T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/50 Esas
KARAR NO: 2024/285 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/05/2017
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin vermiş olduğu 18.05.2017 tarihli dilekçesinde özetle; "İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile borçlu hakkında başlatılan işlemiş faizi ile beraber 4.394,25 USD + 2.880,90 Tl, (harç, masraf ve vekalet ücreti hariç) tutarındaki icra takibine, borçlunun 1.178,40 USD asıl alacak, 178,61 USD faiz ve 166,90 TL faiz alacağı kısmına itiraz ediğini, müvekkili şirketin her tür proses makineleri ve her hacim ebatta depolama tanklarının imalat ve montajını yaptığını, bu iştigal konusuna giren işlerin müvekkili şirkete yaptırılması sonucu aralarında ticari ilişki gerçekleştiği ve bu ilişki sonucunda takibe konu olan 1.178,40 USD borcun davalı şirket tarafından ödenmediğini beyan etmiş, sonuç olarak, davalı tarafın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazının 1.178,40 USD yönünden iptali ile takibin devamına, alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, kötü niyetli davalı/borçlunun aleyhine %20 'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı / borçlunun üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin vermiş olduğu 28.06.2017 tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle; 07/06/2016 tarih ve 07.08.2016 tarihli teklif formlarında belirtilen özelliklerde l adet 27 m2 paslanmaz solvent depolama tankı, 1 adet 51 m2 karbon çelik depolama tankı, 1 adet 5.600 LT yağ rezerv tankı ve 2 adet karbon çelik mentholün yapımı, tankların montajı, tesisatı ve borulamalarının yapımı hususlarında davacı şirket ile anlaşmaya varıldığı, ancak davacı şirketin tahhüt ettiği işi eksik ve geç yaptığı, tankların ana malzeme boruları ile reaktör girişi arasındaki bağlantı borularını yapmadığı, kimyasal hammadde tanklarının mukavemeti geliştirme çalışmalarını yapmadığı etil estat borularının düzeltilmediği, silo pompa bağlantılarım yapmadığı, sipariş içinde yer alan 50 adet menthol saplamasını teslim etmediği ve davacı tarafa bildirilen diğer eksik işlerin tamamlanmadığı, bu eksik işlerin 3. şirket olan ... San. Mam. Paz. Müh. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.ye yaptırılmak zorunda kalınması nedeniyle müvekkilinin ... Ltd. Sti 'ye yaptığı iş karşılığında malzeme verdiği ve ...Ltd. Şti. adına 07.03.2017 tarih 95622 nolu 3.470,40 TL ve 09.03.2017 tarih 95627 nolu 895,58 TL tutarında fatura düzenlediği, böylece müvekkilin ...Ltd. Şti'ye yaptığı iş karşılığında 4.365,98-TL malzeme vermek zorunda kaldığı, davacı tarafından başlatılan icra takibinde 4.215,64 -USD asıl alacağın 1.178,40 USD ‘lik kısmına itiraz edildiği, kalan 3.037,24 USD ve 2.714,00 TL asıl alacak toplamı olan 15.456,49 TL 'yi 28.04.2017 tarihinde ödeme süresi içerisinde icra dosyasına ödediğini, böylece ...Ltd. Şti.'ye yaptığı iş karşılığında ödediği 4.365,98-TL nedeniyle 1.178,40 USD alacak takibine itiraz edildiğini, takip öncesinde davacının müvekkili temerrüde düşürmediği için takip öncesi faiz talebine itiraz edildiğini beyan etmiş, sonuç olarak; davacı şirketin ayıplı ve eksik ifası nedeniyle davalı müvekkili şirketin 3. Kişiye ödemek zorunda kaldığı bedel ile eksik ve ayıplı işler nedeniyle uğranılan her türlü zarar nedeniyle davacıya karşı dava açma hakları saklı kalmak üzere, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, davacı alacaklının haksız ve kötü niyetli başlattığı icra takibi nedeniyle itiraz edilen asıl alacağın %20 'sinden az olmamak kaydıyla davacı aleyhine tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... Esaslı dosyası dosyamız içersine getirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinde 2.714,00-Tl asıl alacağa temerrüt faizi tutarı 166,90-TL birlikte 2.880,90-TL için takip yapıldığı, ödeme emrinin 21.04.2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içersinde 27.04.2016 tarihinde borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Bilirkişinin düzenlediği 22.01.2019 tarihli 12 sayfadan ibaret raporunda özetle; “16.11.2018 tarihli Bilirkişi Yemin ve Teslim Tutanağından görüldüğü gibi inceleme gününde Mahkeme kaleminde davacı/vekilinin defter ve kayıtlan ibraz etmemesi ve Davacı vekilinin Mahkemenin 09.10.2018 tarihli Ön İnceleme Tutanağı İle verilen ara karar gereği beyan dilekçesi, dayanak belgeler 16.10.2018 tarihinde Mahkemeye sunulmuş, ancak bu beyan dilekçesinde davacının defter ve kayıtlannın yerinde incelenmesine yönelik bir talebe rastlanmaması sebebiyle Davacının defter kayıt ve belgelerinin incelenemediği, Davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre 17.04.2017 tarihli icra takip tarihinde Davacı şirketin Davalı şirketten 8.297,72 TL alacaklı olduğu, 28 04.2017 tarihinde davalı şirketin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı Dosyasına 15.456,49 TL ödemesi ile Davacı şirketin Davalı şirkete (15.456,59 TL- 8.297,72 TL=) 7.158,77 TL borçlu hale geldiği, Ancak Davalı şirketin defter kayıtlarına göre Davacı şirketin Davalı şirketten 05 09.2016 tarihinde (104.507,55 TL-99.271,00 TL-) 5.236,55-TL alacaklı olmasına karşın Davacı şirketin icra takibini 10.09.2016 tarihli 4.215,64 USD cari hesap ve 2.714,00 TL cari hesap alacakları üzerinden başlatıldığı; davalı şirketin icra dosyasında 2.714,00 TL borcunu kabul ettiği ve 4.215,64 USD borç takibinin ise Davacı şirketin eksik yaptığı işleri gerekçe göstererek 3, Tarafa tamamlattığı bu eksik işler için katlandığını iddia ettiği 1.178,40 USD’lik kısmına itiraz ettiği, Davalı şirketin defter kayıtlan ile Davalı şirketin icra dosyasında kabul ettiği borç tutarlar arasındaki çelişkinin faturaların USD olarak düzenlenmesi, buna karşılık Türk Ticaret Kanunu 64/5, maddesi ve Vergi Usul Kanunun 215. maddesi hükümlerine göre hükümlerine göre USD olarak düzenlenen faturalann ticari defterlere TL üzerinden kaydedilmesi yasal zorunluluğundan kaynaklandığı, Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, davaya konu işlere ait sözleşmenin(lerin) bulunmadığı, dosyaya sunulan 4 adet TEKLİF yazısının var olduğu (bunlardan 07.06.2016 tarihli olanın ...firmasınca kaşe ve imzası olduğu ve üzerinde elle düzeltmelerin bulunduğu), Yapılan inceleme sonucunda TEKLİF yazılarındaki işlerin usulüne göre ifa edilmediğine dair dosyaya yeterli bilgi ve bilgi sunulmadığından Heyetimizce fatura konusu hizmetin teklif yazılarına göre usulüne göre ifa edilmediğinin tespit etmesi mümkün olmadığı, Geçici Kabul ve Kesin Kabul belgeleri sunulmadığından ve ayrıca dosyaya ibraz edilen bir kısım fatura ve sevk irsaliyesi okunaklı olmadığından işin kesin teslim tarihinin bilinmesi ve tespitinin mümkün olmadığı, Mevcut bilgi ve belgelerden (taraflarca imza altına alınmış Geçici Kabul, Kesin Kabul işlemi yapıldığını gösterir belge ile, yapılacak işlere ait imalat resimleri, teknik resimler, detaylı malzeme listeleri ile teslimat sonrasındaki durumunu gösterir tespit raporları, bilirkişi raporu, noter tespiti, fotoğraflar vs. bulunmadığından) davaya konu TEKLİF yazılarında yer alan imalat/montaj işlerinde ayıp olup olmadığının tereddütte mahal bırakmayacak kesinlikte ve netlikte tespitinin mümkün olmadığı, Ayıp ihbarına yönelik dosyada davalı... firmasının cevap dilekçelerinde yer alan "davacı tarafa bildirilen diğer eksik işlerin tamamlanmaması” beyanı haricinde herhangi bir Noter İhtarnamesi vb. belgeye rastlanılmadığından ayıp ihbarında bulunduğunun tereddütte mahal bırakmayacak kesinlikte ve netlikte tespiti mümkün olmadığı tespit ve kanaatleri ile raporunu sunmuştur. Bu rapora yapılan itirazların değerlendirilmesi için dosya yeniden bilirkişi kuruluna verilerek ek rapor düzenlemeleri istenilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 17.05.2019 tarihli 10 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; “İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin 01.03.2019 tarihli ara kararı ile verilen görev çerçevesinde, Davacı ve davalı defter ve kayıtları ile Dosya münderecatının incelenmesi sonucunda; Davacı ve Davalı şirketlerin ticari defterlerinin mevzuatta belirlenen usullere uygun tutulduğundan davacı ve davalının defterlerinin, HMK md 222 uyarınca, lehlerine ve aleyhlerine delil teşkil eder nitelikte olduğu, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki ödeme emrinde borcun sebebi olarak 10.09.2016 tarihli cari hesap alacağı yazdığından, bu tarih itibariye davacı ve davalı ticari defter kayıtlarına göre 10.09.2016 tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 5.288,54 TL alacaklı olduğu, tarafların ticari defter kayıtlarının birbirini teyit ettiği, ancak, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasında ödeme emrinin 10.09.2016 tarihli 2.714,00 TL ve 4.215,64 USD cari hesap alacağı üzerinden başlatıldığı ve Davalı şirketin icra dosyasına itiraz dilekçesinde 2.714,00-TL cari hesap alacağına itiraz etmediği, 4.215,64 USD asıl alacağın ise eksik işler nedeniyle 3. tarafa ödediği 1l178,40 USD lik kısmım kabul etmediği, Davacı ve Davalı şirketlerin ticari defter kayıtlarında yer alan ve birbirini teyit eden alacak tutan ile davacı şirketin icra takibine konu ettiği TL ve USD alacak tutarları arasındaki çelişkinin faturaların USD olarak düzenlenmesi ve ödemelerinin de ödeme tarihindeki USD kuru üzerinden dikkate alınması, buna karşılık Türk Ticaret Kanunu 64/5, maddesi ve Vergi Usul Kanunun 215, maddesi hükümlerine göre USD olarak düzenlenen faturaların ticari defterlere TL üzerinden kaydedilmesi yasal zorunluluğundan kaynaklandığı, Bilirkişi Kök Raporumuzda, “Mevcut bilgi ve belgelerden (taraflarca imza altına alınmış Geçici Kabul, Kesin Kabul işlemi yapıldığım gösterir belge ile, yapılacak işlere ait imalat resimleri, teknik resimler, detaylı malzeme listeleri ile teslimat sonrasındaki durumunu gösterir tespit rapor, bilirkişi raporu, noter tespiti, fotoğraflar vs. bulunmadığından) davaya konu TEKLİF yazılarında yer alan imalat/montaj işlerinde ayıp olup olmadığının tereddüde mahal bırakmayacak kesinlikte ve netlikte tespitinin mümkün olmadığı, ayıp ihbarına yönelik dosyada davalı ...firmasının cevap dilekçelerinde yer alan “davacı tarafa bildirilen diğer eksik işlerin tamamlanmaması” beyanı haricinde herhangi bir Noter İhtarnamesi vb. belgeye rastlanılmadığından ayıp ihbarında bulunduğunun tereddütte mahal bırakmayacak kesinlikte ve netlikte tespiti mümkün olmadığı” kanaatine varıldığından ve kök rapora karşı tarafların sunduğu itirazların bu kanaati değiştirecek nitelikte bilgi ve belge içermediğinden davacının talep ettiği bakiye USD cinsinden, 1.178,40 USD’lik, alacağı bakımından da icra takibinin devamının gerektiği” tespit ve kanaatlerimizi sunarız şeklinde ek raporlarını sunmuşlardır
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra ; İş bu davanın kabulü ile İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalının itirazının talep gibi 1.178,40- USD üzerinden iptali ile takibin devamına takipten sonra asıl alacak olan bu miktarlara 3091 SY nin 4/a Md uyarınca USD faizi uygulanmasına," karar verilmiştir. Bu karar taraflarca süresi içerisinde istinaf edilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 53. Hukuk Dairesinin 2022/94 E, 2022/463 K sayılı tarihli ilamı ile kaldırılmıştır. Kaldırma ilamında özetle ; " kök ve ek bilirkişi raporlarında belirtildiği üzere, gerek davacı tarafça takipte talep edilen takip tarihi itibariyle bakiye asıl alacak miktarlarının, gerekse davalı tarafça (sadece 1.178,40 USD asıl alacak kısmına itiraz edilmek suretiyle) kabul edilmiş olan takip tarihi itibariyle bakiye borç miktarlarının kendi defter kayıtları ile örtüşmemesinin, icra takibinde USD üzerinden talep edilen cari hesap alacağına ilişkin faturaların ve ödemelerin mevzuat gereği ticari defterlere TL cinsinden kaydedilmelerinden ve ödemelerin ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden dikkate alınmasından kaynaklandığı anlaşılmasına, davaya konu faturaların üzerinde "TL cinsinden çek veya nakit ile tahsilat durumunda fiili ödeme tarihini izleyen iş gününe iat TCMB döviz satış kurunun hesaplamada dikkate alınacağı" yazılmasına rağmen, kök ve ek raporlarda bu hususlar dikkate alınarak her bir ödemenin yapıldığı tarih itibariyle döviz cinsinden bakiye borcun ne kadar kaldığına ve buna göre takip tarihi itibariyle davacının döviz ve TL cinsinden bakiye alacağının bulunup bulunmadığına dair ayrıntılı ve karşılaştırılmalı bir tablonun düzenlenmemiş olmasının da bir eksiklik olduğu, kök raporun 5. Sayfasında davalı defterlerinin incelenmesine dair tabloda, takip tarihi sonrasına, dava tarihi öncesine ilişkin olarak davalı defterlerine kaydedilmiş bulunan 3.061,17 TL'lik hizmet faturasına, 15.456,49 TL'lik ödeme kaydına yer verilmiş ve bu kayıtlar sonrasında davalının davacıdan 8.297,72 TL alacaklı hale geldiği belirtilmiş ise de, ek raporda her iki tarafın defterlerinin de sadece takip tarihine kadarki kısımların değerlendirildiği, oysaki davalı tarafın kök rapordaki bu tespite dayalı olarak borçlu olmadığı yönünde itirazda bulunduğu, mahkemece alınacak ek raporda, davacı tarafın takip tarihi sonrasına ilişkin defter kayıtları da incelenmek suretiyle bu hususun da açıklığa kavuşturulması, söz konusu fatura ve ödeme kayıtlarının davaya konu uyuşmazlığa ilişkin olup olmadığının belirlenmesi, eğer öyle ise görülmekte olan itirazın iptali davasına etkisinin de değerlendirilmesi gerektiği, Mahkemece tüm bu hususlar göz ardı edilerek eksik inceleme ve değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmıştır."gerekçesi ile mahkememiz hükmünü kaldırmıştır.
Mahkememizce kaldırma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 03/01/2024 tarihli ek raporunu özetle; Mahkemece verilen görev çerçevesinde, dosya kapsamına göre, Davalı defter kayıtlarına göre, Dava tarihi itibariyle Davalının Davacıdan 7.158,77 TL alacaklı olduğu, her işlemin ertesi günkü USD kurlarına göre Davalının Davacıdan Dava tarihi itibariyle 2.000,87 USD (ABD Doları) alacaklı olduğu, - Davacı defter kayıtlarına göre, Dava tarihi itibariyle Davacının Davalıya 7.106,78 TL borçlu olduğu, her işlemin ertesi günkü USD kurlarına göre Davacının Davalıya Dava tarihi itibariyle 1.983,14 USD (ABD Doları) borçlu olduğu, Sonuç olarak Davalı kayıtlarına göre, Dava tarihi itibariyle Davalının Davacıdan 7.158,77 TL alacaklı olduğu, bu TL alacağın her bir işlemin ertesi günü için TCMB tarafından açıklanan Döviz Satış Kuru üzerinden ABD Doları karşılığının 2.000,87 USD olarak hesaplandığı, gerek yapılacak işin kapsamı ve gerekse saplamaları ile imalatlar mukayese edildiğinde davacı tarafından davalıya iş kapsamında teslim edilmeyen menhol saplaması bedelinin fatura toplam bedelinin % 0.5'lik (yüzde yarım) kısmına isabet ettiğinin takdir edildiği, davacının Davalıya "50 adet menhol saplamasını" teslim ettiği ispatlanamadığından 07.06.2016 tarihli teklif formu ve faturanın toplam bedeli olan (26.000,00 USD + KDV =) 30.680,00 USD'den "50 adet menhol saplamasına" 153,40 USD'lik bedelin isabet ettiği, 2.000,87 USD Davalı alacak bakiyesine 153,40 USD menhol saplaması bedeli de eklenmek suretiyle davalının davacıdan toplam alacağının (2.000,87 USD + 153,40 USD =) 2.154,27 USD olarak tespit edildiği yönündeki tespit ve kanaatleri ile ek rapor sunulmuştur.
Tüm dosya kapsamının bir arada değerlendirilmesi neticesinde taraflar arasındaki sözlü eser sözleşmesi ilişkisi kapsamında, davacı tarafından davalıya yapılan depolama tankları, yağ rezerv tankı ve karbon çelik mentholün yapımı ile tankların montajı, tesisatı ve borulamalarının yapımına ilişkin bakiye alacağın tahsili istemi ile başlatılan icra takibinde davalı tarafça, davacı şirketin işi eksik ve geç yaptığı, bu eksikliklerin dava dışı bir şirkete yaptırıldığı, bu nedenle 1.178,40 USD alacak bakımından takibe kısmen itiraz edildiği, istinaf ilamı doğrultusunda makine mühendisi ve finans uzmanı bilirkişiden rapor aldırılmış, fiziki oran yöntemine göre "50 adet menhol saplaması" işinin, tüm işin %0,5'ine isabet ettiği, taraflar arasındaki ödeme ilişkisinde her bir ödemenin yapıldığı tarih itibariyle döviz cinsinden davacının alacağının hesaplandığı, buna göre gerek davacının gerekse de davalının ticari defter ve kayıtlarına göre davacının alacağının bulunmadığı, bilakis borçlu olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın reddine,
2-Karar ve ilam harcı 427,60-TL nin peşin alınan 73,86-TL den düşümü ile kalan 353,74-TL bakiye ilam harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan 10,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 4.324,84-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır