T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/333 Esas
KARAR NO :2025/135
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:16/05/2023
KARAR TARİHİ:24/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili tarafından ... numaralı Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalanan sigortalı ... ... San. ve Tic. A.Ş'nin Almanya'da bulunan ... firmasından Mal Faturası ve Çeki Listesi muhteviyatı 19 kap 5.994 adet metal saç malzemesi satın alındığını, emtiaların 07.01.2023 tarihinde nakledilmek üzere ... plakalı tırlara yüklendiğini, Almanya'dan Çerkezköy'e davalıların sorumluluğunda nakledildiğini, müvekkilinin sigortalısına ait emtiaların 11.01.2023 tarihinde Türkiye'ye varması akabinde sigortalı tarafından teslim alındığını, teslim sırasında yapılan kontrollerde emtialarda hasar tespit edildiğini, ve sigortalı ... ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından ... nolu Hasar Tespit Formu düzenlendiğini, CMR belgesi üzerine de '19 kap ıslak teslim alınmıştır' şerhi düşülerek hasarın kayıt altına alındığını, hasarın nakliye esnasında meydana geldiğinin tartışmasız olduğunu, müvekkilinin emtia hasarından kaynaklanan zararı tanzim ettiğini, fatura ve yapılan tespitler gereğince sovtaj durumu da dikkate alınarak yapılan tespitler
gereğince 21.429,72-Euro tutarında sigortalı zararının müvekkili tarafından tazmin
edildiğini, karşılığında ibraname ve temlikname alındığını ve Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1472. ve Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 183. maddeleri gereğince halef olarak işbu davanın açıldığını, meydana gelen sigortalı zararının rücuen tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını ancak davalıların borca itiraz ettiğini iddia ederek; davanın kabulünü, itirazın
iptalini ile takibin devamını, asıl alacak (21.615,92-Euro) üzerinden takip tarihinden itibaren
işleyecek en yüksek kamu bankası Euro mevduat faizi oranında faiz işletilmesini, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkette yüklenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacının taleplerinin CMR Konvansiyonu'nun 32. Maddesine göre zamanaşımına uğradığını, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalıya tam halef olduğu için sigortalının tabi olduğu zamanaşımının davacı sigorta şirketini de bağladığını, müvekkil tarafından tanzim edilen ... 17. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı cevap niteliğindeki ihtarname ile sigorta hasar dosyasının oluşturulduğunu, davalının dava dilekçesinde ... A.Ş. ve ... ... ... İzafeten ... A.Ş.'yi taraf olarak göstermişse de icra takibinde terkin edilen şirketler olan ... ve ... Anonim Şirketi, ... Logistik ... İzafeten ... Loj Hiz A.Ş, ... Hizmetleri A.Ş., ... Logistik ...'yi taraf olarak gösterdiğini, birleşme neticesinde terkin edilen şirkete icra takibi başlatılamayacağın bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, taşımaya konu malların malın niteliği nedeniyle hasara uğradığını, bu hususun ekpertiz raporu ile de sabit olduğunu, davacının talebi üzerine düzenlenen bilirkişi raporunda dorsenin içine su girişi olmadığının tespit edildiğini, raporun ilerleyen bölümlerinde ambalajın üst ahşap bloklarında renk değişimi ve küflenme sebebiyle malların ıslanmaya uzun süre maruz kalmış olduğu, bu bağlamda eşyanın sigortalının bilgisi ve onayı olmaksızın Almanya'da herhangi bir adreste geçici olarak tahliye edilmiş olabileceği ve bu esnada yağmur veya kar yağışına maruz kalmış olabileceği tespit edildiğini,
.... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası icra dosyasının incelemesinde; davacı tarafından davalılar aleyhine 21.429,72-Euro asıl alacak ve 186,20-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.615,92-Euro borcun ödenmesi amacıyla 02/12/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçlu ... Logistik ... A.Ş'ye çıkartılan ödeme emrinin 25/03/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ...A.Ş'ye çıkartılan ödeme emrinin 24/03/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçluların 31/03/2022 havale tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı anlaşıldı. 464.709,85 Taşıma ve Metalurji Uzmanlarından Oluşan Bilirkişi Heyetinin 07/03/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacı ... sigorta şirketinin; poliçe ile güvence altına alınan nakliye riskinden doğan emtia sigortalısının hasarını, yürürlükte ve geçerli bir poliçe hükümleri kapsamında 21.429,72-Euro
ödeyerek tazmin ettiği ve TTK m. 1472 gereği halef olarak ve aynı zamanda sigortalısından temlikname alarak TBK m. 183 gereği temlik alan sıfatıyla işbu davayı açmaya hak kazandığının değerlendirildiği; davalı ... A.Ş'nin navlun faturası düzenlemesi, güzergahın bütünü için tek ve kesin bir navlun talebinde bulunması, navlun faturasının taşıma sözleşmesinin esaslı unsurlarını taşıması, CMR’ye göre taşıyıcı olarak gözükmesi ve taşıma aracının maliki görünmesine göre akdi ve fiili taşıyıcı olarak işbu davanın muhatabı olabileceğinin değerlendirildiği; davalı ... Logistik ... şirketi ise dava dosyasındaki CMR’ye göre emtianın göndereni konumunda olduğuna göre ki bir nolu davalı hesabına kendi adına yükü
satıcı/gönderenden teslim aldığından dolayı alt taşıyıcı konumunda olup işbu davanın kendisine karşı yöneltilebileceğinin değerlendirildiği; dava dosyasındaki CMR belgesine göre emtianın yüklemesi sırasında davalılar tarafından
herhangi bir itirazı kayıt ileri sürülmediğine göre tam ve sağlam olarak taşımaya kabul ettikleri ancak alıcının adresinde teslimat sırasında yapılan kontrollerinde ıslanmak suretiyle hasar gördüğünü tespit edilmesi ve akabinde CMR belgesine şerh düşülerek, aracın teslimat sırasındaki sürücüsü ...’un katılımıyla hasar tutanağının hazırlanmasına göre yasal karine olarak hasarın taşıma süreci içinde meydana geldiğinin değerlendirildiği; CMR’de gönderen olarak iki nolu davalı şirketin görünmesi, satıcının faturasına göre teslim tarihinin 05.01.2021 olmasına rağmen CMR’de yükleme tarihinin 07.01.2021 olarak görünmesi ve nihayet dava dosyasına sunulu gümrük beyanında CMR’deki 19 palet değil, sadece 7 palet emtianın konu olması 12 palet emtianın hangi araçla geldiğinin belli olmaması karşısında; emtianın davacının sigortalısının bilgisi dışında aktarma edilmiş olabileceğini gösterdiğinin veya davalı taşıyıcıların satıcının gönderen olduğu CMR ile diğer 12 palet emtianın gümrük beyanını dosyaya sunarak bu durumun aksini ispat etmelerinin mümkün olduğunun değerlendirildiği; yukarıdaki gerekçelerle 067-074 nolu fotoğrafların incelenmesinden emtianın terleme şeklinde değil dış bir etkenin etkisiyle ıslandığının değerlendirildiği; davalıların sorumluluktan kurtulma sebeplerinin somut olayda zarara sebep olduğunu ortaya koyamadığı, özellikle yükü aktarma ettiklerini ispat edilmesi halinde bunun sözleşmeye aykırı davranış olmasından dolayı pervasızca davranış sayılacağı, ancak dava konusu olayda gerçek zararın sorumluluk sınırını hayli altında kalmasından dolayı davalıların gerçek zarardan sorumlu olduklarının değerlendirildiği; tazminat miktarının yukarıda arz edilen hesaplama ve gerekçelerle tazminat miktarı CMR m.23/1 ve 3 gereği ayrı ayrı olmak üzere toplam 21.429,72-Euro olduğunun değerlendirildiği; davacı vekilinin kamu bankalarını bir yıllık Euro mevduat faizi oranında faiz iletilmesi talebinin CMR m.27 gereği yıllık %5 oranını aşmamak üzere yerinde olduğu; ancak işlemiş faiz talebi konusunda takdir ve değerlendirmenin Sayın Mahkemede olduğu ve yerinde bulunması halinde davacı sigorta şirketinin işlemiş faiz alacağının yukarıdaki şekilde 24,66-Euro olarak hesaplandığı;" görüş ve kanaatine varılmıştır.Metalurji Uzmanı Bilirkişilerden Oluşan Bilirkişi Heyetinin 07/08/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Taşınan emtia paslanmaz sac olması sebebiyle bir haftalık taşıma sürecinde paslanma özelliği olmadığı, değerlendirme 18-21-23. Maddede belirtildiği gibi etki sebebiyle oluşabileceği, dava konusu paslanmaz saclar araca yükleme sırasında kar yağışlı olduğu beyanı olduğundan, araca yüklenmiş paslanmaz saclar ıslak ve nemli şekilde kapalı ortamda farklı atmosferde taşıma esnasında sera etkisi yapabileceği kanısı ile terlemeye müsait olabileceği, dava konusu emtia 05.01.2021 tarihinde yükleme yapılmış olduğu, 11.01.2021 tarihinde araçtan boşaltılmış olduğu, 25.02.2021 tarihinde ihbar yapılmış ve ilk ekspertiz tarihi 09.03.2021 olduğundan ıslaklığın tespiti mümkün olamayacağı, taşıma tarihindeki hava durumunun hasara etkili olmadığı kanısı oluşmuştur. Araca yapılabilecek önlem paslanmayla ilgisinin olamayacağı, böyle bir hasar oluşması imkan dahilinde ise taşımanın şekli itibariyle gönderen, taşıyıcı veya alıcının bir kusuru, maddede belirtildiği şekilde hasar oluşabileceği, taşımanın davaya konu araçlarla kapalı ortamda taşımanın uygun olabileceği, yükleme esnasında alıcı taraf malzemeyi göremediği düşünülürse görsel olarak malzeme hakkında bilgisinin olamayacağı, taşıyıcı araca yüklenen malzemeyi istifleme, sabitleme ve hasarsız olarak teslim etmesinden sorumlu olabileceği, malzemenin taşınma sürecinde salt hava değişikliği nedeniyle hasar oluşmayacağı, dava konusu paslanmaz saclara ait yükleme öncesi, yükleme sırasında ve araca yüklenmiş fotoğraf ve belge olmadığı görüldüğünden gönderen tarafının sorumlu olup olamayacağı sayın mahkemeye ait olduğu, ıslanma ve terleme riski gönderen tarafından malzemeyi kapalı ortamda tutmak ve stok sahasında olabilecek nemlenme ortamına karşı önlem alması ile olabileceği, davaya konu malzemenin kimyasal analizi, menşei, üretim tarihi ve malzemenin daha önce başka ortamlarda taşıma işinin yapılıp, yapılmadığı hakkında bilgi olmaması dolayısıyla be etkenler zamana bağlı kusur oluşmasına sebebiyet verebileceği, ... Eksphiz Ltd. Şti. tarafından hazırlanmış ekspertiz raporu 8. sayfadaki tespitin paslanmaz çelik emtianın paslanmasında nakliye kaynaklı bir hata olduğu kanaatinde olmadıklarını, hasarın nedeninin üretim veya boyutlandırma sırasındaki proseslerden kaynaklanacağı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.Metalurji Uzmanı Bilirkişilerden Oluşan Bilirkişi Heyetinin 03/11/2024 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "Meydana gelen zararın taşınan emtianın niteliği ve üretimi kaynaklı sebeplerle oluştuğu teknik inceleme ve değerlendirmesi gözetilerek, davalının sorumluluktan kurtulma sebebi teşkil ettiği, buna göre, meydana gelen hasar zararından davalının sorumlu tutulamayacağı değerlendirildiği," sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
-.... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası
-.... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E...-...-Ceza Dava Dosyası
-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası
-Davacı tarafından sunulan; ... numaralı Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi, mal faturası, çeki listesi, hasar tespit formu, ibraname, banka ödeme dekontu, cmr belgeleri, navlun faturası, ihtarname, ekpertiz raporu, nakliye belgeleri, hasara ilişkin fotoğraflar,
-Davalı tarafından sunulan; ... Numaralı Hasar Dosyasında Düzenlenen Ekspertiz Raporu, ... Sigorta A.Ş.'nin 16.04.2021 Tarihli Ret Cevabı, ... Numaralı Hasar Dosyasında Düzenlenen Ekspertiz Raporu, hasarlı Mallara İlişkin Fotoğraflar, 5-... Numaralı Sigorta Poliçesi
-Bilirkişi raporları
-Tarafların beyan ve dilekçeleri
-Arabuluculuk son tutanağı
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taşıma sözleşmesi kapsamında dava dışı sigortalıya ödenen bedelin TTK 1472 maddesi kapsamında davalılardan rücuen tahsili için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dışı Almanya'da mukim sigortalının sac malzemesi niteliğindeki emtianın 07/01/2021 tarihinde Türkiye'ye gönderilmek üzere teslim edildiği, gönderenin davalı yabancı şirket olup organizasyonun ise davalı yerli şirket tarafından düzenlendiği, davalıların alt ve akdi taşıyıcı sıfatları bulunduğu görülmüştür. Karayolu ile uluslararası alanda yapılan bu taşıma kapsamında taraf olduğumuz CMR konvansiyonu olaya uygulanacak kuralları içermektedir.
Davalının süre uzatımı ile verdiği cevap dilekçesinin ıslahı ile ileri sürdüğü zamanaşımı defi yönünden; emtianın 11/01/2021 tarihinde teslim edildiği, dava konusu ödemenin 09/09/2021 tarihinde yapıldığı, takibin teslimden sonraki 1 yıl içinde 02/12/2021 tarihinde açıldığı, ödeme emrinin 31/03/2023 tarihinde oluşturulduğu ve tebliğe çıkarıldığı, akabinde davalıların 21/03/2023-07/04/2023 tarihlerini arabuluculukta geçirerek 16/05/2023 tarihinde dava açtıkları görülmüştür. Teslim tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde açılan ilamsız takip zamanaşımını kesmiş ve yeni süreyi başlatmıştır. İcra dosyasındaki takibi ilerletici her işlem zamanaşımını kesecektir. Bu kapsamda ödeme emrinin davalılara tebliği ve yasal 7 günlük süre ile arabuluculukta geçen süreler gözetlidiğinde davanın zamanaşımına uğramadığına kanaat edilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta emtianın zarar görmesindeki temel etkenin taşıma sırasında meydana gelen ıslanmaya dayalı olduğu ileri sürülmektedir. Bu zarar iddiası, emtianın taşıyıcıya hasarsız teslimine rağmen alıcıya hasarlı olarak teslimi kapsamındaki yasal karine dolayısıyla ortaya çıkmıştır. Emtianın davalılara hasarlı teslimine dair şerh veya kayıt bulunmamaktadır. Buna karşın alıcı emtiayı teslim alırken 19 palet emtianın ıslandığı tespit edilmiştir. Alıcı tarafından yaptırıldığı beyan edilen kalite kontrol testinde korozyona dair tuz testi yapıldığı, ıslanan emtiada paslanma görüldüğü, ıslanmayanda görülmediği, ıslanma kaynaklı korozyonun kullanıma bağlı olarak orta vadede ortaya çıkabileceği beyan edilmiştir. Buna karşın emtianın taşındığı araç brandasına yapılan testte su sızdırmadığı tespit edilmiştir. Alınan eksper raporlarında, ıslanmanın sigortalı bilgisi dışındaki tahliye durumu veya yağıştan kaynaklanmış olabileceğine işaret edilmiştir. Bunun yanında branda içindeki terleme ve yoğuşmadan kaynaklı paslanma olabileceği ihtimaline de değinilmiştir.
Emtianın taşıyıcıya ıslak şekilde teslim alındığına dair bir tespit veya kayıt bulunmadığı, bunun yanında alıcıya teslim anında emtianın ıslak olduğuna dair kayıt bulunduğundan CMR 17. maddesi uyarınca yasal karine hasarın taşıma sürecinde meydana geldiğine yöneliktir. Ancak bunun aksinin ispatı mümkündür. Mahkememizce alınan ilk raporda yasal karine yanında emtianın araçtan tahliye ve yeniden yüklenmesi aşamasında hasar almasına dair ihtimale değinilmiş, ancak kesin bir kanaat belirtilememiştir. Taraflar arasındaki .... ATM dosyasındaki benzer uyuşmazlıkta alınan raporda ise CMR 17/4-d maddesi uyarınca paslanmadan kaynaklı hasarda davalının sorumluluğu bulunmadığına değinilmiş ve dava reddedilmiştir. Bu iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için Mahkememizce yeni bir heyet kurularak rapor alınmış ve metalurji mühendisi bilirkişiler tarafından kapalı araçtan dolayı terleme olabileceği, bu şekildeki ıslanma ve terlemeye karşı gönderenin önlem alması gerektiği, ancak nem önleyici torbaların bulunmadığı, salt hava değişikliğinden dolayı hasarın doğmayacağı, ürünün niteliği gereği bir haftalık taşıma sürecinde paslanma olmayacağı, diğer bir deyişle paslanma direncindeki düşüşün kısa süreli taşıma sürecinde ortaya çıkmayacağı, emtianın taşındığı paletlerin de küflü olduğu, bunun terlemeden kaynaklı olamayacağı, stok sürecinde meydana gelmiş olabileceği, paletlerin etrafının sarılarak köşebentlerinin konulmadığı, emtianın niteliği ve üretim kaynaklı sebeplerle zararın doğmuş olabileceği veya boyutladırma sürecindeki işlemlerden kaynaklanabileceği, eksper testlerinin yapıldığı aşamadaki tespitlere aradan geçen süre ve koşulların da sebep olabileceği, netice olarak paslanmaz çelik emtianın paslanmasında nakliye kaynaklı bir hata olduğu kanaatinde olmadıklarına dair görüş bildirmişlerdir. İtirazları karşılar şekilde ek rapor alınmasına rağmen kanaatleri değişmemiştir.
Taşınan emtianın niteliği kolay paslanmama üzerinedir. Araç kapalı olacak şekilde taşıma gerçekleşmiştir. Taşıma sırasında tahliye ve yeniden yüklemeye dair somut bir veri tespit edilmemiştir. Bunlara rağmen yasal karine davalı taşıyıcı aleyhinedir. Ancak sorumluluktan kurtulma halinin ileri sürülmesi de mümkündür. Bu kapsamda bilirkişi raporlarındaki çeşitli haller gözetildiğinde ürünün üretim aşamasına dair süreçler, istiflenme koşulları, paletlerdeki hasarlar, ürünün evveliyatının ve yapıldığı belirtilen testlere kadar geçen süre içindeki durumunun bilinmemesi, hasarın üretim kaynaklı hatadan doğabileceği gibi ihtimaller bulunmaktadır. Bunlar ihtimal düzeyinde kalsa da davalı taşıyıcının lehine tespitlerdir. Bunun yanında tutanak ile tespit edilen temeldeki terleme ve yoğuşma ihtimaline karşı alınması gereken paketleme ve nem önleyici torbalara dair yükümlülüğün gönderende olup paslanmaya karşı alınacak tedbir bakımından bu riski ortadan kaldıran özel bir taşıma şekli öngörülmemiştir. Dolayısıyla hasarın sebebi kesin olmamakla birlikte teslim anındaki verilere göre, paslanma, yoğuşma ve terlemeden kaynaklı ise bu hususlardaki gönderen yükümlülüğü uyarınca, davalı taşıyıcının yasal karinenin aksini ispat ettiği, CMR 17/4-d ve 18/2 ila 5 maddeleri kapsamında hasardan sorumluluğu bulunmadığı kabul edilmelidir. Bu gerekçelerle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Kötü Niyet Tazminatı yönünden; Kötüniyet tazminatı İİK 67/2. maddesinde düzenlenmiştir. İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası uyarınca alacaklının kötü niyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir. Alacaklı davacı aleyhine bu yönden bir tespit veya ispat bulunmadığından yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın reddine,
2-Davalının yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 615,40-TL maktu harçtan peşin alınan 6.272,72-TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 5.657,32-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... Anonim Şirketi tarafından yapılan 130,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Anonim Şirketine verilmesine,
6-Davalı ... Logistik ... tarafından yapılan 130,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
7-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 73.483,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
8-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 3.200,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.24/02/2025
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza