göre 2 yıl garantisi vardı, biz kurulum yapılıp makinenin çalıştığını gördükten sonra sözleşmeye onay vereceğimiz söyledik, ilk geldiğinde paslı olduğunu görüp söyledik, bize makinenin değiştirileceğini söyledikler, bu şekilde oyalamalar ile rapora itiraz sürelerini geçirmiş olduk, paslı makine steril olmayıp maske üretimine uygun değildi, buradan yapılacak maskeleri bakanlığa kabul ettirme durumumuz yoktu, sonrasında makinenin antrepoda 6-7 ay bekletildiğini sonrasında bize satıldığını öğrendik, bu süreçte haciz baskısı ile ödemeler alındı, sulh hukuk mahkemesinden tespit yaptırdık ve kendilerine gönderdik, ancak yapılan tespit ve alınan raporun karşı tarafa ulaşmadığını mahkemeniz davası sürecinde öğrendik, ihtarın kendilerine ulaşmadığını burada söylemişlerdi, 4 defa servise geldiklerini hatırlıyorum ancak gelen kişiler yetkili servis değildi, bize kompresörün yetmediğini söylediler, bize de bunun üzerine kompresör almamıza rağmen makine yine çalışmadı, makine kurulu hali ile ve 4 yıl önceki şekli ile aynen durmaktadır, işletmenin o süreçte devam eden milyonlarca maske üretimi vardır, aynı tarz makineden 3 tane daha vardır, bu duruma rağmen kompresörün yetmediğini söylemek mümkün değildir bildiklerim bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşıldı.
Makine Mühendisi ve Mali Müşavir Bilirkişiden Oluşan Bilirkişi Heyetinin 19/02/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Davalının 2021 yılı ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin tam kapanış tasdiklerinin eksik olduğu, ticari defterlerin düzenli, usulüne ve yasaya uygun tutulduğundan sahibi delil olma özelliği taşıdığı, dava konusu makineye ilişkin faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafından dava konusu Makinenin kurulum ve nihai tesliminin 29.04.2021 tarihinde
davalıya sağlandığı, davacının ödediği tutarlar toplamı 46.718,20-USD olarak kabul edildiğinde, davacının 46.718,20 – 40.702,62 = 6.015,58-USD fazla ödediğinin hesaplandığı, diğer taraftan 06.07.2021 tarihinde yapılan 5.702,62-USD ödemeye ilişkin olarak, davalı vekilinin cevap dilekçesinde böyle bir ödemenin yapılmadığını beyan ettiği, davalının beyanına istinaden söz konu ödemenin teyidi için ilgili banka olan ... bankasına müzekkere yazılarak banka nezdinde davalı vekiline ait “...” IBAN numaralı bir hesap olup olmadığının ve söz konusu hesapta 06.07.2021 tarihinde ... tarafından gönderilen 5.702,62-USD tutarında bir hesap hareketi kaydının olup olmadığı hususunun sorulması Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, şayet söz konusu 5.702,62-USD tutarında bir hesap hareketi yoksa davalının 41.015,58 - 40.702,62 = 312,96-USD davacıya borçlu durumda olabileceği, yapılan incelemede yerinde inceleme sırasında görülen makina ile davacı tarafından gümrükten çekilen ve davalı tarafından devreye alınan video kaydındaki makinanın kontrol ekranı, paslanma yeri, rulo konumları ve tekstil besleme şekli açısından büyük oranda benzerlik taşıdığı, inceleme esnasında görülen makina ile videodaki makinanın aynı makina olduğu görüşüne varıldığı, yine de gerek bu makinaların ve gerekse sulh hukuk mahkemesi delil tespiti dosyasında bilirkişi tarafından incelenen makinaların aynı makina olup olmadığının referans bir seri numarası ve etiket bilgisi olmadığı için hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde tespitinin mümkün olamayacağı, davacı tarafından makina satın alındığında çıplak gözle yapılacak basit bir muayene ile makinadaki paslanmanın rahatlıkla tespit edilebileceği ve bu nedenle makinadaki ayıbın açık ayıp olduğu, gerek davacı ve gerekse davalı yan tarafından kurulum aşamasında makinadaki paslanma rahatlıkla görülebileceğinden her iki taraf için de makinanın teslim sırasındaki durumunun bilinir olduğu, dosyadaki teknik servis formlarının, yine dosyaya sunulu olan video kaydı ile beraber değerlendirildiğinde gerçeği yansıttığı görüşüne varıldığı, dosyaya sunulu videodan maske makinasının seri üretim yaptığı, kumaşta yeterli birleştirmeleri yaparak, lastikleri ve burun teli ile maskenin otoklava girerek steril hale getirilmeye hazır olarak imal edildiğinin görüldüğü bu nedenle Davalı firmanın makinanın montajını, kurulumunu yaptığı/yaptırdığı ve makinanın çalışır halde teslimini tamamladığı anlaşılmakla teknik açıdan teslim aşamasındaki halihazır durumuyla makinanın çalışır vaziyette davacıya teslim edildiği" görüş ve kanaatine varılmıştır.
Makine Mühendisi ve Mali Müşavir Bilirkişiden Oluşan Bilirkişi Heyetinin 06/01/2025 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "Üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan gerekçelerle yüce mahkemenin kabulü halinde, teknik yönden İşbu ek rapor aşamasında davacı yan tarafından kök raporda arz ve izah olunan kanaatleri değiştirecek yeni bir belge ve bilgi de sunulmadığı görülerek kök rapordaki kanaatler ve tespitlerin aynı perspektif ile korunduğu, mali açıdan davacının .... İcra Dairesi'nin 2021/... E. Sayılı dosyasına ödediği 69.729,93-TL’nin icra harç ve masrafları düşüldükten sonra davalılara ödenen kısmının 64.509,13-TL olduğu mezkur icra dosyası içeriğinde yer alan ekte sunulu reddiyat makbuzundan anlaşılmakla 4.770,80-TL karşılığı 573,21-USD’nin kök raporda tespit edilen 6.015,28-USD’den mahsubu ile 6015,28 – 573,21 = 5.442,07-USD davacının fazla ödeme yapmış olabileceği,
diğer taraftan 06.07.2021 tarihinde yapılan 5.702,62-USD ödemeye ilişkin olarak, davalı
vekilinin cevap dilekçesinde dile getirdiği “Davacı tarafından müvekkilimizin hesabına ayriyeten 5.702,62-USD bedel hiç bir zaman gönderilmemiştir. Davacının işbu edele ilişkin sunduğu dekont incelendiğinde alıcı banka bilgileri: ... Bankası ... Iban numaralı hesap görünmekte, alıcı ise ... görünmektedir. ...- ... hukuk bürosuna ait veya tek tek ... ile ...'e ait işbu iban numaralı hesap
bulunmamaktadır. Müvekkil şirketin de böyle bir iban numaralı hesabı bulunmamaktadır. Bu para müvekkilimize veya vekillerine ulaşmamıştır. Bankaya yazılacak müzekkere ile de bu durum ortaya çıkacaktır. Bu sebeple hiçbir mükerrer/fazla ödeme bulunmamaktadır.” Beyanı karşısında Söz konusu 5.702,62-USD tutarında bir hesap hareketi yoksa davacı 260,55-USD davalıya borçlu durumda olacağı." görüş ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizin 17/03/2025 tarihli celsesinde 11/04/2025 tarihinde davacı şirket merkezinde dava konusu makine başında, makine mühendisi ve tekstil mühendisi bilirkişiler marifetiyle keşfen inceleme yapılmasına karar verildiği anlaşıldı.
Keşif Sonucu Hazırlanan ve İki
Makine Mühendisi ve Tekstil Mühendisi Bilirkişiden Oluşan 03/09/2025 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle; "Davacının dava konusu maske makinasını 26.04.2021 tarihinde aldığı ve D. İş dosyası kapsamında da 07.07.2021 tarihinde delil tespiti incelemesi yapıldığı hususları ile birlikte, davalı tarafından verilen servis sırasında alınan 18.05.2021 tarihli kamera kayıtlarının incelenmesi neticesinde, dosyaya sunulmuş olan 19.02.2024 tarihli bilirkişi raporunda da belirtilmiş olduğu üzere, davacı tarafından dava konusu ... maske makinasının satın alındığında çıplak gözle yapılacak basit bir muayene ve kontrol ile makinadaki paslanmaların ve paslı aksamların rahatlıkla tespit edilebileceği heyetimizce değerlendirilmiş olup, dava konusu makinanın toplama makine olduğunun da davacının daha evvelinden aynı makinalar ile üretim yaptığından anlayabilecek teknik yeterliliğe sahip olacağı, tarafımızca yapılan incelemede markası ve modeli tespit edilemeyen dava konusu ... maske makinasının teknik incelemeler sonucunda, her ne kadar satın alım aşamasında paslı kısımların olduğu anlaşılsa da davacı tarafından ayıplı olarak satın alınmamış olduğu, Makine üzerinde gözle görülebilen kusurları ile (özellikle paslanmalar) satın alınmış olduğu, 11.04.2025 tarihli keşif sırasında görülen paslanmaların kaynağının da dava konusu makinaya gerekli bakım ve gözetim yükümlülüğünün davacı tarafından yerine getirilmemesinden kaynaklandığı, tarafımızca, davacının adresinde yapılan inceleme sonrasında, davacının uhdesinde bir adet ... ... A.Ş. tarafından imal edilen Mart-2020 yılı imalat tarihli YHK 5.18 tipinde 8 bar basınç ve 11 kW güçte bir kompresör olduğu, tarafımızca keşif esnasında üst katlarda görünen diğer ... makineları ile normal maske makinalarının da aynı anda üretim yaptığı hususu değerlendirildiğinde, 11.04.2025 tarihinden önce üst katta bulunan mevcut kompresörün bodrum katta bulunan dava konusu ... maske makinası için, 2 kat farklılığı ve mevcut tesisat uzunluğu sebebiyle yeterli basıncı üretemeyeceği ve üretim kalitesi ile kapasitesinin düşmesine sebebiyet vereceği, dava konusu ... maske makinasında arızaların ortaya çıkmasına sebebiyet vereceği değerlendirilmiş olup, dava konusu ... maske makinesinin yeterli düzeyde çalışabilmesi için davacı tarafından gerekli teknik alt yapının sağlanmamış olduğu," görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
-.... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... sayılı dosyası
-.... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... değişik iş sayılı dosyası
-Davacı vekili tarafından sunulan; 372.793,50-TL bedelli fatura sureti, ... yevmiye numaralı ihtarname sureti, 18/06/2021 tarihli Protokol ve Sulh Sözleşmesi sureti, 05/07/2021 vade tarihli ve 7.202,62-USD bedelli senet sureti, 12/07/2021 vade tarihli 5.000,00-USD bedelli senet sureti, 19/07/2021 vade tarihli 5.000,00-USD bedelli senet sureti, 26/07/2021 vade tarihli 5.000,00-USD bedelli senet sureti, 02/08/2021 vade tarihli 5.000,00-USD bedelli senet sureti, 09/08/2021 vade tarihli 5.000,00-USD bedelli senet sureti, 16/08/2021 vade tarihli 5.000,00-USD bedelli senet sureti, 23/08/2021 tarih 5.000,00-USD bedelli senet sureti, 5.702,62-USD bedelli hesap ekstresi, 65.826,00-TL, 83.917,50-TL, 1.090,75-TL, 69.279,93-TL, 42.760,35-TL, 49.769,62-TL, 50.000,00-TL bedelli ödeme dekont suretleri, ... yevmiye numaralı ve 02/08/2021 tarihli ihtarname sureti,
-Davalı vekili tarafından sunulan; 372.793,50-TL bedelli fatura sureti, 26/04/2021 tarihli antrepo devir işlemi, 1.716,00-TL bedelli fatura sureti, 29/04/2021 ve 18/05/2021 tarihli teknik servis formu suretleri, taraflar arasında gerçekleşen mail yazışmaları, dava konusu ödeme taahhütünde bulunulan senet suretleri
-... Gümrük Müdürlüğü'nden gelen dava konusu makinenin sahadan çıkışını bildiren müzekkere cevabı
-... gelen ...'ye ait hesap hareketlerini içerir müzekkere cevabı
-... Bankası'ndan gelen 5.702,62-USD bedelli ödemenin akıbetini bildirir müzekkere cevabı
-Tarafların beyan ve dilekçeleri
-Tanık beyanları
-Bilirkişi raporları
-Keşif
-Arabuluculuk son tutanağı
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, sözleşmeden dönme ve haciz baskısı altında ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Taraflara arasındaki uyuşmazlık, davalının satıcı, davacının alıcı olduğu maske makinesi satımına ilişkin sözleşme kapsamında malın gizli ayıplı olup olmadığı, varsa ayıp yönünden davalının ağır kusurunun bulunup bulunmadığı, davacı nezdinde sözleşmeden dönme ve bedel iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı, makine bedelinin ödenip ödenmediği, ne kadarının ödendiği, mükerrer ödeme bulunup bulunmadığı, 18/06/2021 tarihli protokolün haciz baskısı altında imzalanıp imzalanmadığı, bu kapsamda yapılan ödemelerin davalıdan tahsili koşullarının oluşup oluşmadığından ibarettir.
Dava konusu makine 45.000,00 USD bedelle 26/04/2021 tarihli fatura ile satın alınmış, 29/04/2021 tarihinde makinenin kurulumu davalı yanca sağlanmış, ödemenin yapılmaması üzerine davalı yanca .... İcra Dairesi 2021/.... sayılı dosyası ile faturaya dayalı ilamsız takip başlatılmış, usulsüz tebliğ iddiası İcra Mahkemesine taşınmamakla birlikte takip kesinleşmiş, 17/06/2021 tarihinde hacze gidilmiş, aynı tarihte taraflar arasında ödemeye dair sulh protokolü yapılmış, 100.000,00 TL peşin ödenmiş, kalanı ise sıralı senetlere bağlanmıştır. Daha sonra davacı yan makinenin ayıplı olduğu yönünde .... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... değişik iş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırmış, alınan rapor ve yapılan ödemenin iadesi 02/08/2021 tarihli noter ihtarı ile davalıdan talep edilmiş, bu süreçte senet bedelleri ödenmiş, huzurdaki dava da 22/10/2021 tarihinde açılmıştır.
Borçlu olmadığı bir parayı ödemek mecburiyetinde kalan kişi tarafından söz konusu paranın iadesi talebi ile bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde istirdat davası açılabileceği, somut olayda satış sözleşmesi, protokol ve dava tarihleri gözetildiğinde süresi içinde dava açıldığı, haciz tehdidiyle yapılan protokol yönünden de irade sakatlığı iddiasına dair sözleşmeyle bağlı olunmadığı iddiasının süresinde ileri sürüldüğü görülmüştür.
Davacı makinenin ayıplı olduğunu ileri sürmektedir. Kurulumdan sonra makinenin çalışmadığından bahisle yine servis kaydı açılmış ve 18/05/2021 tarihli video kaydı ile makinenin çalıştırılarak teslim edildiği kaydı alınmıştır. Bu süreçten sonra da davacının aynı yönde yakınması devam etmiş, delil tespiti talebi üzerine rapor alınmış ve makinenin ayıplı olduğu alınan raporla tespit edilmiştir.
Dava konusu makinenin yazılı bir garanti taahhüdü bulunmamaktadır. Beklenen vasıf ve özellikler itibariyle açık veya gizli ayıbının bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir. Bu kapsamda hem bilirkişi tarafından yerinde incelemeyle hem de mahallinde keşif icra edilerek alınan bilirkişi raporları kapsamında ürünün ayıplı olmadığı, açık ayıba dair paslılığın kurulum aşamasından beri bulunduğu, makinenin tespit yapılan aşamalara kadar kaç maske basımı yaptığının tespit edilemediği, sistemin kayıt tutmadığı, kolayca sıfırlanabildiği, video kaydına göre makinenin sıkıntısız çalıştığı, keşfen yapılan incelemede de makinenin çalıştırıldığı, sensörlerin kurulumu zaman gerektirdiğinden keşifte açılamadığı ancak ürün çıkışının görüldüğü, şikayetlerin her iki raporda da davalının iddia ettiği ve davacıyı uyardığı şekilde daha önce bodrum katında bulunan kompresörün yetersizliğinden kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Dava konusu makinenin sıkıntısız çalıştığı süreçlerin bulunduğu birkaç tanık beyanlarından anlaşılmış ancak ürün kayıt yapmadığından davacı tarafından ne kadar süreyle kullanıldığı, ne kadar üretim yapıldığı, makinenin belirli bir marka veya modeli bulunmadığından standart ekipmanla çalıştırılıp çalıştırılmadığı, ekipman değişikliği yapılıp yapılmadığı tespit edilememiştir. Kurulum aşamasından itibaren bulunan paslanmaların ayıp kapsamında ileri sürülmediği, bu iddianın da uyuşmazlığa dahil olduğu düşünülse dahi ilk aşamadan itibaren gözle görülebilir açık ayıba dair bir ihtarat bulunmadığı, 09/06/2021 tarihli arızaya ilişkin ihtaratın bu iddiayı içermediği, ayıp iddiasının temelde makinenin sıkıntısız çalışmamasına yönelik olduğu, dolayısıyla açık pasa dair ayıp ile birlikte ürünün kabul edilmiş sayıldığı anlaşılmıştır. Delil tespiti dosyasından yapılan tespitlerin makinenin mevcuttaki durumunu tam olarak ortaya koymadığı, keşifteki gibi bir çalıştırma sürecine gidilmeden tespitlerin yapıldığı, raporun tek taraflı tespite dayalı olup karşı tarafın nezaretinde yapılmadığı ve kabul görmediği, bu rapora Mahkememizce alınan her iki rapor kapsamında da iştirak edilmediği anlaşılmakla içerdiği tespitler itibariyle hükme esas alınmamıştır. Makinenin hem davalı teknik ekibi hem de keşifteki heyet tarafından çalıştırılabildiği, kısmi hataların sensörlerin kurulu olmamasına bağlı olarak ortaya çıktığı, kurulum ve sonraki servis aşamasında hatasız çalıştığı gözetildiğinde ayıp olarak değerlendirilemeyeceği, baştaki kompresör yetersizliğinin davacı şikayetlerindeki temel etken olduğu, davalı teknik servis kaydında makinenin ve kompresör yerinin uygun olmadığının davacıya bildirildiği anlaşılmış ve sözleşmeden dönmeye dayalı bedel iadesi talebinin reddi gerekmiştir. Bunun yanında ... Bankası'ndan gelen 5.702,62-USD bedelli ödemenin akıbetini bildirir müzekkere ile ödemenin davalıya ulaşmadığı, işlemin iptal gördüğü, dolayısıyla mükerrer ödeme bulunmadığı anlaşılmış, davanın tümden reddi gerekmiştir. Davalı tazminat talebinde bulunmuş ise de durdurulan bir takip veya paraya geç ulaşma söz konusu olmadığından yasal şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın reddine,
2-Davalının yasal şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine,
3-Alınması gereken 615,40-TL harcın, peşin alınan 8.687,59-TL harçtan mahsubu ile kalan 8.072,19-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 80.307,33-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere karar verildi. 20/10/2025
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza