T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/331 Esas
KARAR NO : 2024/828
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 16/05/2023
KARAR TARİHİ : 09/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile davalılar arasında ... Güvenlik Alımına ilişkin hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığını, ... Liman İşletmesi Müdürlüğü'nde özel güvenlik görevlisi olarak davalıların sigortalısı olarak çalışan ... ve ... tarafından ... Mahkemesinde işçi alacaklarına ilişkin dava açıldığını, ... tarafından müvekkili aleyhine açılan davada istinaf yoluna başvurmuşlarsa da istinaf taleplerinin reddilerek davanın kabulüne karar verildiğini, daha sonra yerel mahkeme kararı ile müvekkiline karşı Tekirdağ ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve yerel mahkeme kararı kesinleşince bakiye dosya borcu ödenerek dosyanın kapandığını, diğer yandan... tarafından müvekkili aleyhine açılan davada istinaf yoluna başvurmuşlarsa da istinaf taleplerinin reddilerek davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, daha sonra yerel mahkeme kararı ile müvekkile karşı Tekirdağ ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve bakiye dosya borcu ödenerek dosyanın kapandığını, müvekkili ile davalılar arasında imzalanan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 6. Bölüm 38. maddesinin 7. paragrafı uyarınca dava dışı işçilere yapılan tüm ödemelerden davalıların sorumlu olacağını, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 23.01.2021 tarihli 2021/616 E. 2021/1083 K. Sayılı ilamının da bu hususu doğruladığını iddia ederek; müvekkilinin dava dışı işçilere ödenen 99.239,61-TL'nin davalılardan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Koruma Hizmetleri Ltd. Şti. Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Öncelikle müvekkili yönünden kıdem tazminatına ilişkin olarak zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, müvekkili ile davacı arasında imzalanan sözleşmede Hizmet Alım Sözlşemesinin Teknik Şartnamesinde "Kanuna göre kıdem tazminatları İdareye aittir" ibaresinin bulunduğunu, 24.12.2017 tarihli 696 sayılı KHK gereğince; bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak zorunda olduklarını, madde uyarınca bahsi geçen işçilerin kadrolu işçi statüsüne başvurduklarını ve davalı ile işçiler arasında işçi-işveren ilişkisinin kalmadığını, işçilerin firmalarında çalıştığı sürece ilişkin olarak kıdem tazminatlarının ödendiğini, esasa yönelik olarak; işçinin davacı tarafından işten çıkarıldığını ve son işvereninin davacı olduğunu, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını ve davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, diğer yandan dava dışı işçiye ödenen ve yanlış hesaplanan tazminatın bölüştürülmesinin hukuken doğru olmadığını, dava dışı işçi tarafından davacıya icra takibi başlatılmış olmasının davacı sorumluluğunda olduğunu ve işçinin firmalarından sonra çalıştığı firmadan alacaklı olduğundan sorumlu olmadıklarını, davacının dava dışı işçinin işçilik alacaklarını dava sürecinde öderken müvekkilinin görüşüne başvurmadığını, davacının bu iradesinin sorumluluğunun davalılara yüklemesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili ile davacı arasında imzalanan sözleşme gereğince;...A.Ş'nin icra ve mahkeme masraflarını rücu etmesinin hukuka aykırı olduğunu olduğunu iddia ederek; ile davanın müvekkili açısından reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ...Ltd. Şti. Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Öncelikle müvekkili yönünden kıdem tazminatına ilişkin olarak zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, esasa ilişkin; dava dışı işçilerden ...'ın müvekkili bünyesinde hiçbir zaman çalışmadığını ve husumet itirazlarının olduğunu, müvekkilinin ihale ile idareye özel güvenlik hizmeti sağladığını, 2014/147323 ihale kayıt numaralı yapılan "Özel Güvenlik Hizmet Alım İşi İhalesinin" müvekkili uhdesinde kaldığını ve hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre işin 01.01.2015 - 31.12.2015 tarihleri arasında tamamlanacağını, müvekkilinin ihale sonucunda... Liman İşletmeleri Müdürlüğü'ne güvenlik hizmeti sağladığını, Kamu İhale Kanunu'na göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alınan Kapsamında İstihdam Edilen işçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik" gereğince; alt işverenlerde çalışan işçilerin kıdem tazminatlannın ödenmesinde işçinin son çalıştığı kurum tarafından ödeneceği hususunun düzenlendiğini, bu nedenle müvekkili yönünden reddinin gerektiğini, müvekkiline davacı tarafından şartnameler gereği sadece işçilik maliyeti ve sözleşme gideri hususlarında ödeme yapıldığını ve davacının müvekkiline kıdem tazminatlarına istinaden ödeme yapmadığını, bu nedenle müvekkilinden rücuen tazminat talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu hususta davacının işveren sıfatı ile işçilik borçlarından sorumlu olduğunu, davayı kabul etmemekle dava dışı işçinin iş akdinin davacı tarafından 31.12.2016 tarihinde sonlandırıldığını, ...'ın işten ayrıldığı tarihte müvekkili işçisi olmadığı çünkü ihale kapsamında güvenlik hizmet alımının 31.01.2015 tarihinde sonlandığını iddia ederek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davanın öncelikle usulden daha sonra esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı... Ltd. Şti. Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; öncelikle davacının taraflarına rücu ettiği alacaklarının müvekkili yönünden zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkiline rucü ettiği alacağın halefiyet gereği dava dışı işçiden davacıya geçtiğini, buna göre davacının yararlanabileceği zamanaşımı süresinin halef olduğu alacağın zamanaşımı süresi olduğunu, davacının bahsettiği çalışma döneminde işçilerin müvekkili uhtesinde 65-70 gün çalıştığını ve bu süreçte işçilerin yasalara uygun çalıştırıldığını, kalan dönemde de işçilerin davacıya ait projede sigortaları farklı firmalarca yapılan güvenlik hizmetlerine göre dönemsel olarak çalıştıklarını, ancak işçilerin sürekli olarak çalıştığı yerin davacı yanında olduğunu ve işçilik alacaklarının asıl sorumlusunun davacı olduğunu, kabul etmemekle birlikte işçi alacaklarında her işverenin yalnızca kendi döneminden sorumlu olacağını iddia ederek; davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı...Ltd. Şti'ye usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
Davalı...Ltd. Şti'ye usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek HMK'nın 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişinin 30.10.2023 Tarihli Kök Raporunda Özetle; "Davacı Kurum tarafından dava dışı işçiler sebebiyle yapılan ödemelerin alt işverenlerden
sözleşme hükümleri çerçevesinde tahsili talebine ilişkin olarak;"
¸
Görüş ve kanaatine varılmıştır.
Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişinin 31.01.2024 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "Davacı Kurum tarafından dava dışı işçiler sebebiyle yapılan ödemelerin alt işverenlerden
sözleşme hükümleri çerçevesinde tahsili talebine ilişkin olarak;"
¸
Görüş ve kanaatine varılmıştır.
Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişinin 22.03.2024 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "Davacı Kurum tarafından dava dışı işçiler sebebiyle yapılan ödemelerin alt işverenlerden
sözleşme hükümleri çerçevesinde tahsili talebine ilişkin olarak;
¸
Görüş ve kanaatine varılmıştır.
Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişinin 05.08.2024 Tarihli Ek Raporunda Özetle;¸
G
Görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
-Tekirdağ ... İş Mahkemesi'nin ... E.... K. sayılı dosyası
-Tekirdağ ...İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyası
-Tekirdağ ... İş Mahkemesi'nin ... E. ...K. sayılı dosyası
-Tekirdağ... İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyası
-Davacı tarafından sunulan... ihale kayıt numaralı ...İşletmesi Müdürlüğü İhtiyacı 22 Kişilik Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme
-Davacı tarafından sunulan; ... ihale kayıt numaralı ...Müdürlüğü İhtiyacı 22 Kişilik Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme
-Davacı tarafından sunulan; 13.03.2014 - 31.03.2014 tarihli 22 Kişilik Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi Hizmeti Alımına Ait Sözleşme
-Davacı tarafından sunulan; 15.02.2014 - 09.03.2014 tarihli 22 Kişilik Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi Hizmeti Alımına Ait Sözleşme
-Davacı tarafından sunulan; 23.01.2014 - 14.02.2014 tarihli 22 Kişilik Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi Hizmeti Alımına Ait Sözleşme
-Davacı tarafından sunulan; 01.01.2014 - 22.01.2014 tarihli 22 Kişilik Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi Hizmeti Alımına Ait Sözleşme
-Davacı tarafından sunulan; 23.04.2013 - 31.12.2013 tarihli 22 Kişilik Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi Hizmeti Alımına Ait Sözleşme
-Davacı tarafından sunulan; 06.04.2014 - 22.04.2013 tarihli 22 Kişilik Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi Hizmeti Alımına Ait Sözleşme
-Davacı tarafından sunulan; 2012/134461 ihale kayıt numaralı...A.Ş. Özelleşen Limanlar Takip İşleri Dairesi Başkanlığı 22 Kişilik Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi Hizmeti Alımına Ait Sözleşme
-... Merkezi'nden gelen; ...ve ...'a ait işyeri ünvan listesini içerir müzekkere cevabı
-İstanbul ve...Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen; ... Ltd. Şti'nin ticaret sicil dosyası
-Bilirkişi raporu,
-Tarafların beyan ve dilekçeleri,
-Arabuluculuk son tutanağı,
-Tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, dava dışı işçiler için ödenen bedelin alt işveren kapsamında davalıların sorumlulukları oranında rucuen tahsili istemine ilişkindir.
İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 23.12.2021 tarih 2021/1394 E., 2021/2540 K.)
Yargıtay kararıyla istikrar kazanan uygulama ve taraflar arasındaki sözleşmenin 22. ve 38/7. maddeleri, Genel Şartnamenin 6. bölümü (md. 6.2) uyarınca işçilik haklarından kaynaklı ödenen tazminatlardan her alt işverenin çalıştırdığı işçinin kendi çalıştırdığı dönemle ilgili olarak alt işverenin tamamından sorumlu olduğu açıktır. Dava konusu uyuşmazlık kapsamında dava dışı ... ve... isimli işçilerin işçilik alacakları ilgili Mahkemelerce ilama bağlanmış ve ödemeler davacı tarafından icra kanalıyla yapılmıştır. İşçilerin iş yeri devri niteliğindeki geçişleri ve devam eden hizmet akitleri kapsamında her bir davalının, yukarıda esasları verildiği şekilde her bir tazminat kaleminin niteliği de gözetilerek kendi dönemindeki çalıştırma süresi ile sınırlı veya orantılı olacak şekilde sorumlulukları hesap edilmiş ve bu yönde tanzim edilen 05/08/2024 tarihli son ek rapor hükme esas alınmıştır. Ancak davacının talebinin az da olsa aşıldığı, bu 10,00 TL'lik talep aşımının dava dışı Erdal için ödenen bedelin 43.037,12 TL yerine 43.047,12 olarak hesaba alınmasından kaynaklandığı gözetildiğinde bu işçiden sorumlu olan ..., ...ve...şirketleri için hesaplanan netice bedellerden toplam 10 liralık bir miktar orantılı olarak (3,34-3,35 TL) düşülerek nihai bedeller belirlenmiş ve ödenen bedelin tümü davalıların sorumluluklarına göre paylaştırılacak şekilde davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
a-Davalı ... şirketi yönünden; 4.274,94-TL rücu tazminatının 27/06/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Davalı ... şirketi yönünden; 49.396,68-TL rücu tazminatının 27/06/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davalı ...Şirketi yönünden; 2.297,58-TL rücu tazminatının 27/06/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
ç-Davalı...şirketi yönünden; 15.869,14-TL rücu tazminatının 27/06/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d-Davalı... şirketi yönünden; 27.401,27-TL rücu tazminatının 27/06/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte anılan davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 6.779,05-TL harcın, peşin alınan 1.694,77-TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.084,29-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
(a-Davalı...Güvenlik şirketi 219,29-TL'sine kadar
b-Davalı ...Güvenlik şirketi 2.530,50-TL'sine kadar
c-Davalı ... Şirketi 117,50-TL'sine kadar
ç-Davalı ... şirketi 813,00-TL'sine kadar
d-Davalı...Güvenlik şirketi 1.404,00-TL'sine kadar sorumlu olmak kaydıyla)
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma harcı ve 1,694,77-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.874,67-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
(a-Davalı ... Güvenlik şirketi 80,72-TL'sine kadar
b-Davalı ...Güvenlik şirketi 933,20-TL'sine kadar
c-Davalı ... Şirketi 43,30-TL'sine kadar
ç-Davalı... Güvenlik şirketi 299,75-TL'sine kadar
d-Davalı...Güvenlik şirketi 517,70-TL'sine kadar sorumlu olmak kaydıyla)
4-Davacı tarafından yapılan toplam 5.735,50-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
(a-Davalı ...Güvenlik şirketi 246,70-TL'sine kadar
b-Davalı ...Güvenlik şirketi 2.855,00-TL'sine kadar
c-Davalı... Şirketi 132,50-TL'sine kadar
ç-Davalı... şirketi 918,00-TL'sine kadar
d-Davalı... Güvenlik şirketi 1.583,30-TL'sine kadar sorumlu olmak kaydıyla)
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 gereğince 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
(a-Davalı ...Güvenlik şirketi 4.274,94-TL'sine kadar
b-Davalı ... Güvenlik şirketi 30.000,00-TL'sine kadar
c-Davalı...Güvenlik Şirketi 2.297,58-TL'sine kadar
ç-Davalı... Güvenlik şirketi 15.869,14-TL'sine kadar
d-Davalı ... şirketi 27.401,27-TL'sine kadar sorumlu olmak kaydıyla)
6-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan;
a)... Arabuluculuk Bürosu'nun 12/05/2023 tarihli... Sayılı dosyasındaki; davalılar İst ... ve... Güvenlik (... Güvenlik) yönünden zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
b)... Arabuluculuk Bürosu'nun 27/06/2024 tarihli ...Sayılı dosyasındaki; davalılar ...,...,...,...Güvenlik yönünden zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 09/12/2024
Katip Hakim
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır